Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “bồng” là gì?

Đỡ một người, thường là con nít, lên mà ôm trên tay hay trong lòng để mang đi hay để giữ; sách phổ thông gọi là bế.

Tiếng Anh: To pick up and hold someone, usually a small child, in the arms, to carry or cuddle them.

Cách đọc
bồng(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Nghĩa của các cụm từ thường gặp

bồng con

Là ẵm đứa nhỏ lên tay, trong Nam nói bồng chớ không nói theo lối phổ thông, và đó là cử chỉ thường nhứt của cha mẹ trong truyện.

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “bồng”:

1 nét nghĩa
1bế, ẵm trên tayđời sống[tiếng địa phương]
B1

🇻🇳 Bồng là đỡ một người lên mà ôm trên tay, phần nhiều là con nít, sách phổ thông gọi là bế. Trong kho văn Nam Bộ, nhứt là văn Hồ Biểu Chánh, cha mẹ bồng con lên buồng, bồng con mà hun, bồng con ra để nằm trên ván, và trong nhà có đứa lớn được kêu ra bồng em. Nó hay đi liền với ẵm thành ẵm bồng, bồng ẵm, nói cái công nuôi con nhỏ, và có lối nói tay bồng tay bế cho người đã có con nhỏ. Chữ bồng còn có trong bồng bột, đèo bồng, và bồng còn là cái túi đeo lưng; mấy chữ đó không thuộc mục nầy.

🇬🇧 It means lifting someone up and holding them in the arms, mostly a small child; standard usage says be. In the Southern corpus, above all in Ho Bieu Chanh, parents carry the child up to the bedroom, pick the child up to kiss it, carry the child out to lie on the plank bed, and an older child is called to hold the baby. It pairs with am, its near synonym, in doubled forms that speak of the labor of raising small children, and a saying about having one arm and then the other full describes someone who already has little ones. The same syllable also appears in words for impetuous and for aspiring to more, and names a shoulder pack; those are not part of this entry.

Cụm thường gặp, bấm để tra:

Thí dụ:

Anh ta bồng con trở lên buồng, để con nằm trên giường, rồi giũ mùng bỏ xuống.

He carried the child back up to the bedroom, laid the child on the bed, then shook out the mosquito net and let it down.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cha con nghĩa nặng

Thuần cúi xuống ôm con mà hôn mấy cái rồi bồng luôn đi lại cửa sau mà vô nhà.

Thuan bent down, hugged the child and kissed it several times, then picked it up and carried it over to the back door and into the house.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Đoạn tình

Yến-Tuyết bồng con ra để nằm trên ván, rồi lại đứng dựa cửa sổ mà ngó ra sân.

Yen Tuyet carried the baby out and laid it on the plank bed, then went back to lean against the window and look out at the yard.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tình mộng

Hiển Vinh bước lại bồng con mà hun, bà Phán thấy vậy mủi lòng nên bà ứa nước mắt.

Hien Vinh stepped over, picked up the child and kissed it; seeing this, Mrs Phan was moved and her eyes welled with tears.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chút phận linh đinh

Vợ Triều bồng bé Kim, cô Quyên dắt cháu Ngân và cậu Xuân dắt giùm cháu Ngọc.

Trieu's wife carried little Kim, Quyen led young Ngan by the hand, and Xuan helped by leading young Ngoc.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ý và tình

Má có công đẻ con ra rồi ẵm bồng đút cơm cho bú, con mới nên vai nên vóc.

Your mother bore you, then carried you in her arms, fed you rice and nursed you, and that is how you grew up strong.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Vợ già chồng trẻ

Cơm dọn xong rồi, cô Huyền kêu con Tý ra bồng em và cô ngồi lại ăn với chồng và cha.

When the meal was laid, Huyen called Ty out to hold the baby and sat down to eat with husband and father.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Bỏ vợ

Vô tới cửa thầy gặp đứa con nhỏ thầy bồng mà nựng; khí sắc hân hoan lắm.

At the door he met his little child, picked it up and cuddled it; he looked very happy.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ở theo thời

Thầy thay đổi quần áo rồi bồng con mà hun và biểu con vô kêu vợ dậy ăn cơm.

