Nghĩa của “xấp xải” là gì?
tóc xõa, lòa xòa, rủ hoặc bay không gọn quanh đầu và mặt
Tiếng Anh: Xấp xải is an older Southern Vietnamese expression with two attested uses: loose or untidy hair hanging about, and moving off in a hurry.
Giải nghĩa đầy đủ và ghi chú cách dùng
Xấp xải, cũng được ghi xấp-xải, có hai nét nghĩa trong văn Nam Bộ. Với tóc, từ tả những sợi tóc xõa, lòa xòa, rủ hoặc bay không gọn quanh đầu và mặt; có gió thì tóc có thể đưa qua lại, nhưng chuyển động không bắt buộc trong mọi câu. Với động từ đi, từ tả cách đi hối hả, vội vã, có khi nhanh tới mức người khác khó theo. Nét tóc không tự đồng nghĩa dơ hay người cẩu thả; nét đi không tự cho biết có nguy hiểm, trễ giờ hoặc mục đích gì. Có thể dịch loose/untidy hair, hair hanging about, hurry along hoặc rush off theo câu. Không mở từ sang mọi vật và mọi chuyển động khi chưa có chứng liệu.
Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “xấp xải”:
2 nét nghĩa🇻🇳 Tả mái tóc hay những sợi tóc buông lỏng, phủ hoặc lay hai bên đầu và mặt; không mặc nhiên nói tóc dơ hay người cẩu thả.
🇬🇧 Of hair, loose, untidy, hanging about, or fluttering around the head and face.
Thí dụ:
Mái tóc nàng xấp xải hai bên thái dương khi gió sông thổi tới.
Her loose hair hangs and flutters beside her temples when the river breeze arrives.
Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặtCô chưa kịp gỡ đầu nên tóc xấp xải phủ xuống hai bên mặt.
She has not had time to comb her hair, so loose strands hang over both sides of her face.
Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặtXấp xải trong câu này tả tóc lòa xòa, không tự có nghĩa tóc dơ hay người cẩu thả.
Here xấp xải describes hair hanging untidily, not dirty hair or a careless person.
Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặtGió phất mái tóc xấp xải, cô lấy tay vén mấy sợi khỏi gò má.
The wind lifts her loose hair, and she brushes several strands away from her cheek.
Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặtBản chú giải đổi tóc xấp xải thành tóc xõa lòa xòa cho người đọc dễ hình dung.
The gloss renders tóc xấp xải as loose hair hanging about for present-day readers.
Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặt🇻🇳 Tả người đi nhanh và gấp gáp, có thể vì nôn nóng hoặc có việc nhưng nguyên nhân phải lấy từ câu.
🇬🇧 To hurry along or rush off, with the reason and urgency supplied by context.
Thí dụ:
Nghe tin ghe sắp rời bến, ông đi xấp xải xuống mé sông.
Hearing that the boat is about to leave, he hurries down to the riverbank.
Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặtBà Tư đi xấp xải ra chợ, mấy đứa nhỏ chạy theo mới kịp.
Aunt Tư hurries to the market, and the children have to run to keep up.
Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặtĐi xấp xải cho biết dáng vội, nhưng câu chưa nói người ấy đang trễ hay gặp nguy hiểm.
Đi xấp xải indicates hurried movement, but the sentence does not say that the person is late or in danger.
Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặtNgười dịch chọn hurry off cho xấp xải vì nhân vật vừa nghe gọi đã bước đi rất nhanh.
The translator chooses ‘hurry off’ for xấp xải because the character walks away quickly when called.
Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặtTrong đoạn thoại, ông khoe mình đi xấp xải tới mức người theo sau không kịp.
In the dialogue, he boasts that he hurries along so fast that no one behind can keep up.
Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặtTiếng nầy được dùng ra sao trong tác phẩm
“Nàng để đầu trân, tóc vuốt mà bới chớ không cần lược, nhưng mà mái tóc nàng xấp-xải hai bên bàng tang , đầu tóc nàng xụ-xộp đàng sau ót, làm cho chiều lả lơi với vẻ hữu tình.”“Lo dựng vợ gả chồng cho con cái thì ông cứ cà lơ xích xụi mà hễ đi kiếm vợ bé thì ông đi xấp xải mụ nội ai bây giờ theo cũng không kịp nữa hà!”Câu hỏi thường gặp về “xấp xải”
“xấp xải” nghĩa là gì?
tóc xõa, lòa xòa, rủ hoặc bay không gọn quanh đầu và mặt
“xấp xải” được dùng trong câu như thế nào?
Một câu trong Mặt Trời Đêm của Lê Xuyên: “Lo dựng vợ gả chồng cho con cái thì ông cứ cà lơ xích xụi mà hễ đi kiếm vợ bé thì ông đi xấp xải mụ nội ai bây giờ theo cũng không kịp nữa hà!”
“xấp xải” có biến thể vùng miền nào?
“xấp xải” có các dạng biến thể ghi nhận theo phương ngữ: xấp xải; xấp-xải (Nam Bộ cũ), tóc xõa; tóc lòa xòa; đi hối hả; đi vội vã (Cách giải hiện nay, không nhập).
“xấp xải” thuộc từ loại gì?
“xấp xải” thuộc từ loại tính từ, cụm trạng từ chỉ cách thức. Mục từ này phù hợp cho người học bậc C1.
Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers
Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.