Lối nói xưa của người Nam Bộ chỉ tiền bạc đang mang theo trong người, vì hồi trước người ta hay giắt tiền ở lưng quần.
Tiếng Anh: An old Southern way of speaking of the money one has on one's person, since people once tucked their cash into the waistband of their trousers.
Giảng đủ và ghi chú cách dùng
Lối nói xưa của người Nam Bộ chỉ tiền bạc đang mang theo trong người, vì hồi trước người ta hay giắt tiền ở lưng quần.
Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:
1 nét nghĩa🇻🇳 Lưng ở đây là lưng quần, chỗ người xưa giắt ruột tượng, cái bóp hay mấy đồng bạc. Từ đó trong lưng thành lối nói chỉ số tiền mình đang có sẵn trong người. Trong kho văn Nam Bộ, nhứt là văn Hồ Biểu Chánh, nó hầu như luôn đi với chuyện tiền: trong lưng có mấy cắc bạc, trong lưng không còn một đồng tiền, trong lưng có bạc ngàn. Hay gặp nhứt là lúc kể người ta ra đi làm ăn mang theo bao nhiêu, hay lúc túng thiếu. Nói trong lưng quần thì là nghĩa đen, chỗ giắt đồ ở ngang bụng.
🇬🇧 The waist here is the waistband of one's trousers, where people once tucked a money belt, a purse or a few coins. From that, the phrase came to mean the cash one has on one's person. In the Southern corpus, above all in Ho Bieu Chanh, it almost always concerns money: a few coins in one's waistband, not a single cent left, thousands in hand. It appears most when telling how much someone set out with to earn a living, or when someone is hard up. Said with the word for trousers added, it keeps its literal sense, the spot at the waist where things are tucked.
Thí dụ:
Nếu vậy thì bây giờ trong lưng mầy có tới năm cắc rưỡi.
In that case you now have as much as fifty five cents on you.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Lạc đườngĐã vậy mà hôm qua lộn xộn tao làm rớt cái bóp, bây giờ trong lưng không còn một đồng tiền.
On top of that, in yesterday's commotion I dropped my purse, and now I have not a single coin on me.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cay đắng mùi đờiNgày qua xuất thân đi làm ăn, trong lưng qua có ba bốn cắc bạc mà thôi.
The day I set out to make my living, I had only three or four dimes on me.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Lời thề trước miễuTrước kia, tôi xuống rạch Ông Rầy với cái nóp rách trong lưng không một đồng tiền kẽm.
Back then I came down to Ong Ray creek with a tattered sleeping sack and not a single zinc coin on me.
Nguồn: Sơn Nam, Vạch Một Chân TrờiCậu Tư Thượng Tứ trong lưng có bạc ngàn mà biểu cậu ở nhà sao được.
Young master Tu Thuong Tu has thousands on him, so how could you tell him to stay at home?
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Con nhà giàuHồi trước ổng lên Sài Gòn trong lưng không có tới 10 đồng bạc, mà cũng không có ai đỡ đần.
When he first went up to Sai Gon he did not have even ten piastres on him, and nobody to help him either.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nhơn tình ấm lạnhVĩnh Xuân xuất thân đi làm việc trong lưng có sẵn tới 50 đồng.
When Vinh Xuan set out to work he already had as much as fifty piastres on him.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tơ hồng vương vấnNó mò trong lưng lấy hai đồng bạc mà thối lại.
The boy fished in his waistband, took out two piastres and gave back the change.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Vì nghĩa vì tìnhCòn một điều nầy nữa, như về dưới ông nội con không chịu cho mẹ con mình ở, trong lưng hết tiền rồi mẹ con mình làm sao?
And there is one more thing: if we go down there and your grandfather will not let us stay, with no money left on us, what will you and I do?
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chút phận linh đinhĐến chừng bà thân tôi từ trần, tôi chôn cất xong rồi, thì trong lưng còn có năm sáu đồng bạc, mà số nợ tôi mắc người ta kể đến tám chín trăm.
By the time my mother passed away and I had buried her, I had only five or six piastres left on me, while the debts I owed came to eight or nine hundred.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tình mộngTiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Nếu vậy thì bây giờ trong lưng mầy có tới năm cắc rưỡi.”“Đã vậy mà hôm qua lộn xộn tao làm rớt cái bóp, bây giờ trong lưng không còn một đồng tiền.”“Ngày qua xuất thân đi làm ăn, trong lưng qua có ba bốn cắc bạc mà thôi.”“Trước kia, tôi xuống rạch Ông Rầy với cái nóp rách trong lưng không một đồng tiền kẽm.”“Cậu Tư Thượng Tứ trong lưng có bạc ngàn mà biểu cậu ở nhà sao được.”“Hồi trước ổng lên Sài Gòn trong lưng không có tới 10 đồng bạc, mà cũng không có ai đỡ đần.”“Vĩnh Xuân xuất thân đi làm việc trong lưng có sẵn tới 50 đồng.”“Nó mò trong lưng lấy hai đồng bạc mà thối lại.”