Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “gượng gạo” là gì?

Làm cái mình không muốn hay không còn sức mà làm, nên thấy không tự nhiên.

Tiếng Anh: Doing what one has no wish or no strength left to do, and so appearing unnatural.

Cách đọc
gượng gạo(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “gượng gạo”:

1 nét nghĩa
1làm cái mình không muốn hay không còn sức, nên không tự nhiênđời sống[tiếng địa phương]
B2

🇻🇳 Trong kho văn Nam Bộ chữ nầy có hai bề. Bề thân: người hết sức mà cứ làm, gượng gạo trở về kinh mà phục mạng, gượng gạo một lát nàng đứng vững được, chống tay gượng gạo đứng lên. Bề lòng: cái vui không thiệt, nét vui tươi rất là gượng gạo, đáp một cách gượng gạo bằng nụ cười, nụ cười ấy đượm chất gượng gạo. Nó cũng nói về một lý lẽ bắt ép: cho rằng tiếng ta nằm trong gia đình đó có gượng gạo chăng.

🇬🇧 In the Southern corpus this word has two faces. One is of the body, a person spent who carries on anyway, going back to court to report, steadying a moment and finding the feet, pressing a hand down to rise. The other is of the heart, a gladness that is not real, an answer given with a smile, a smile steeped in constraint. It is said of a strained argument as well.

Cụm thường gặp:
gượng gạo đứng lêncười gượng gạomột cách gượng gạo

Thí dụ:

Ánh-Nguyệt lấy làm thẹn-thùa hết sức, song nàng phải gượng gạo mà vưng lời.

Anh Nguyet was overcome with shame, and yet she had to force herself to obey.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ngọn cỏ gió đùa

Nàng choáng váng muốn té qụy, nhưng gượng gạo một lát, nàng đứng vững được.

She swayed and was near to falling, but forced herself a moment and managed to stand firm.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nhện Chờ Mối Ai ? - Tập I

Chị Thục tránh né câu trả lời, chỉ đáp một cách gượng gạo bằng nụ cười.

Sister Thuc evaded the question and answered only, constrainedly, with a smile.

Nguồn: Từ Kế Tường, Huyền Xưa

Vậy ăn điểm tâm luôn cho xong, nhứt là để nhờ chất cà phê mà gượng gạo cho khỏi bơ phờ.

So finish the breakfast, above all so that the coffee may force off the weariness.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Lữ Đoàn Mông Đen

Vợ chồng ông Trần cũng đủ lễ trả lại, nhưng nét vui tươi của hai ông bà rất là gượng gạo.

Mr Tran and his wife returned the courtesies in full, but the cheer of the pair was very much forced.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đèn Cần Giờ

Nhạn chống tay gượng gạo đứng lên nhưng rồi lại ngã ngồi xuống, nhăn nhó đưa tay ôm lấy bụng.

Nhan pressed a hand down and forced herself up, but sat back again, wincing and clutching her belly.

Nguồn: Lê Xuyên, Kinh Cầu Muống - Quyển Nhất

Nhìn công phu sự nghiệp của cha tiêu hết, bà Ngọc ngậm ngùi ứa lụy, song cũng gượng gạo bước vô.

Seeing all her father's life's work spent, Mrs Ngoc wept with grief, and yet forced herself to step inside.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chị Đào, Chị Lý

Kim gượng gạo một nụ cười chào tôi, nụ cười buồn và ấm áp.

Kim gave me a constrained smile of greeting, a sad and warm smile.

Nguồn: Dung Sàigòn & Võ Hà Anh, Dễ Thương

Nụ cười ấy đượm chất gượng gạo dưới vầng trán nhăn nheo.

That smile was steeped in constraint beneath the furrowed brow.

Nguồn: Sơn Nam, Người Bạn Triệu Phú

Anh ta gượng gạo cười bưng ly rượu uống, không trả lời.

He smiled a constrained smile and took the cup of wine and drank, giving no answer.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Một chữ tình
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

Câu trích chính
“Chẳng qua sợ thế gian cười, Một lời gượng gạo: "Chào người ngày xưa!”
Đoạn trích nguyên tác

Dắt Tiên vào chốn hậu đàng, Võ công xem thấy lòng càng hổ ngươi. Chẳng qua sợ thế gian cười, Một lời gượng gạo: "Chào người ngày xưa! Ngư ông đã có công đưa, Tới ngày sau sẽ lo lừa đền ơn".

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 2 (Câu 401-1188), cặp câu 375
“Ánh-Nguyệt lấy làm thẹn-thùa hết sức, song nàng phải gượng gạo mà vưng lời.”
Hồ Biểu Chánh, Ngọn cỏ gió đùa, Chương 13 -Quyển thứ 4 - Đường ngay nẻo vạy
“Nàng choáng váng muốn té qụy, nhưng gượng gạo một lát, nàng đứng vững được.”
Bình-Nguyên Lộc, Nhện Chờ Mối Ai ? - Tập I, Chương 2
“Chị Thục tránh né câu trả lời, chỉ đáp một cách gượng gạo bằng nụ cười.”
Từ Kế Tường, Huyền Xưa, Chương 4
“Vậy ăn điểm tâm luôn cho xong, nhứt là để nhờ chất cà phê mà gượng gạo cho khỏi bơ phờ.”
Bình Nguyên Lộc, Lữ Đoàn Mông Đen, Chương 1
“Vợ chồng ông Trần cũng đủ lễ trả lại, nhưng nét vui tươi của hai ông bà rất là gượng gạo.”
Bình Nguyên Lộc, Đèn Cần Giờ, Lan rừng
“Nhạn chống tay gượng gạo đứng lên nhưng rồi lại ngã ngồi xuống, nhăn nhó đưa tay ôm lấy bụng.”
Lê Xuyên, Kinh Cầu Muống - Quyển Nhất, Phần 1.1
“Nhìn công phu sự nghiệp của cha tiêu hết, bà Ngọc ngậm ngùi ứa lụy, song cũng gượng gạo bước vô.”
Hồ Biểu Chánh, Chị Đào, Chị Lý, Chương 16
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “gượng gạo”

“gượng gạo” là gì?

Làm cái mình không muốn hay không còn sức mà làm, nên thấy không tự nhiên.

“gượng gạo” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Lục Vân Tiên của Nguyễn Đình Chiểu: “Chẳng qua sợ thế gian cười, Một lời gượng gạo: "Chào người ngày xưa!”

“gượng gạo” thuộc từ loại gì?

“gượng gạo” thuộc từ loại tính từ, động từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B2.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.