Trong lòng tự nảy ra một ý muốn trước kia không có, thường là ý xấu, như ganh ghét, làm quấy hay đổi ý.
Tiếng Anh: To have an intention spring up in one's heart that was not there before, usually a bad one, such as jealousy, wrongdoing or going back on one's word.
Giảng đủ và ghi chú cách dùng
Trong lòng tự nảy ra một ý muốn trước kia không có, thường là ý xấu, như ganh ghét, làm quấy hay đổi ý.
Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:
1 nét nghĩa🇻🇳 Sanh là cách người Nam nói sinh, tâm là lòng. Sanh tâm là lòng nảy ra một ý mà trước kia không có. Trong kho văn Nam Bộ, nhứt là truyện Hồ Biểu Chánh, cái ý đó hầu hết là xấu: sanh tâm ganh gổ, sanh tâm độc ác, sanh tâm bài bạc, sanh tâm phá của, sanh tâm làm quấy, sanh tâm rêu rao xấu cho người khác, sanh tâm đổi ý. Nó đứng liền trước chữ nói cái ý đó, và hay đi với mà lại, mới, rồi để nói một người đã đổi tánh tệ đi. Người nói dùng nó để trách hay để than.
🇬🇧 Sanh is the Southern way of saying sinh, to give rise to, and tam is the heart. Sanh tam means the heart comes up with an intention it did not have before. In the Southern corpus, especially in Ho Bieu Chanh, that intention is almost always bad: turning jealous, turning cruel, taking up gambling, squandering the family fortune, doing wrong, spreading bad talk about someone, changing one's mind. It comes right before the word naming the intention, and often goes with words meaning yet, only then, or already, to say someone has changed for the worse. Speakers use it to reproach or to lament.
Thí dụ:
Tại thằng chồng nó khốn nạn, mưu sự, bày đặt cho nó, nên nó mới sanh tâm ganh gổ đó.
It's because her wretched husband schemed and put ideas into her head that she took to being jealous and quarrelsome.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Con nhà giàuTôi có dè con Cẩm Nhung ngu dại quá, nó sanh tâm tác tệ như vầy đâu.
Who would have thought Cam Nhung could be so foolish as to take it into her head to behave this badly.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tơ hồng vương vấnNếu mai kia mốt nọ mà em sanh tâm rêu rao xấu cho anh thì anh sẽ có tài liệu để tự minh oan.
If some day you take it into your head to spread bad things about me, I will have the papers to clear my name.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nhện Chờ Mối Ai ? - Tập IKhông biết tại sao mà ngày nay thẩy lại sanh tâm đổi ý như vậy.
I cannot think why he should now take it into his head to change his mind like this.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Một chữ tìnhNào dè nó được sung sướng mà lại sanh tâm độc ác.
Who would have thought that once life was easy, that one would turn cruel.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cay đắng mùi đờiBởi cái mạng tôi phải nghèo, nên năm đó trời mới khiến cho tôi sanh tâm bài bạc, làm cho tiêu hết của tiền.
Because I was fated to be poor, heaven made me take up gambling that year, and I squandered all my money.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Lạc đườngEm xin anh đừng có sanh tâm làm quấy như vậy.
I beg you, don't let yourself turn to doing wrong like that.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chị Đào, Chị LýThấy thằng con ảnh nó nhỏ nhẹ dễ thương, mình tưởng nó tử tế nên mới gả; ai dè đâu ảnh khuất rồi, nó sanh tâm phá của.
Seeing that his son was gentle and pleasant, we thought him a decent young man and married our daughter to him; who would have guessed that once his father was gone, he would take to squandering the family fortune.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Con nhà nghèoTiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Tại thằng chồng nó khốn nạn, mưu sự, bày đặt cho nó, nên nó mới sanh tâm ganh gổ đó.”“Tôi có dè con Cẩm Nhung ngu dại quá, nó sanh tâm tác tệ như vầy đâu.”“Nếu mai kia mốt nọ mà em sanh tâm rêu rao xấu cho anh thì anh sẽ có tài liệu để tự minh oan.”“Không biết tại sao mà ngày nay thẩy lại sanh tâm đổi ý như vậy.”“Nào dè nó được sung sướng mà lại sanh tâm độc ác.”“Bởi cái mạng tôi phải nghèo, nên năm đó trời mới khiến cho tôi sanh tâm bài bạc, làm cho tiêu hết của tiền.”“Em xin anh đừng có sanh tâm làm quấy như vậy.”“Thấy thằng con ảnh nó nhỏ nhẹ dễ thương, mình tưởng nó tử tế nên mới gả; ai dè đâu ảnh khuất rồi, nó sanh tâm phá của.”