Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “đờn” là gì?

Nhạc cụ, phần nhiều là thứ có dây, như đờn kìm, đờn cò, đờn tranh; cũng là việc chơi nhạc cụ đó. Sách phổ thông viết là đàn.

Tiếng Anh: A musical instrument, mostly a stringed one such as the moon lute, the two-string fiddle or the zither; also the act of playing it. The standard spelling is dan.

Cách đọc
đờn(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Nghĩa của các cụm từ thường gặp

đờn kìm

Là cây đàn hai dây thùng tròn, viết theo lối Nam Bộ, và nó là cây đàn cái của giàn nhạc tài tử và cải lương.

tiếng đờn

Âm thanh phát ra từ cây đờn khi có người đờn, như đờn cò; nói rộng ra là tiếng nhạc.

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “đờn”:

1 nét nghĩa
1nhạc cụ có dây; chơi nhạc cụ đó, như chữ đànđời sống[tiếng địa phương]
B1

🇻🇳 Đờn là cách người Nam đọc chữ đàn. Làm danh từ, nó là nhạc cụ, phần nhiều là thứ có dây: cây đờn, đờn kìm, đờn cò, đờn tranh, đờn tam, đờn gáo; tiếng đờn là tiếng nhạc cụ đó vang lên, anh đờn là người chơi nhạc. Làm động từ, đờn là chơi nhạc cụ: đờn một bài, đờn ít bản, và trước khi đờn thì lên dây. Kho văn Nam Bộ cho thấy đờn đi với ca và ngâm thi: vừa đờn vừa ca, vừa ngâm thi vừa đờn, mấy người đờn hòa với nhau, và đờn cò hay trổi lên cùng kèn trống. Chữ đờn trong đờn bà, đờn ông là chữ khác, tức đàn bà, đàn ông, không thuộc mục nầy.

🇬🇧 It is the Southern pronunciation of dan. As a noun it is a musical instrument, mostly a stringed one: the moon lute, the two-string fiddle, the zither, the three-string lute, the coconut fiddle; the sound of the don is the instrument ringing out, and a don player is a musician. As a verb it means to play the instrument: to play a piece or a few pieces, tuning the strings first. The Southern corpus shows it together with singing and reciting verse, players tuning up and playing together, and the two-string fiddle striking up with horns and drums. The don of don ba and don ong is a different word, the Southern form of dan meaning women and men, and is not this entry.

Cụm thường gặp, bấm để tra:

Thí dụ:

Thằng Được dòm trên vách thấy có treo đờn cò đờn kìm, đờn tam, đờn gáo, còn trên bộ ván phía đàng chái lại có để một cây đờn tranh.

Duoc glanced at the wall and saw a two-string fiddle, a moon lute, a three-string lute and a coconut fiddle hanging there, while on the plank bed in the side wing lay a zither.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cay đắng mùi đời

Ông vừa ngâm thi, vừa bước lại lấy cây đờn kìm, lên dây, rồi đờn ít bản cho Vĩnh Xuân nghe.

Still reciting verse, the old gentleman went over, took the moon lute, tuned it and played a few pieces for Vinh Xuan.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tơ hồng vương vấn

Cô vô trong nhà lấy cây đờn kìm ôm ra, rồi nằm mà đờn khúc "Đoạn tình", là khúc cô đặt ra trong đêm trước.

She went inside and brought out the moon lute in her arms, then lay down and played Doan Tinh, a piece she had composed the night before.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Đoạn tình

Cô bưng một cây đờn tranh ra để trên bàn, kéo ghế lại xít gần, rồi cô lên dây oán mà đờn một bài, và đờn và ca.

She carried out a zither, set it on the table, pulled a chair up close, tuned it to the lament mode and played a piece, singing as she played.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nợ đời

Trong nhà chẳng có tiếng nói nào hết, chỉ nghe tiếng đờn của Tất Đắc rỉ rả, với tiếng giày của Tự Cao cốp cốp mà thôi.

Not a voice could be heard in the house, only the soft steady playing of Tat Dac and the click of Tu Cao's shoes.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Từ hôn

Mấy anh đờn mỗi người cầm một cây đờn mà lên dây rồi hòa với nhau.

The musicians each took an instrument, tuned up, then played together.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ở theo thời

Trong phòng, tiếng đờn tranh vang lên, từng âm thanh lảnh lót.

In the room the sound of a zither rang out, each note clear and bright.

Nguồn: Sơn Nam, Bà Chúa Hòn

Đột nhiên lão nghe tiếng đờn cò, tiếng sáo thổi vang rân.

