Tay với chưn của người, nói chung cả tứ chi; tiếng miền Nam của tay chân.
Tiếng Anh: The hands and feet, the limbs taken together; the Southern form of the standard word for arms and legs.
Giảng đủ và ghi chú cách dùng
Tay với chưn của người, nói chung cả tứ chi; tiếng miền Nam của tay chân.
Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:
1 nét nghĩa🇻🇳 Chưn là chân, nói theo giọng miền Nam, nên tay chưn là tay chân. Trong kho văn Nam Bộ, nhứt là truyện Hồ Biểu Chánh, tay chưn hay đi với những chữ tả cái thân mình rã ra khi sợ, khi nghe tin dữ, khi mệt: bủn rủn tay chưn, rụng rời tay chưn, quíu tay chưn, tay chưn lạnh hết. Nó cũng nói có đủ tay chưn, tức là lành lặn, làm lụng được, hay tả tay chưn cứng cáp của đứa nhỏ, tay chưn múa men lúc mừng.
🇬🇧 The second word is the Southern pronunciation of the word for foot or leg, so the phrase is the everyday word for arms and legs. In the Southern corpus, above all in Ho Bieu Chanh, it often comes with words for the body giving way under fear, bad news or exhaustion: limbs going weak, going limp, seizing up, turning cold. It also speaks of having all one's limbs, whole and able to work, of a baby's sturdy limbs, or of arms and legs waving about in delight.
Thí dụ:
Thanh Tòng nghe nói nghinh hôn thì chàng biến sắc, tay chưn bủn rủn, tán loạn tâm thần.
When Thanh Tong heard talk of fetching the bride he turned pale, his limbs went weak, and his mind fell into turmoil.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nặng gánh cang thườngMẹ con mình có đủ tay chưn như người ta, dầu thế nào cũng không đến nỗi chết đói đâu mà sợ.
Mother and child, we have hands and feet like anyone else; whatever happens we will not starve, so there is nothing to fear.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chút phận linh đinhCon nghe nói con rụng rời tay chưn.
When I heard it, my arms and legs went limp.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Đại nghĩa diệt thânNhờ sữa tốt nên Vĩnh Tân sổ sữa, tay chưn cứng quành.
Thanks to the good milk, Vinh Tan grew plump, with firm, sturdy little limbs.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tơ hồng vương vấnSau đôi ba lần theo dõi rồi dừng lại như vậy, Tư Lập bỗng cười vang, múa men tay chưn như đứa trẻ thấy kẹo.
After following and stopping like that two or three times, Tu Lap suddenly burst out laughing, arms and legs waving about like a child who has spotted candy.
Nguồn: Sơn Nam, Hương Rừng Cà MauÔng Cai-lân Cư lên ngồi dựa bên Sớp-phơ, trong ngực phập-phồng; chừng nghe máy rồ ông càng thêm sợ, nên quíu hai tay chưn.
Mr Cai Lan Cu got in and sat beside the chauffeur, his chest pounding; when he heard the engine roar he grew even more frightened, and his hands and feet seized up.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nợ đờiBà mệt ngất tay chưn lạnh hết.
She was faint with exhaustion, her hands and feet gone cold.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Bỏ vợNgày đó cậu Hai sẽ cưới vợ, cưới cô Lê con gái ông Chánh-bái, mặt mày trắng tươi, tay chưn bóng lưởng, áo quần tốt đẹp, bộ tướng oai-nghiêm.
That day the young master Hai would marry Miss Le, daughter of the canton official, with a fair fresh face, glowing hands and feet, fine clothes and a stately bearing.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hai Thà cưới vợTiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Thanh Tòng nghe nói nghinh hôn thì chàng biến sắc, tay chưn bủn rủn, tán loạn tâm thần.”“Mẹ con mình có đủ tay chưn như người ta, dầu thế nào cũng không đến nỗi chết đói đâu mà sợ.”“Con nghe nói con rụng rời tay chưn.”“Nhờ sữa tốt nên Vĩnh Tân sổ sữa, tay chưn cứng quành.”“Sau đôi ba lần theo dõi rồi dừng lại như vậy, Tư Lập bỗng cười vang, múa men tay chưn như đứa trẻ thấy kẹo.”“Ông Cai-lân Cư lên ngồi dựa bên Sớp-phơ, trong ngực phập-phồng; chừng nghe máy rồ ông càng thêm sợ, nên quíu hai tay chưn.”“Bà mệt ngất tay chưn lạnh hết.”“Ngày đó cậu Hai sẽ cưới vợ, cưới cô Lê con gái ông Chánh-bái, mặt mày trắng tươi, tay chưn bóng lưởng, áo quần tốt đẹp, bộ tướng oai-nghiêm.”