Ruột với gan ở trong bụng; nghĩa bóng là tấm lòng, là chỗ sâu trong người mà cái buồn cái đau thấm tới.
Tiếng Anh: The bowels and liver; figuratively, the heart, the deepest part of a person where sorrow and pain reach.
Giảng đủ và ghi chú cách dùng
Ruột với gan ở trong bụng; nghĩa bóng là tấm lòng, là chỗ sâu trong người mà cái buồn cái đau thấm tới.
Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:
1 nét nghĩa🇻🇳 Kho văn gần như chỉ dùng nó theo nghĩa bóng, cho cái đau thấm tới tận trong: đau như xé cả ruột gan, chàng đau như xé cả ruột gan, rứt đi như rứt cả ruột gan ra, chàng rầu chín cả ruột gan vì nỗi lòng của chàng. Nó co thắt, bầm giập theo cái buồn: nghe con Vân la từ sáng đến giờ ruột gan cứ teo lại, cặp mắt đỏ au ruột gan bầm giập. Nó cũng là cái lòng thiệt của một người, đối với cái mặt ngoài: làm mặt giàu sang lễ nghĩa coi được lắm mà ruột gan thì dơ dáy đê tiện, ruột gan nầy trong suốt như bằng pha lê có cái gì trong đó là người ta thấy hết cả, ắt hẳn phải biết rõ ruột gan của người trần. Có khi nó chỉ là cái trí đang mê mê không còn hơi sức.
🇬🇧 The corpus uses the word almost only figuratively, for a pain that reaches all the way in. It clenches and bruises with grief; it is also a person's true heart set against outward show; and sometimes it is just a mind in a daze.
Thí dụ:
Nàng tự hỏi thế, mặc dầu nàng là ma, ắt hẳn phải biết rõ ruột gan của người trần.
She asked herself this, though as a ghost she surely must know the innermost hearts of mortals.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Diễm PhượngRuột gan nầy trong suốt như bằng pha-lê, có cái gì trong đó là người ta thấy hết cả.
This heart of mine is clear as crystal; whatever is in it, people see it all.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Sau Đêm Bố RápĐau như xé cả ruột gan, không muốn làm cho nó ra, cũng không thể được.
It hurt as though her very insides were being torn; she did not want to bring it out, and could not.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Ký ThácRuột gan tui đây đang mê mê thì hơi sức đâu đi cà rà với con nhỏ đó!
My insides are in a daze; where would I find the strength to go loafing about with that girl!
Nguồn: Lê Xuyên, Rặng Trâm BầuNghĩ cũng phải, tình mẹ thương con, rứt đi như rứt cả ruột gan ra.
It makes sense: a mother's love for her child; tearing it away is like tearing out her very insides.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Gieo Gió Gặt BãoLàm mặt giàu sang lễ nghĩa coi được lắm, mà ruột gan thì dơ dáy đê tiện chẳng khác súc vật.
They put on a fine show of wealth and propriety, but their hearts are filthy and as base as a beast's.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hai khối tìnhChàng rầu chín cả ruột gan vì nỗi lòng của chàng, càng bàn cãi, càng xét kỹ, càng rõ rệt ra.
He fretted himself sick at heart over his feelings, which grew only plainer the more he argued and examined them.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đò DọcNhưng giờ đây là người trong cuộc, chàng đau như xé cả ruột gan.
But now that he was caught up in it himself, it hurt as though his insides were being torn.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đừng Hỏi Tại SaoBà ra mở xe để con nhỏ nằm một bên rồi nắm tay lái cho xe đi ra lộ, cặp mắt đỏ au ruột gan bầm giập.
She went out and opened the car, laid the little girl beside her, and took the wheel to drive out onto the road, her eyes red and her heart bruised.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chị Đào, Chị LýNghe con Vân la từ sáng đến giờ ruột gan cứ teo lại.
Hearing Van shout since morning has made my insides shrivel.
Nguồn: Dung Sàigòn, Từ Dạo Biết BuồnTiếng nầy được dùng ra sao trong tác phẩm
“Nàng tự hỏi thế, mặc dầu nàng là ma, ắt hẳn phải biết rõ ruột gan của người trần.”“Ruột gan nầy trong suốt như bằng pha-lê, có cái gì trong đó là người ta thấy hết cả.”“Đau như xé cả ruột gan, không muốn làm cho nó ra, cũng không thể được.”“Ruột gan tui đây đang mê mê thì hơi sức đâu đi cà rà với con nhỏ đó!”“Nghĩ cũng phải, tình mẹ thương con, rứt đi như rứt cả ruột gan ra.”“Làm mặt giàu sang lễ nghĩa coi được lắm, mà ruột gan thì dơ dáy đê tiện chẳng khác súc vật.”“Chàng rầu chín cả ruột gan vì nỗi lòng của chàng, càng bàn cãi, càng xét kỹ, càng rõ rệt ra.”“Nhưng giờ đây là người trong cuộc, chàng đau như xé cả ruột gan.”