He changed his clothes, then picked up the child to kiss it, and told the child to go in and wake his wife for the meal.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Thầy Thông ngôn
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

Câu trích chính
“Lâm Tri chút nghĩa đèo bồng, Nước bèo để chữ tương phùng kiếp sau.”
Đoạn trích nguyên tác

Cửa người đày đọa chút thân, Sớm ngơ ngẩn bóng đêm năn nỉ lòng. Lâm Tri chút nghĩa đèo bồng, Nước bèo để chữ tương phùng kiếp sau. Bốn phương mây trắng một màu, Trông vời cố quốc biết đâu là nhà.

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 6: Gặp Thúc Sinh và tai ương Hoạn Thư, cặp câu 893
Câu trích chính
“Bấy lâu đèn sách gia công, Con đà nên chữ tang bồng cùng chăng?"”
Đoạn trích nguyên tác

Mừng rằng: "Nay thấy con ta, Cha già hằng tưởng mẹ già luống trông. Bấy lâu đèn sách gia công, Con đà nên chữ tang bồng cùng chăng?" Vân Tiên quỳ lạy thưa rằng: "Chẳng hơn người cổ cũng bằng người kim.

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 2 (Câu 401-1188), cặp câu 16
Câu trích chính
“Duyên em dù nối chỉ hồng, May ra khi đã tay bồng tay mang.”
Đoạn trích nguyên tác

Tiếc thay chút nghĩa cũ càng, Dẫu lìa ngó ý còn vương tơ lòng! Duyên em dù nối chỉ hồng, May ra khi đã tay bồng tay mang. Tấc lòng cố quốc tha hương, Đường kia nỗi nọ ngổn ngang bời bời.

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 7: Gặp Từ Hải, báo ân báo oán, cặp câu 1122
Câu trích chính
“Riêng than một tấm cô bồng”
Đoạn trích nguyên tác

Lênh đênh thuyền giữa biển đông, Riêng than một tấm cô bồng Đêm khuya lặng lẽ như tờ,

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 2 (Câu 401-1188), cặp câu 339
Câu trích chính
“Cửa bồng vội mở rèm châu, Trời cao sông rộng một màu bao la.”
Đoạn trích nguyên tác

Dưới đèn sẵn bức tiên hoa, Một thiên tuyệt bút gọi là để sau. Cửa bồng vội mở rèm châu, Trời cao sông rộng một màu bao la. Rằng: Từ công hậu đãi ta, Chút vì việc nước mà ra phụ lòng.

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 8: Bi kịch Hồ Tôn Hiến và sông Tiền Đường, cặp câu 1314
Câu trích chính
“Mường tượng khúc Bồng Lai tiên nhạc phách Hoán khởi mê tân thuyền thượng khách”
Đoạn trích nguyên tác

Giữa đêm trường như đem rót vào tai! Giọng càng ngân, tiếng càng dội, hơi càng dài Mường tượng khúc Bồng Lai tiên nhạc phách Hoán khởi mê tân thuyền thượng khách Tỉnh hồi trường dạ mộng trung nhân

Bích Khê, Thơ Bích Khê - Tinh Huyết, Nghe chuông, đoạn 8
“Anh ta bồng con trở lên buồng, để con nằm trên giường, rồi giũ mùng bỏ xuống.”
Hồ Biểu Chánh, Cha con nghĩa nặng, Chương 1
“Thuần cúi xuống ôm con mà hôn mấy cái rồi bồng luôn đi lại cửa sau mà vô nhà.”
Hồ Biểu Chánh, Đoạn tình, Chương 2
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “bồng”

“bồng” là gì?

Đỡ một người, thường là con nít, lên mà ôm trên tay hay trong lòng để mang đi hay để giữ; sách phổ thông gọi là bế.

Cụm từ “bồng con” nghĩa là gì?

Là ẵm đứa nhỏ lên tay, trong Nam nói bồng chớ không nói theo lối phổ thông, và đó là cử chỉ thường nhứt của cha mẹ trong truyện.

“bồng” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh) của Nguyễn Du: “Lâm Tri chút nghĩa đèo bồng, Nước bèo để chữ tương phùng kiếp sau.”

Mục từ “bồng” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?

Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 摓 (bồng). Lớp từ vựng: Mekong-Southern.

“bồng” thuộc từ loại gì?

“bồng” thuộc từ loại động từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B1.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.