Hết sức, vô cùng; ở đầu câu thì có nghĩa là ngay cả, đến như, để nói việc nhỏ hơn còn vậy huống chi việc lớn.
Tiếng Anh: Extremely, exceedingly; at the start of a sentence it means even, in the sense that if even this is so, how much more that.
Giảng đủ và ghi chú cách dùng
Hết sức, vô cùng; ở đầu câu thì có nghĩa là ngay cả, đến như, để nói việc nhỏ hơn còn vậy huống chi việc lớn.
Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:
1 nét nghĩa🇻🇳 Kho văn dùng nó theo hai lối. Lối thứ nhứt là đứng trước một tính từ hay động từ chỉ cảm xúc để nhấn mạnh: rất đỗi ngạc nhiên, rất đỗi vui mừng, rất đỗi căm tức. Lối thứ hai rất miền Nam, đứng đầu câu với nghĩa đến như, ngay cả, và gần như luôn có vế sau huống chi: rất đỗi mấy nhà buôn bán lớn họ còn gây với nhau thay, huống chi là tao với mầy. Lối nầy dùng để nói việc nhỏ còn vậy thì việc lớn càng hơn.
🇬🇧 The corpus uses it two ways. First, before an emotion word for emphasis: extremely surprised, overjoyed, furious. Second, a very Southern use at the head of a sentence meaning even, almost always followed by let alone: even the big merchants quarrel among themselves, let alone you and me. This pattern argues that if even the lesser case holds, the greater surely does.
Thí dụ:
Rất đỗi là tôi xin lạy cha tôi còn không cho thay, huống chi là dắt đi thăm mộ.
Even when I begged my father on my knees he would not let me change it, let alone take me to visit the grave.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nhơn tình ấm lạnhRất đỗi mấy nhà buôn bán lớn họ còn gây với nhau thay, huống chi là tao với mầy.
Even the big merchants quarrel among themselves, let alone you and me.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Vì nghĩa vì tìnhAnh ta rất đỗi ngạc nhiên khi không nghe có tiếng Thắm thở đều như mọi khi.
He was extremely surprised not to hear Tham breathing evenly as usual.
Nguồn: Lê Xuyên, Mặt Trời ĐêmGả cô Út cho cậu Quỳnh, ông bà rất đỗi vui mừng vì gặp nơi môn đăng hộ đối.
Marrying Miss Ut to young Quynh, the old couple were overjoyed at finding a well matched family.
Nguồn: Sơn Nam, Hương Rừng Cà MauRất đỗi là kẻ vô lương vô khái còn vậy thay huống chi là bực lương thiện?
Even the unscrupulous and spineless are like that, let alone decent folk?
Nguồn: Sơn Nam, Cá Tính Của Miền NamRất đỗi ở bên nây mà nó còn dám làm như vậy, cho theo về bển nó giết con nhỏ còn gì.
Even here he dares do such things; if she goes back there with him he will kill the girl, surely.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Con nhà giàuNhưng Liên rất đỗi ngạc nhiên khi thấy chàng đứng đón ngoài đầu ngõ.
But Lien was extremely surprised to see him waiting at the head of the lane.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nhện Chờ Mối Ai ? - Tập IRất đỗi là ông Bồi không già gì lắm, mà ông chờ em cũng không nổi.
Even Mr Boi, who is not so very old, could not wait for you.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Mẹ ghẻ con ghẻNgười chồng rất đỗi ngạc nhiên, đoán rằng trong hang nọ có quỷ ở.
The husband was astounded and guessed there was a demon in the cave.
Nguồn: Sơn Nam và Tô Nguyệt Đình, Chuyện Xưa Tích CủĐến lúc này, anh ta mới bắt đầu bực mình và rất đỗi ngạc nhiên cho thái độ kỳ quái của mình.
Only then did he begin to feel annoyed and extremely surprised at his own strange behaviour.
Nguồn: Lê Xuyên, Kinh Cầu Muống - Quyển NhấtTiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Rất đỗi là tôi xin lạy cha tôi còn không cho thay, huống chi là dắt đi thăm mộ.”“Rất đỗi mấy nhà buôn bán lớn họ còn gây với nhau thay, huống chi là tao với mầy.”“Anh ta rất đỗi ngạc nhiên khi không nghe có tiếng Thắm thở đều như mọi khi.”“Gả cô Út cho cậu Quỳnh, ông bà rất đỗi vui mừng vì gặp nơi môn đăng hộ đối.”“Rất đỗi là kẻ vô lương vô khái còn vậy thay huống chi là bực lương thiện?”“Rất đỗi ở bên nây mà nó còn dám làm như vậy, cho theo về bển nó giết con nhỏ còn gì.”“Nhưng Liên rất đỗi ngạc nhiên khi thấy chàng đứng đón ngoài đầu ngõ.”“Rất đỗi là ông Bồi không già gì lắm, mà ông chờ em cũng không nổi.”