Trở lại từ điển

thiên hạ

danh từbậc B1
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “thiên hạ” là gì?

Nghĩa chữ là cả dưới gầm trời, nhưng trong tiếng Nam Bộ nó là người ta, là bà con chung quanh, cái đám mà mình sợ họ dòm và sợ họ cười.

Tiếng Anh: Other people, the world at large, folk.

Cách đọc
thiên hạ(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “thiên hạ”:

1 nét nghĩa
1người ta, bà con chung quanh, cái đám mình sợ họ dòmđời sống[tiếng địa phương]
B1

🇻🇳 Nghĩa chữ là cả dưới gầm trời. Nhưng trong tiếng Nam Bộ nó đã thành một chữ rất thường: nó là người ta, là bà con chung quanh, cái đám mà mình sợ họ dòm và sợ họ cười. Vì vậy nó hay đi với chê, cười, nói, coi, và nó là cái sức ép vô hình đè lên nhân vật trong truyện. Nó cũng chỉ đám đông thiệt trên đường.

🇬🇧 By the characters it means all under heaven. But in Southern speech it has become an everyday word: it is other people, the neighbours, the crowd whose looking and whose laughing one fears. So it goes with scorning, laughing and talking, and it is the unseen pressure on a character. It also names a real crowd in the street.

Cụm thường gặp:

Thí dụ:

Sự ấy là lẽ tự nhiên, má hỏi thiên hạ thử coi họ có nói như con vậy hay không.

That is only natural; ask other people, mother, and see whether they say as I do.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Bỏ vợ

Ở trong đất thì phải đóng tiền đất, ai có đất mà cho thiên hạ ở không bao giờ?

On another's land one must pay the land money; who ever had land and let other people live on it for nothing?

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Con nhà giàu

Đời nầy họ ưa lòe loẹt bề ngoài, mình phải làm theo thiên hạ, mới khỏi họ khi.

In this age they like outward show, and one must follow other people or be slighted by them.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tại tôi

Qua tới cầu Khánh Hội thì trời đã hừng sáng, thiên hạ kẻ qua người lại dập dìu.

By the time they reached the bridge the sky had lightened, and people were passing to and fro in a stream.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cay đắng mùi đời

Con đừng có dại như vậy, thiên hạ họ ghét chớ không phải họ khen hay họ sợ đâu.

Do not be so foolish; other people will hate you for it, not praise you or fear you.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hạnh phúc lối nào

Hễ mình không trọng chồng mình thì thiên hạ coi chồng mình ra cóc rác gì nữa.

If we do not honour our own husbands, other people will count them worth nothing at all.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Khóc thầm

Mình cất nhà mình ở cho khỏi nắng mưa, chớ không phải cất nhà cho thiên hạ xem.

We build our house to live in out of the sun and rain, not to be looked at by other people.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Sống thác với tình

Mà điều thiếu gì người tử-tế, chớ phải hết thảy thiên hạ đều bậy hết hay sao?

And there is no lack of decent folk; surely not everybody in the world is bad?

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tình mộng

Tôi cũng đã nghe thiên hạ nói thế nhiều rồi, trước khi anh kể câu chuyện nầy.

I had heard other people say as much a good many times before you told me this story.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đừng Hỏi Tại Sao

Thiên hạ giả dối hết thảy, có ai biết tình nghĩa là gì mà mong xe duyên kết tóc.

Everybody is false, and who knows what duty means, that one should hope to be joined to them?

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nhơn tình ấm lạnh
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

Câu trích chính
“Cũng liều một giọt mưa rào, Mà cho thiên hạ trông vào cũng hay!”
Đoạn trích nguyên tác

Chút thân quằn quại vũng lầy, Sống thừa còn tưởng đến rày nữa sao? Cũng liều một giọt mưa rào, Mà cho thiên hạ trông vào cũng hay! Xót vì cầm đã bén dây, Chẳng trăm năm cũng một ngày duyên ta.

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 6: Gặp Thúc Sinh và tai ương Hoạn Thư, cặp câu 981
Câu trích chính
“Ở đời kẻ mưu mô cũng thường nhân lúc thiên hạ rối ren, người khác gặp hoạn nạn khó khăn mà mưu tính tư lợi cho riêng mình.”
Đoạn trích nguyên tác

Đợi khi mưa lũ nước sông vẩn đục, cá bối rối mất phương hướng, kẻ đánh cá mới buông câu thả lưới hòng thu lợi lớn. Ở đời kẻ mưu mô cũng thường nhân lúc thiên hạ rối ren, người khác gặp hoạn nạn khó khăn mà mưu tính tư lợi cho riêng mình.

