Lối nói xưa của người Nam để rào trước một điều mình lo có thể xảy ra, giống như nói tôi e rằng, tôi sợ rằng.
Tiếng Anh: An old Southern way of voicing a worry before stating it, much like saying I am afraid that or I fear that.
Giảng đủ và ghi chú cách dùng
Lối nói xưa của người Nam để rào trước một điều mình lo có thể xảy ra, giống như nói tôi e rằng, tôi sợ rằng.
Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:
1 nét nghĩa🇻🇳 Sợ và e đều là lo một chuyện không hay sẽ tới; người Nam xưa ghép hai chữ lại thành sợ e cho lời nói mềm và kỹ hơn. Tôi sợ e đứng trước cái điều mình lo: tôi sợ e phải gãy, tôi sợ e không xứng đáng. Trong kho văn Nam Bộ, nhứt là truyện Hồ Biểu Chánh, nó thường nằm trong lời khuyên, lời can hay lời phân trần lễ độ, để người nghe biết mình đang nói cái lo của mình chớ không quả quyết. Câu có nó hay kết bằng chăng, đâu, lắm cho lời thêm dè dặt.
🇬🇧 Both so and e mean to worry that something bad will come; older Southern speech joined them into so e to make the words softer and more careful. The phrase stands before the thing one fears: I fear it may break, I fear she is not fit. In the Southern corpus, above all in the novels of Ho Bieu Chanh, it appears in advice, in gentle warnings or in polite explanations, letting the listener know one is voicing a worry rather than asserting a fact. Sentences with it often end in particles that make the words more tentative still.
Thí dụ:
Tôi khuyên thầy nên mềm mềm một chút, chớ nếu thầy cứng quá tôi sợ e phải gãy.
I advise you to bend a little, sir, for if you are too rigid I fear you may break.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ở theo thờiTôi sợ e rồi đây họ giành họ gả con mình bối rối không biết ưng chỗ nào chớ.
I fear that before long people will be vying to marry into our family, and we will be at a loss which match to accept.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Con nhà nghèoGái mới lớn lên, tánh còn lao chao, tôi sợ e không xứng đáng làm “Bà lớn”.
A girl just grown, still flighty by nature, I am afraid she is not fit to be a great lady.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Bỏ chồngTôi sợ e con nó sẽ phụ bạc tôi cũng như cha nó phụ bạc mình trước vậy.
I fear the child will turn against me just as its father turned against me before.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Bức thơ hối hậnNếu cô không chịu ăn năn nhận tội, thì tôi sợ e trời phật còn phạt cô nặng nề hơn nữa, chớ không phải hưởng gia tài không được, tìm kiếm con không ra đó là đủ đâu.
If you will not repent and own up to your wrong, I fear Heaven and the Buddha will punish you more heavily still; losing the inheritance and failing to find your child will not be the end of it.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nợ đờiNgày nay nó lấy chồng tôi sợ e nó thưa thớt trong đạo làm dâu lắm.
Now that she is marrying, I am afraid she will fall well short in her duties as a daughter-in-law.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ngọn cỏ gió đùaTôi sợ e lời luận của tôi có thể làm hại cho tờ báo của ông chăng.
I fear my commentary might do harm to your newspaper.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Người thất chíTôi sợ e mình không khỏi cái quả báo này đâu.
I am afraid we will not escape retribution for this.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Khóc thầmMà dầu có ai nói chuyện nhơn nghĩa tôi sợ e họ mượn danh nhơn nghĩa đặng cầu danh cầu lợi chớ trong bụng họ cũng không có nhân nghĩa thiệt đâu.
And even if someone talks of kindness and duty, I fear they only borrow those names to seek fame and profit, and in their hearts there is no real kindness at all.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Đoá hoa tànTôi nay tuổi đã 41 rồi; tôi sợ e sau ngày tôi nhắm mắt qui tiên thì hai trẻ không biết kế chí của tôi mà làm cho tông môn hiển đạt.
I am already forty-one; I fear that after I close my eyes and pass on, the two children will not know how to carry on my aims and bring honor to the family line.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nam cực tinh huyTiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Tôi khuyên thầy nên mềm mềm một chút, chớ nếu thầy cứng quá tôi sợ e phải gãy.”“Tôi sợ e rồi đây họ giành họ gả con mình bối rối không biết ưng chỗ nào chớ.”“Gái mới lớn lên, tánh còn lao chao, tôi sợ e không xứng đáng làm “Bà lớn”.”“Tôi sợ e con nó sẽ phụ bạc tôi cũng như cha nó phụ bạc mình trước vậy.”“Nếu cô không chịu ăn năn nhận tội, thì tôi sợ e trời phật còn phạt cô nặng nề hơn nữa, chớ không phải hưởng gia tài không được, tìm kiếm con không ra đó là đủ đâu.”“Ngày nay nó lấy chồng tôi sợ e nó thưa thớt trong đạo làm dâu lắm.”“Tôi sợ e lời luận của tôi có thể làm hại cho tờ báo của ông chăng.”“Tôi sợ e mình không khỏi cái quả báo này đâu.”