Suddenly the old man heard a two-string fiddle and flutes sounding loud all around.

Nguồn: Sơn Nam, Vạch Một Chân Trời

Bỗng nhiên, kèn trống nổi lên, đờn cò trổi điệu Xuân Nữ.

All at once horns and drums struck up, and the two-string fiddle broke into the Xuan Nu tune.

Nguồn: Sơn Nam, Hình Bóng Cũ

Bà Hóa ngày trước không biết chơi dương cầm, nhưng bà đờn tranh khá giỏi.

In the old days Madam Hoa could not play the piano, but played the zither quite well.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Uống Lộn Thuốc Tiên
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

Câu trích chính
“Đờn cầm ai nỡ dứt dây, Chẳng qua con tạo đổi xây không thường"”
Đoạn trích nguyên tác

Khuyên rằng: "Con chớ cưu mang, Gẫm trong còn mất là đàng xưa nay. Đờn cầm ai nỡ dứt dây, Chẳng qua con tạo đổi xây không thường" Nàng rằng: "Khôn xiết nỗi thương, Khi không gãy gánh giữa đường chẳng hay.

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 3 (Câu 1189-1600), cặp câu 46
Câu trích chính
“Uổng thay đờn gảy tai trâu, Nước xao đầu vịt gẫm âu nực cười".”
Đoạn trích nguyên tác

Sông trong cá lội thảnh thơi, Xem hai con mắt sáng ngời như châu. Uổng thay đờn gảy tai trâu, Nước xao đầu vịt gẫm âu nực cười". Tiên rằng: "Ông quán chớ cười, Đây đà nhớ lại bảy người Trước-lâm

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 2 (Câu 401-1188), cặp câu 129
Câu trích chính
“Than rằng: "Lưu thủy cao sơn, Ngày nào nghe đặng tiếng đờn tri âm.”
Đoạn trích nguyên tác

Dời chơn ra chốn hoa đình Xem trăng rồi lại chạnh tình cố nhơn. Than rằng: "Lưu thủy cao sơn, Ngày nào nghe đặng tiếng đờn tri âm. Chữ tình càng tưởng càng thâm Muốn pha khó lợt muốn dầm khôn phai.

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 1 (Câu 1-400), cặp câu 144
“Thằng Được dòm trên vách thấy có treo đờn cò đờn kìm, đờn tam, đờn gáo, còn trên bộ ván phía đàng chái lại có để một cây đờn tranh.”
Hồ Biểu Chánh, Cay đắng mùi đời, Chương 5
“Ông vừa ngâm thi, vừa bước lại lấy cây đờn kìm, lên dây, rồi đờn ít bản cho Vĩnh Xuân nghe.”
Hồ Biểu Chánh, Tơ hồng vương vấn, Chương 12
“Cô vô trong nhà lấy cây đờn kìm ôm ra, rồi nằm mà đờn khúc "Đoạn tình", là khúc cô đặt ra trong đêm trước.”
Hồ Biểu Chánh, Đoạn tình, Chương 11
“Cô bưng một cây đờn tranh ra để trên bàn, kéo ghế lại xít gần, rồi cô lên dây oán mà đờn một bài, và đờn và ca.”
Hồ Biểu Chánh, Nợ đời, Chương 12
“Trong nhà chẳng có tiếng nói nào hết, chỉ nghe tiếng đờn của Tất Đắc rỉ rả, với tiếng giày của Tự Cao cốp cốp mà thôi.”
Hồ Biểu Chánh, Từ hôn, Chương 2
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “đờn”

“đờn” là gì?

Nhạc cụ, phần nhiều là thứ có dây, như đờn kìm, đờn cò, đờn tranh; cũng là việc chơi nhạc cụ đó. Sách phổ thông viết là đàn.

Cụm từ “đờn kìm” nghĩa là gì?

Là cây đàn hai dây thùng tròn, viết theo lối Nam Bộ, và nó là cây đàn cái của giàn nhạc tài tử và cải lương.

Cụm từ “tiếng đờn” nghĩa là gì?

Âm thanh phát ra từ cây đờn khi có người đờn, như đờn cò; nói rộng ra là tiếng nhạc.

“đờn” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Lục Vân Tiên của Nguyễn Đình Chiểu: “Đờn cầm ai nỡ dứt dây, Chẳng qua con tạo đổi xây không thường"”

Mục từ “đờn” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?

Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 彈 (đờn). Lớp từ vựng: native.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.