Nói thiệt lòng, nói hết sự thật với ai đó, không giấu giếm điều gì mình giữ trong bụng.
Tiếng Anh: To tell someone the plain truth, opening one's heart and hiding nothing one has kept inside.
Giảng đủ và ghi chú cách dùng
Nói thiệt lòng, nói hết sự thật với ai đó, không giấu giếm điều gì mình giữ trong bụng.
Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:
1 nét nghĩa🇻🇳 Tỏ là bày ra cho người ta thấy, thiệt là tiếng Nam của thật. Tỏ thiệt với ai là nói thiệt với người đó điều mình giữ trong bụng. Trong kho văn Nam Bộ, nhứt là truyện Hồ Biểu Chánh, cụm nầy hay mở đầu một lời thổ lộ: tôi tỏ thiệt với ông, em tỏ thiệt với anh, cháu xin tỏ thiệt với bà. Người nói hay kèm chữ xin cho lễ phép, hay nói rõ vì sao phải nói thiệt, như vì chị tin tôi. Điều được tỏ thường là nỗi buồn, cái lo, cái mình không tin, chuyện riêng trong nhà, hay một việc mình đã làm mà người kia chưa biết.
🇬🇧 The first word is to lay out for others to see, the second is Southern for true. To do this with someone is to tell them honestly what one has been keeping inside. In the Southern corpus, especially in Ho Bieu Chanh, it often opens a confession: I tell you truly, sir, I must be frank with you, madam. The speaker often adds a polite word asking leave, or says why honesty is owed, because you trust me. What is disclosed is usually a sorrow, a worry, a disbelief, a family matter, or something done that the other did not yet know.
Thí dụ:
Bởi vậy mấy tháng nay tôi buồn hết sức, không biết có nên tỏ thiệt với con hay không.
That is why these past months I have been terribly sad, not knowing whether I should tell my child the truth or not.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Con nhà nghèoTôi tỏ thiệt với ông, một mặt tôi dọ tôi tớ của ông Dương, còn một mặt tôi dọ thầy Hoàng.
I will be frank with you, sir: on one side I sounded out Mr Duong's servants, and on the other I sounded out Mr Hoang.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hai khối tìnhEm viết tới đây em chẳng hổ chi hết, em càng tỏ thiệt với anh lòng em càng thơ thái vui mừng.
Writing this far I feel no shame at all; the more I open my heart to you, the more at ease and glad I feel.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nhơn tình ấm lạnhVì cô tỏ thiệt với tôi nên tôi cũng lấy sự thiệt mà đáp lại.
Because you were frank with me, miss, I answer you with the truth in return.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ông CửEm có chỗ phiền muộn nên ngao ngán việc đời, sao từ ngày qua về đến nay em không tỏ thiệt với qua?
You have some grief that has made you weary of the world, so why, since I came back, have you not told me the truth?
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tiền bạc, bạc tiềnMà tôi tỏ thiệt với chị, trong việc nầy tôi ái ngại quá.
But I will be honest with you, sister, in this matter I feel very uneasy.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Từ hônTôi mới tỏ thiệt với huynh, tôi không tin cái thuật thông quá khứ vị lai với cái thuật trường sanh bất tử.
I will be frank with you, brother: I do not believe in the art of seeing past and future, nor in the art of living forever.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Sống thác với tìnhVì chị tin tôi, nên tôi phải tỏ thiệt với chị.
Because you trust me, sister, I must tell you the truth.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Đoạn tìnhCháu xin tỏ thiệt với bà một điều nầy nữa: cháu lên Sài-gòn ở kiếm việc mà làm đây là vì nhà cháu nghèo.
Let me tell you one more thing truthfully, madam: I came up to Saigon to look for work because my family is poor.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Người thất chíEm xin tỏ thiệt với anh Ba, em nuôi thằng Hiệp trong nhà mấy năm nay, em thương nó cũng như con ruột của em vậy.
I will be honest with you, Ba: I have raised the boy Hiep in my house for years now, and I love him like my own child.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Lạc đườngTiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Bởi vậy mấy tháng nay tôi buồn hết sức, không biết có nên tỏ thiệt với con hay không.”“Tôi tỏ thiệt với ông, một mặt tôi dọ tôi tớ của ông Dương, còn một mặt tôi dọ thầy Hoàng.”“Em viết tới đây em chẳng hổ chi hết, em càng tỏ thiệt với anh lòng em càng thơ thái vui mừng.”“Vì cô tỏ thiệt với tôi nên tôi cũng lấy sự thiệt mà đáp lại.”“Em có chỗ phiền muộn nên ngao ngán việc đời, sao từ ngày qua về đến nay em không tỏ thiệt với qua?”“Mà tôi tỏ thiệt với chị, trong việc nầy tôi ái ngại quá.”“Tôi mới tỏ thiệt với huynh, tôi không tin cái thuật thông quá khứ vị lai với cái thuật trường sanh bất tử.”“Vì chị tin tôi, nên tôi phải tỏ thiệt với chị.”