Trở lại từ điển

thầy thông thầy ký

thành ngữcụm danh từbậc C1
Bản biên đang soạnChưa đối chiếu nguồn
Nghĩa vắn tắt

Người có học làm việc bàn giấy trong sở hồi xưa, như thông ngôn, thư ký, được coi là có địa vị ở làng quê.

Tiếng Anh: An educated person with an office job in the old days, such as an interpreter or a clerk, seen as a person of standing in the countryside.

Cách đọc, giọng Sài Gòn
thầy thông thầy ký(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại
Giảng đủ và ghi chú cách dùng

Người có học làm việc bàn giấy trong sở hồi xưa, như thông ngôn, thư ký, được coi là có địa vị ở làng quê.

Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:

1 nét nghĩa
1người làm thông ngôn, thư ký trong sởđời sống[tiếng địa phương]
C1

🇻🇳 Thầy thông là người làm thông ngôn, thầy ký là người làm thư ký, chữ thầy để kêu cho trọng. Ghép hai tiếng lại, người Nam hồi đầu thế kỷ hai mươi dùng thầy thông thầy ký để nói chung hạng người có chút chữ nghĩa, ăn lương trong sở. Trong kho văn Nam Bộ đó là cái nghề cha má ở quê mong cho con: học đặng thi đậu làm thầy thông thầy ký. Nhưng cũng có nhiều câu coi nhẹ nó, cho rằng buôn bán tự làm chủ hay ở nhà làm ruộng còn sang hơn. Cụm nầy hay đi với làm, ra dáng, ra vẻ.

🇬🇧 The first half names an interpreter and the second a clerk, each with a respectful title. Together, Southerners of the early twentieth century used the phrase for the whole class of people with some schooling who drew a salary in an office. In the Southern corpus it is the career rural parents hoped for their children, to study, pass exams and become a clerk. Yet many sentences look down on it, holding that trading on one's own account or staying home to farm is more respectable. It usually follows verbs for becoming, looking like, having the air of.

Thí dụ:

Lớn riết rồi học đặng thi đậu làm thầy thông thầy ký như ba vậy, nghe hôn con.

Grow up and study so you pass your exams and become a clerk like your father, all right, child?

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Bỏ vợ

Từ nhỏ chí lớn cha mẹ khuyên lơn dạy dỗ thì chẳng điều chi khác hơn là bảo phải ráng học làm thầy thông thầy ký rồi cưới vợ giàu cho sung sướng tấm thân.

From childhood on, all his parents ever advised and taught him was to study hard, become an interpreter or a clerk, and marry a rich wife so he could live in comfort.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Thầy Thông ngôn

Đáng lý ra, với chút ít chữ nghĩa, tôi đã rời xóm làng, ra chợ Rạch Giá tìm sở làm cho ra vẻ thầy thông thầy ký.

By rights, with my bit of schooling, I should have left the village for the market town of Rach Gia and found an office job to look like a proper clerk.

Nguồn: Sơn Nam, Biển Cỏ Miền Tây

Qua có tính làm thầy thông thầy ký gì đâu.

I never planned to become any kind of clerk.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Kẻ làm người chịu

Xuân bận đi qua đi lại cho mẹ với Hai Tỷ xem cậu ra dáng thầy thông thầy ký rõ ràng, nên bà Hương văn vui lòng cực điểm.

Xuan put the clothes on and walked back and forth for his mother and Hai Ty to see, and he looked every bit the office clerk, so Mrs. Huong Van was overjoyed.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tơ hồng vương vấn

Như cháu đứng buôn bán, cháu làm chủ lấy cháu, bán không gạt ai, mua hàng tới kỳ trả tiền đủ, dường ấy cháu không sang hơn thầy thông thầy ký hay sao?

If I go into trade, I am my own master, I cheat no one when I sell, and I pay in full when my bills fall due; is that not more respectable than being a clerk?

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nhơn tình ấm lạnh

Bác Ái quyết chí nếu cha mẹ không cho đi Tây thì mình ở nhà làm ruộng, chớ không chịu đi Hà Nội học, mà cũng không chịu làm thầy thông thầy ký chi hết.

Bac Ai made up his mind that if his parents would not let him go to France he would stay home and farm, and he would neither go to Hanoi to study nor become any kind of clerk.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Một chữ tình
Dẫn chứng văn học

Tiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm

“Lớn riết rồi học đặng thi đậu làm thầy thông thầy ký như ba vậy, nghe hôn con.”
Hồ Biểu Chánh, Bỏ vợ, Chương 1
“Từ nhỏ chí lớn cha mẹ khuyên lơn dạy dỗ thì chẳng điều chi khác hơn là bảo phải ráng học làm thầy thông thầy ký rồi cưới vợ giàu cho sung sướng tấm thân.”
Hồ Biểu Chánh, Thầy Thông ngôn, Chương 8
“Đáng lý ra, với chút ít chữ nghĩa, tôi đã rời xóm làng, ra chợ Rạch Giá tìm sở làm cho ra vẻ thầy thông thầy ký.”
Sơn Nam, Biển Cỏ Miền Tây, Kéo trúm
“Qua có tính làm thầy thông thầy ký gì đâu.”
Hồ Biểu Chánh, Kẻ làm người chịu, Chương 6
“Xuân bận đi qua đi lại cho mẹ với Hai Tỷ xem cậu ra dáng thầy thông thầy ký rõ ràng, nên bà Hương văn vui lòng cực điểm.”
Hồ Biểu Chánh, Tơ hồng vương vấn, Chương 10
“Như cháu đứng buôn bán, cháu làm chủ lấy cháu, bán không gạt ai, mua hàng tới kỳ trả tiền đủ, dường ấy cháu không sang hơn thầy thông thầy ký hay sao?”
Hồ Biểu Chánh, Nhơn tình ấm lạnh, Chương 6
“Bác Ái quyết chí nếu cha mẹ không cho đi Tây thì mình ở nhà làm ruộng, chớ không chịu đi Hà Nội học, mà cũng không chịu làm thầy thông thầy ký chi hết.”
Hồ Biểu Chánh, Một chữ tình, Chương