Chớ có hạ mình mà làm việc đó; tiếng khuyên dứt bỏ cho khỏi mất giá.
Tiếng Anh: Do not stoop to do that; a phrase advising one to drop a thing and keep one's worth.
Giảng đủ và ghi chú cách dùng
Chớ có hạ mình mà làm việc đó; tiếng khuyên dứt bỏ cho khỏi mất giá.
Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:
1 nét nghĩa🇻🇳 Thèm là muốn tới mức hạ mình, nên đừng thèm là chớ hạ mình mà làm. Nó không phải chỉ cấm, mà là khuyên bỏ cho khỏi mất giá. Trong kho văn Nam Bộ nó gần như luôn luôn nằm trong một lời khuyên, và trước nó thường có chữ tôi khuyên, chữ con xin, chữ dặn: tôi khuyên cô đừng thèm tưởng đến tôi nữa. Sau nó là một động từ về lòng: đừng thèm nhớ, đừng thèm tiếc, đừng thèm buồn, đừng thèm kể.
🇬🇧 The second element means to want a thing enough to lower oneself, so the phrase means do not stoop to it. It is less a prohibition than advice to drop a thing and keep one's worth. In the Southern corpus it sits inside a piece of counsel nearly every time, with a verb of advising before it. After it comes a verb of the heart: do not trouble to remember, to regret, to grieve, to take account.
Thí dụ:
Nó giàu lắm đừng thèm ăn ít, phải đòi cho được hai ba trăm, chớ ít đừng thèm.
He is very rich, so do not settle for a little; you must demand two or three hundred, and if it is less do not bother.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nhơn tình ấm lạnhNếu hồi trước đừng thèm tranh chức Cai tổng thì mấy năm nay khỏe biết chừng nào.
If I had not troubled to contend for the office of canton chief back then, how comfortable these past years would have been.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Đoá hoa tànTôi khuyên cô phải trở về với chồng cho tử-tế, đừng thèm tưởng đến tôi nữa.
I advise you to go back to your husband properly and not trouble to think of me any more.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Dây oanTôi khuyên chị hãy quên sự anh Phúc nghi lầm mà nói xấu chớ chị đừng thèm nhớ tới.
I advise you to forget that Phuc suspected wrongly and spoke ill, and not trouble to remember it.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ái tình miếuCháu có bịnh, cháu phải làm lảng để lo uống thuốc cho mạnh, đừng thèm buồn chi hết.
You are ill; you must make light of it and see to your medicine to get strong, and not trouble to be sad at all.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Lạc đườngNếu em lỡ có nhà cửa thì em kêu họ mà cho hoặc bỏ hoang, đừng thèm tiếc.
If you happen to have a house, call them and give it away or leave it empty, and do not trouble to regret it.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Sống thác với tìnhTôi khuyên nhập gia tuỳ tục, người ta làm sao, thầy cứ làm vậy, đừng thèm ngại chi hết.
I advise you to follow the local custom; do as others do, teacher, and do not trouble to hesitate at all.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tơ hồng vương vấnAnh biểu con Yến đừng thèm nhớ tới má nó nữa, tình mẹ con làm sao mà không nhớ cho được.
You tell Yen not to trouble to remember her mother any more, but how can a mother and child not remember.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Bỏ chồngTừ rày sắp lên cứ đem xuống chợ mà bán, đừng thèm bán tại nhà nữa.
From now on just bring it down to the market and sell it, and do not trouble to sell at the house any more.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hai Thà cưới vợBà Tổng kéo chàng biểu xuống dưới, đừng thèm nói tới Cẩm Vân nữa.
The canton chief's wife pulled him and told him to go below and not trouble to speak of Cam Van any more.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Kẻ làm người chịuTiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Nó giàu lắm đừng thèm ăn ít, phải đòi cho được hai ba trăm, chớ ít đừng thèm.”“Nếu hồi trước đừng thèm tranh chức Cai tổng thì mấy năm nay khỏe biết chừng nào.”“Tôi khuyên cô phải trở về với chồng cho tử-tế, đừng thèm tưởng đến tôi nữa.”“Tôi khuyên chị hãy quên sự anh Phúc nghi lầm mà nói xấu chớ chị đừng thèm nhớ tới.”“Cháu có bịnh, cháu phải làm lảng để lo uống thuốc cho mạnh, đừng thèm buồn chi hết.”“Nếu em lỡ có nhà cửa thì em kêu họ mà cho hoặc bỏ hoang, đừng thèm tiếc.”“Tôi khuyên nhập gia tuỳ tục, người ta làm sao, thầy cứ làm vậy, đừng thèm ngại chi hết.”“Anh biểu con Yến đừng thèm nhớ tới má nó nữa, tình mẹ con làm sao mà không nhớ cho được.”