kỳ

🇻🇳 Chữ kỳ nầy viết 奇, nghĩa là lạ, khác thường. Người Nam Bộ nói kỳ, kỳ quá, kỳ lắm, coi kỳ để chê một việc làm hay một cách ăn nói trái lẽ thường, coi không được, làm người ta ngượng. Đây là chữ kỳ trong kỳ cục, lạ kỳ, kỳ lạ, kỳ quái, hiếu kỳ.

🇬🇧 This ky means strange or out of the ordinary. Southerners say ky, ky qua, ky lam or coi ky to say that something someone does or says is improper, awkward or embarrassing to see. It is the ky of ky cuc, la ky, ky la, ky quai and hieu ky.

🇻🇳 Chữ kỳ nầy viết 期, nghĩa gốc là hẹn, thời hạn định sẵn. Từ đó ra nghĩa một lần, một đợt trong chuỗi việc lặp lại: kỳ nầy, kỳ rồi, kỳ tới, kỳ thi, kỳ hạn, định kỳ, thời kỳ. Cho kỳ được là làm cho tới khi được mới thôi.

🇬🇧 This ky first meant an appointed time or a deadline. From that it came to mean one time or one round of something that recurs: ky nay (this time), ky roi (last time), ky thi (an exam session), ky han (a deadline). Cho ky duoc means keep at it until you get it.

🇻🇳 Hai chữ kỳ khác nhau mà tiếng Việt đều gọi là cờ. Chữ 旗 là lá cờ: quốc kỳ là cờ nước, huê kỳ là cờ hoa, tên xưa người Nam Bộ gọi nước Mỹ, hồng kỳ là cờ đỏ. Chữ 棋 là cờ để đánh, như cờ tướng, cờ vây: kỳ phùng địch thủ là hai tay cờ gặp nhau ngang sức, nói rộng ra là hai người ngang tài.

🇬🇧 Two different ky, both called co in Vietnamese. One is a flag: quoc ky is a national flag, hue ky (flower flag) is the old Southern name for the United States, hong ky is a red flag. The other is a board game such as Chinese chess: ky phung dich thu means two evenly matched players, and by extension two equal rivals.

🇻🇳 Chữ kỳ nầy viết 圻, nghĩa gốc là ranh đất, cõi đất. Thời Nguyễn đặt tên Nam Kỳ cho miền Nam, rồi thời Pháp dùng ba tên Nam Kỳ, Trung Kỳ, Bắc Kỳ cho ba miền. Người Nam Bộ xưa nói ra Trung Kỳ, ra Bắc Kỳ, gạo Nam Kỳ, Nam Kỳ lục tỉnh. Chữ nầy không dính gì tới lá cờ 旗 ở nghĩa thứ ba.

🇬🇧 This ky means a land boundary or a territory. The Nguyen court named the south Nam Ky, and in the French period the three regions were called Nam Ky, Trung Ky and Bac Ky. Old Southern speech says going out to Trung Ky, Nam Ky rice, the six provinces of Nam Ky. It has nothing to do with the flag ky of the third sense.

🇻🇳 Ba chữ kỳ nữa chỉ gặp trong từ ghép. Chữ 祈 là cầu xin: lễ Kỳ Yên là lễ cúng đình hằng năm cầu cho làng yên ổn. Chữ 麒 trong kỳ lân, con thú lành trong truyện xưa. Chữ 耆 là già: kỳ lão là bậc già cả được làng kính trọng.

🇬🇧 Three more ky that live only inside compounds. One means to pray: Ky Yen is the yearly rite at the village communal house to pray for peace. One is in ky lan, the qilin, an auspicious beast of old tales. One means old age: ky lao is a respected village elder.