Nguyễn Văn Ngọc, Trần Lê Nhân, Cổ Học Tinh Hoa, Thừa nước đục thả câu, đoạn 3
Câu trích chính
“Thỏ không sao kiếm được mà người ấy lại bị trò cười cho thiên hạ.”
Đoạn trích nguyên tác

Người làm ruộng thấy vậy bỏ cày ngồi ôm gốc cây mong lại được thỏ nữa. Thỏ không sao kiếm được mà người ấy lại bị trò cười cho thiên hạ. Kẻ không chịu chăm chỉ làm ăn mà chỉ trông vào sự may mắn tình cờ thì chẳng khác nào người ôm cây đợi thỏ vậy.

Nguyễn Văn Ngọc, Trần Lê Nhân, Cổ Học Tinh Hoa, Ôm cây đợi thỏ, đoạn 4
Câu trích chính
“Bình an cả và thiên hạ. Vì chưng muôn xuân là lương thực ngon ngọt, mĩ vì, ánh xuân là nguồn tơ tưởng thơm tho, tinh khiết, khí xuân là mạch trường sinh bất tử, tình xuân là cung cầm nguyệt mê ly, tuổi xuân là NGỌC NHƯ Ý, tên xuân là DẠ LAN HƯƠNG.”
Đoạn trích nguyên tác

Vẫn là chưa bưa, chưa đã, chưa nguôi được chí muôn sao!. Phải mời cho được XUÂN THIÊN ra đời. Bình an cả và thiên hạ. Vì chưng muôn xuân là lương thực ngon ngọt, mĩ vì, ánh xuân là nguồn tơ tưởng thơm tho, tinh khiết, khí xuân là mạch trường sinh bất tử, tình xuân là cung cầm nguyệt mê ly, tuổi xuân là NGỌC NHƯ Ý, tên xuân là DẠ LAN HƯƠNG. Và xuân là phong vị thái hòa của năm muôn năm, trời muôn trời, châu lưu trên thượng tầng không khí, bàng bạc cả giải Hà Sa, chen lấn vô tận hồn tạo vật. Loài người hãy tận hưởng một hơi cho đã ngán và cao rao danh cha cả sáng.

Hàn Mặc Tử, Thơ Hàn Mặc Tử, Tập thơ Xuân như ý, đoạn 10
Câu trích chính
““Hậu thiên hạ chi lạc nhi lạc; Tiên thiên hạ chi ưu nhi ưu”.”
Đoạn trích nguyên tác

Hoặc là đã mỏi mê trên đường danh lợi mà góp bạn với giang hồ. Chừng cũng nghĩ: “Hậu thiên hạ chi lạc nhi lạc; Tiên thiên hạ chi ưu nhi ưu”. Huống Đông Hồ nọ: Nước trời một vũng;

Đông Hồ, Thơ Đông Hồ (Hà Tiên), Bài phú Đông Hồ, đoạn 23
Câu trích chính
“Phút thiêng liêng nhuần gội áng thiều quang. Thiên hạ bình, và trời tuôn ơn phước,”
Đoạn trích nguyên tác

Tứ thời xuân! tứ thời xuân non nước! Phút thiêng liêng nhuần gội áng thiều quang. Thiên hạ bình, và trời tuôn ơn phước, Như triều thiên vờn lượn khắp không gian. Ta há miệng cho nguồn thơm trào vọt:

Hàn Mặc Tử, Thơ Hàn Mặc Tử, Tập thơ Xuân như ý, đoạn 47
“Sự ấy là lẽ tự nhiên, má hỏi thiên hạ thử coi họ có nói như con vậy hay không.”
Hồ Biểu Chánh, Bỏ vợ, Chương 6
“Ở trong đất thì phải đóng tiền đất, ai có đất mà cho thiên hạ ở không bao giờ?”
Hồ Biểu Chánh, Con nhà giàu, Chương
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “thiên hạ”

“thiên hạ” là gì?

Nghĩa chữ là cả dưới gầm trời, nhưng trong tiếng Nam Bộ nó là người ta, là bà con chung quanh, cái đám mà mình sợ họ dòm và sợ họ cười.

“thiên hạ” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh) của Nguyễn Du: “Cũng liều một giọt mưa rào, Mà cho thiên hạ trông vào cũng hay!”

Mục từ “thiên hạ” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?

Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 天 (thiên), 下 (hạ). Lớp từ vựng: Sino-Vietnamese 天下.

“thiên hạ” thuộc từ loại gì?

“thiên hạ” thuộc từ loại danh từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B1.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.