Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa đối chiếu nguồn
Nghĩa vắn tắt

Từ trước tới giờ, lâu nay, trong suốt khoảng thời gian đã qua cho tới lúc đang nói.

Tiếng Anh: Up to now, all this while, through the whole stretch of time before the moment of speaking.

Cách đọc, giọng Sài Gòn
xưa rày(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại
Giảng đủ và ghi chú cách dùng

Từ trước tới giờ, lâu nay, trong suốt khoảng thời gian đã qua cho tới lúc đang nói.

Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:

1 nét nghĩa
1lâu nay, từ trước tới giờđời sống[tiếng địa phương]
B2

🇻🇳 Xưa là hồi trước, rày là tiếng Nam cũ chỉ bây giờ, nay. Ghép lại, xưa rày là suốt khoảng từ hồi trước tới nay, gần như lâu nay. Trong kho văn Nam Bộ, nhứt là truyện Hồ Biểu Chánh, chữ nầy hay đứng đầu câu để kể một chuyện kéo dài hay lặp đi lặp lại cho tới bây giờ: mắc bịnh, lo sợ, bối rối, mắc lận đận hoài. Nó cũng đi sau chữ như hay chữ tự: như xưa rày, tự xưa rày. Nhiều câu dùng nó để đặt cái mình tưởng lâu nay bên cạnh cái mình mới hay.

🇬🇧 The first word means formerly, the second is an old Southern word for now. Together they mean the whole span from before until now, much like all this while. In the Southern corpus, especially Ho Bieu Chanh, the word often opens a sentence to tell of something that has gone on or kept recurring up to now, being ill, being afraid, being troubled, being too busy. It also follows words for as or since: as it has been, since long ago. Several sentences use it to set what one had long believed beside what one has just learned.

Thí dụ:

Xưa rày nó thấy tao lặng thinh để cho nó ở đó, nó tưởng đâu tao thương nó lắm đa há?

All this while they saw me keep quiet and let them stay there, so they thought I was very fond of them, eh?

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Kẻ làm người chịu

Chị em con phân phiên qua ngủ với Má Hai như xưa rày vậy cũng được rồi.

You sisters can take turns going over to sleep with Ma Hai as you have been doing all along, that will be fine.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chị Đào, Chị Lý

Xưa rày dì mắc có bịnh, dì cũng không đi qua bển được mà nói phải trái.

All this while I have been ill, so I could not go over there to talk sense to them either.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Con nhà giàu

Bà nói bà dành dụm xưa rày được 10 đồng, tính chừng con đi bà sẽ đưa cho con đem theo.

The old lady said she had saved ten piasters all this while, and meant to give them to you to take along when you left.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tơ hồng vương vấn

Nhưng mà có một việc xưa rày nó làm cho tôi bối rối hoài, hễ tôi nhớ tới thì tôi ngủ không được.

But there is one matter that has kept troubling me all this while; whenever I think of it I cannot sleep.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Con nhà nghèo

Hôm Tết dì dặn cháu có rảnh thì qua dì nói chuyện, mà xưa rày mắc lận-đận hoài đi không được.

At New Year you told me to come over and talk when I was free, aunt, but all this while I have been too tied up to come.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tình mộng

Tới bây giờ tôi mới hay, chớ xưa rày tôi cũng tưởng nó ra Bắc.

Only now have I found out; all along I too had thought they had gone up North.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tại tôi

Xưa rày nó mượn của cháu cả thảy là bao nhiêu, xin cháu cho bác biết, đặng bác trả lại cho cháu.

How much in all has been borrowed from you all this while? Please tell me so I can pay you back.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Người thất chí

Mà xin lỗi bà con tự xưa rày, ai thấy tận mắt con rắn này?

But begging your pardon, friends, in all this time has anyone seen this snake with their own eyes?

Nguồn: Sơn Nam, Vạch Một Chân Trời

Xưa rày tôi lo sợ hết sức, mà lo sợ rồi cũng không khỏi.

All this while I have been terribly afraid, and for all my fear it could not be avoided.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Đoạn tình
Dẫn chứng văn học

Tiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm

“Xưa rày nó thấy tao lặng thinh để cho nó ở đó, nó tưởng đâu tao thương nó lắm đa há?”
Hồ Biểu Chánh, Kẻ làm người chịu, Chương 10
“Chị em con phân phiên qua ngủ với Má Hai như xưa rày vậy cũng được rồi.”
Hồ Biểu Chánh, Chị Đào, Chị Lý, Chương 15
“Xưa rày dì mắc có bịnh, dì cũng không đi qua bển được mà nói phải trái.”
Hồ Biểu Chánh, Con nhà giàu, Chương 08 - Quyển hai
“Bà nói bà dành dụm xưa rày được 10 đồng, tính chừng con đi bà sẽ đưa cho con đem theo.”
Hồ Biểu Chánh, Tơ hồng vương vấn, Chương 10
“Nhưng mà có một việc xưa rày nó làm cho tôi bối rối hoài, hễ tôi nhớ tới thì tôi ngủ không được.”
Hồ Biểu Chánh, Con nhà nghèo, Chương 3
“Hôm Tết dì dặn cháu có rảnh thì qua dì nói chuyện, mà xưa rày mắc lận-đận hoài đi không được.”
Hồ Biểu Chánh, Tình mộng, Chương 4
“Tới bây giờ tôi mới hay, chớ xưa rày tôi cũng tưởng nó ra Bắc.”
Hồ Biểu Chánh, Tại tôi, Chương 6
“Xưa rày nó mượn của cháu cả thảy là bao nhiêu, xin cháu cho bác biết, đặng bác trả lại cho cháu.”
Hồ Biểu Chánh, Người thất chí, Chương 7