Trở lại từ điển

hổ với lương tâm

cụm động từbậc B2
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “hổ với lương tâm” là gì?

Thấy mắc cỡ, thẹn với lòng mình vì đã làm hay sắp làm một điều không ngay thẳng.

Tiếng Anh: To feel ashamed before one's own conscience for having done, or being about to do, something that is not upright.

Cách đọc
hổ với lương tâm(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “hổ với lương tâm”:

1 nét nghĩa
1thẹn với lòng, mắc cỡ với lòng mìnhđời sống[văn chương]
B2

🇻🇳 Hổ là mắc cỡ, thẹn, chữ người Nam xưa hay dùng, như hổ thẹn, hổ mặt; lương tâm là cái lòng biết phải quấy trong mỗi người. Hổ với lương tâm là tự thấy thẹn với lòng mình. Trong kho văn Nam Bộ, nhứt là truyện Hồ Biểu Chánh, cụm nầy thường đi sau không, khỏi, cho khỏi, để nói người ta muốn sống ngay thẳng, như không lấy của phi nghĩa, dám nhận lỗi mà đền cho rồi, hay mặc kệ thiên hạ nói, miễn lòng mình trong sạch.

🇬🇧 The first word means to feel shame, an older Southern word also found in compounds meaning ashamed or losing face; the conscience is the sense of right and wrong in each person. The phrase means to feel ashamed before oneself. In the Southern corpus, especially in Ho Bieu Chanh, it usually follows words meaning not or to be spared, expressing the wish to live uprightly: refusing ill-gotten money, owning up to a wrong and making amends, or ignoring what people say as long as one's heart is clean.

Thí dụ:

Làm trai như vậy không đến nỗi tệ, không hổ với lương tâm, cũng không bạc với Đất Nước.

To be a man like that is not so bad: no shame before one's conscience, and no ingratitude toward one's country.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Đại nghĩa diệt thân

Ra chịu tội thì khỏi hổ với lương tâm, song hết thế cứu giúp cả ngàn người nghèo khổ nữa.

Coming forward to take the blame would spare one's conscience the shame, but then there would be no way left to help thousands of poor people.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ngọn cỏ gió đùa

Huống chi của ấy là của phi nghĩa nếu mình lãnh mà ăn, thì mình hổ với lương tâm biết chừng nào.

Besides, that money is ill-gotten; if we accepted it and lived on it, how ashamed we would be before our conscience.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Bức thơ hối hận

Mà mình nên hư mình biết thiên hạ nói thế nào trối kệ họ, miễn là mình không hổ với lương tâm của mình thì thôi.

If we go wrong, let people say whatever they like, never mind them, as long as we are not ashamed before our own conscience.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nhơn tình ấm lạnh

Phải chường mặt ra nhận tội đặng đền phứt cho rồi, cho khỏi hổ với lương tâm, khỏi dối với gia đình xã hội chăng ?

Should one show one's face, own up to the wrong and make amends once and for all, so as to feel no shame before one's conscience and tell no lie to family and society?

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cư Kỉnh
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

“Làm trai như vậy không đến nỗi tệ, không hổ với lương tâm, cũng không bạc với Đất Nước.”
Hồ Biểu Chánh, Đại nghĩa diệt thân, Chương 05
“Ra chịu tội thì khỏi hổ với lương tâm, song hết thế cứu giúp cả ngàn người nghèo khổ nữa.”
Hồ Biểu Chánh, Ngọn cỏ gió đùa, Chương 14
“Huống chi của ấy là của phi nghĩa nếu mình lãnh mà ăn, thì mình hổ với lương tâm biết chừng nào.”
Hồ Biểu Chánh, Bức thơ hối hận, Chương 8
“Mà mình nên hư mình biết thiên hạ nói thế nào trối kệ họ, miễn là mình không hổ với lương tâm của mình thì thôi.”
Hồ Biểu Chánh, Nhơn tình ấm lạnh, Chương 14
“Phải chường mặt ra nhận tội đặng đền phứt cho rồi, cho khỏi hổ với lương tâm, khỏi dối với gia đình xã hội chăng ?”
Hồ Biểu Chánh, Cư Kỉnh, Chương 11
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “hổ với lương tâm”

“hổ với lương tâm” là gì?

Thấy mắc cỡ, thẹn với lòng mình vì đã làm hay sắp làm một điều không ngay thẳng.

“hổ với lương tâm” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Đại nghĩa diệt thân của Hồ Biểu Chánh: “Làm trai như vậy không đến nỗi tệ, không hổ với lương tâm, cũng không bạc với Đất Nước.”

“hổ với lương tâm” thuộc từ loại gì?

“hổ với lương tâm” thuộc từ loại cụm động từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B2.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.