`Rạch` có ba lớp cần tách: (1) danh từ chỉ đường nước nhỏ ăn thông với sông, kênh hoặc đồng ruộng, đặc biệt nổi bật trong địa danh và đời sống Nam Bộ: *creek; small channel; waterway*; (2) rãnh nhỏ xẻ trên đất để gieo trồng: *furrow*; (3) động từ dùng vật sắc tạo một đường cắt dài, hẹp: *slit; slash; cut open*. `Rạch` đường nước không mặc nhiên là tự nhiên hay nhân tạo, đủ sâu cho mọi ghe, sạch hoặc có thủy triều; phải theo từng địa hình. Phân biệt `rạch` với `kênh/kinh` thường thiên đường đào lớn hơn, `mương` nhỏ phục vụ dẫn thoát nước, `sông` lớn hơn và động từ `rách` chỉ trạng thái bị tách chứ không nhất thiết nêu tác nhân cắt. Lời Nam Bộ dùng dày trong `con rạch`, `mé rạch`, `qua rạch`, `kênh rạch`; danh từ này không chỉ riêng Nam Bộ nhưng mang tải văn hóa và địa lý rất rõ ở đồng bằng. Tab tách Nôm `澤` cho kênh rạch và `攊` cho rạch ra.

Phương ngữ Nam Bộ

sạchtính từ, phó từ

Không dơ, không bụi bẩn (rửa cho sạch, quét ván cho sạch); trong trong sạch là không vấy điều xấu; đứng sau động từ là hết hoàn toàn, không còn gì (hết sạch, trút sạch); sạch nước cản là vừa đủ biết, coi được.

Phương ngữ Nam Bộ