Giữ đồng tiền quá chặt, tới mức không dám tiêu cho cái đáng tiêu.
Tiếng Anh: Holding one's money too tight, so as not to dare spend on what is worth spending on.
Giảng đủ và ghi chú cách dùng
Giữ đồng tiền quá chặt, tới mức không dám tiêu cho cái đáng tiêu.
Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:
1 nét nghĩa🇻🇳 Trong kho văn Nam Bộ nó có hai nước. Nước nhẹ là biết giữ tiền, và kho văn cho người ta cái lý đàng hoàng: bây giờ làm được tiền, nàng lại phải hà tiện, chàng hà tiện nên đi giày da nội hóa. Nước nặng là bám tiền, và khi đó nó thành cái tật, thành cái tên gọi người: mụ hà tiện, thằng hà tiện nhứt. Có một câu cân nó với cái quá bên kia: tiêu hoang cũng khuyết điểm, tiết kiệm quá hóa ra hà tiện cũng khuyết điểm. Nó hay nằm sau chữ đừng khi người ta khuyên nhau.
🇬🇧 In the Southern corpus it comes in two strengths. The lighter is knowing how to keep money, and the corpus grants people a fair reason for it. The heavier is clutching money, and there it becomes a failing and then a name for a person, the miser, the closest fisted of them. One sentence weighs it against the other extreme, saying that wild spending is a fault and that thrift carried too far is a fault as well. It commonly follows a word of prohibition when people counsel one another.
Thí dụ:
Khách có hà tiện, không ăn gì, không uống rượu mạnh, cũng mất ba bốn trăm bạc.
Even a thrifty guest who eats nothing and drinks no strong liquor is out three or four hundred piastres.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Trâm Nhớ Ngàn ThươngKhông phải ba tôi không tiền, hay là có tiền, mà hà tiện, nên không chịu mua.
It was not that my father had no money, or that he had money and was tight fisted, and so would not buy it.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Thiệt giả, giả thiệtNàng không ham tiền vì tiền, ham như mụ hà tiện ham gom cho nhiều để mà ngó.
She did not want money for its own sake, as a miser wants to gather it up and look at it.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đừng Hỏi Tại SaoThằng nào cũng tỏ ra tốt bụng cả, thằng hà tiện nhứt cũng cho được năm trăm.
Every one of them showed himself good hearted, and even the closest fisted could give five hundred.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Lữ Đoàn Mông ĐenBây giờ làm được tiền, nàng lại phải hà tiện, và quyết hà tiện cho được mới nghe.
Now that she was earning she had to be sparing, and was set on being sparing come what might.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nhện Chờ Mối Ai ? - Tập ITiêu hoang cũng khuyết điểm; tiết kiệm quá hóa ra hà tiện cũng khuyết điểm.
Spending wildly is a fault, and thrift carried so far that it turns to miserliness is a fault as well.
Nguồn: Kim Nhật, Bóng Tối Đi Qua IITừ thuở giờ chàng hà tiện nên đi giày da nội hóa hai trăm đồng một đôi.
He had always been sparing, and so wore home made leather shoes at two hundred a pair.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Uống Lộn Thuốc TiênThầy em nói có lẽ tại cha túng tiền quá, nên mới bắt em ở nhà, chớ không phải hà tiện.
My teacher said it was likely because my father was so short of money that he kept me at home, and not from meanness.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Mẹ ghẻ con ghẻThằng Ba tôi nó cứ theo căn dặn phải mua đồ cho tốt, đừng hà tiện.
My boy Ba kept charging me to buy good things and not to be sparing.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tơ hồng vương vấnTâm muốn thứ nón này từ lâu nhưng chưa dám sắm vì anh hà tiện lắm.
Tam had wanted a hat of this kind for a long while but had not dared to buy one, being very sparing.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Sau Đêm Bố RápTiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Khách có hà tiện, không ăn gì, không uống rượu mạnh, cũng mất ba bốn trăm bạc.”“Không phải ba tôi không tiền, hay là có tiền, mà hà tiện, nên không chịu mua.”“Nàng không ham tiền vì tiền, ham như mụ hà tiện ham gom cho nhiều để mà ngó.”“Thằng nào cũng tỏ ra tốt bụng cả, thằng hà tiện nhứt cũng cho được năm trăm.”“Bây giờ làm được tiền, nàng lại phải hà tiện, và quyết hà tiện cho được mới nghe.”“Tiêu hoang cũng khuyết điểm; tiết kiệm quá hóa ra hà tiện cũng khuyết điểm.”“Từ thuở giờ chàng hà tiện nên đi giày da nội hóa hai trăm đồng một đôi.”“Thầy em nói có lẽ tại cha túng tiền quá, nên mới bắt em ở nhà, chớ không phải hà tiện.”