Dè dặt với một người vì trọng người ta, nên không dám nói dám làm cho tới.
Tiếng Anh: To hold back before someone out of regard, not daring to speak or act to the full.
Giảng đủ và ghi chú cách dùng
Dè dặt với một người vì trọng người ta, nên không dám nói dám làm cho tới.
Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:
1 nét nghĩa🇻🇳 Kiêng là tránh cho khỏi phạm, nể là trọng mà không dám làm trái ý. Ghép lại thành cái dè dặt mọc ra từ lòng trọng người. Trong kho văn Nam Bộ nó hay nằm trong câu phủ định để tả người ăn nói thả cửa: nói tự do, không kiêng nể chi hết, em đừng kiêng nể gì tụi nó hết. Nó nhận trạng từ chỉ mức: càng kiêng nể hơn nữa, còn kiêng nể tui đôi chút. Cái làm cho người ta kiêng nể một người có thể là chức phận, là chỗ quen biết, là thanh danh, hoặc là bản lãnh của một cô gái nhỏ tuổi.
🇬🇧 The elements mean to keep clear of an offence and to defer without crossing another's wish. Joined, they name a holding back that grows out of regard. In the Southern corpus the word commonly sits in a negative, to picture a person who speaks with no restraint at all. It takes adverbs of degree. What earns a person this deference may be office, or connections, or a good name, or the sheer ability of a girl still young.
Thí dụ:
Có người lại đem chuyện đỗ bác đấu kê ra mà nói tự do, không kiêng nể chi hết.
Some brought up gambling and cockfighting and spoke of it freely, with no deference to anyone.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ở theo thờiNhiều khi nói chuyện với thầy cô cũng tỏ ý ấy, chớ không kiêng nể chi hết.
Often she showed the same mind when speaking with her teachers, with not the least deference.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Thầy Thông ngônCòn Trần Bá Kỉnh là con quan, ở trong nhà tôi tớ bẩm thưa, ra ngoài tổng làng kiêng nể.
Tran Ba Kinh was a mandarin's son, whose servants spoke humbly to him at home and whom the canton and village held in deference outside.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nhơn tình ấm lạnhVợ chồng ông Phủ Tăng thấy cô Hai Phục quen biết bực Đốc-Phủ, thì càng kiêng nể hơn nữa.
When the prefect and his wife saw that Miss Hai Phuc knew a higher official, they grew still more deferential.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nợ đờiQuả thật, Bá Vạn đã kiêng nể cô Huôi, mặc dầu nhỏ, đáng bực con cái, nhưng cô đủ bản lãnh.
Ba Van did indeed hold Miss Huoi in deference, young as she was and of an age to be his child, for she had ability enough.
Nguồn: Sơn Nam, Bà Chúa HònCon trai sợ mẹ, chồng sợ vợ, mà anh cũng kiêng nể em gái nữa.
A son fears his mother and a husband his wife, and he held his younger sister in deference too.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Khi Từ Thức Về TrầnVới thằng Tám thì bề gì nó cũng còn kiêng nể tui đôi chút.
With Tam, whatever comes, he still holds me in some deference.
Nguồn: Lê Xuyên, Kinh Cầu Muống - Quyển NhìẢnh nói ai có truy xét anh thì anh nói anh là em rể của ông Đội Tồn tự nhiên người ta phải kiêng nể.
He said that if anyone questioned him he was to say he was the sergeant's brother in law, and people would defer to him at once.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Đại nghĩa diệt thânThẩy nghèo mà thẩy có thanh danh lớn lắm cháu à, người giàu sang đều kiêng nể thầy chớ không phải chơi đâu.
He is poor but his good name is very great, child, and the rich all hold him in deference, no small thing.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tơ hồng vương vấnTừ nay trở đi, em đừng kiêng nể gì tụi nó hết.
From now on you are to show them no deference whatever.
Nguồn: Lê Xuyên, Rặng Trâm BầuTiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Có người lại đem chuyện đỗ bác đấu kê ra mà nói tự do, không kiêng nể chi hết.”“Nhiều khi nói chuyện với thầy cô cũng tỏ ý ấy, chớ không kiêng nể chi hết.”“Còn Trần Bá Kỉnh là con quan, ở trong nhà tôi tớ bẩm thưa, ra ngoài tổng làng kiêng nể.”“Vợ chồng ông Phủ Tăng thấy cô Hai Phục quen biết bực Đốc-Phủ, thì càng kiêng nể hơn nữa.”“Quả thật, Bá Vạn đã kiêng nể cô Huôi, mặc dầu nhỏ, đáng bực con cái, nhưng cô đủ bản lãnh.”“Con trai sợ mẹ, chồng sợ vợ, mà anh cũng kiêng nể em gái nữa.”“Với thằng Tám thì bề gì nó cũng còn kiêng nể tui đôi chút.”“Ảnh nói ai có truy xét anh thì anh nói anh là em rể của ông Đội Tồn tự nhiên người ta phải kiêng nể.”