róng

Giải nghĩa nhanh:

Róng is a historical Southern word for a small straight mangrove-forest tree and a bound element preserved in several old regional expressions.

Bản biên tập sơ bộChưa mang nhãn verified/gold

Selected Accent:

róng(Dạng đọc tham khảo)

Bản đọc máy tham khảo · chưa phải giọng người bản xứ

Giải nghĩa & ghi chú cách dùng

`Róng` là mục từ Nam Bộ cũ được Huình-Tịnh Paulus Của ghi bằng chữ Nôm `梇`, không phải lỗi chính tả tự động của `gióng`. Nghĩa danh từ là một loại cây nhỏ, thân suôn ở rừng sác, có trong `cây róng`, `cây đứng róng`, `rào róng`; tên lịch sử này chưa đủ để gán danh pháp hiện đại. Từ còn sống trong các tổ hợp cũ: `róng vát` chỉ vẻ lanh lẹ/hăng hái; `rít róng`, `ở róng` chê lối hẹp hòi, mọn dạ; `cóng róng`, `lạnh cóng róng` tả cơ thể co rúm vì lạnh; `xóng róng`, `đứng xóng róng` chỉ đứng lảng vảng hoặc chưa vào việc. Các tổ hợp ấy phải dịch cả cụm, không cộng nghĩa máy móc của từng tiếng. Đây là tư liệu lịch sử quý cho tiếng Nam Bộ nhưng không nên cài vào câu hiện đại như từ thông dụng; khi trích cần ghi nhãn cũ/vùng. Lời chê `rít róng` nên gắn vào hành vi cụ thể, không biến thành bản chất con người; `lạnh cóng róng` không thay đánh giá hạ thân nhiệt. Tab Nôm ghi `梇` đúng toàn bộ đầu mục nguồn.

Nét nghĩa được xếp theo độ thông dụng và ích lợi cho người học:

4 nét nghĩa

1Nam Bộ cũ: loại cây nhỏ, thân suôn ở rừng sác, từng dùng làm ràoThực vật dân gian; rừng sác; lịch sử Nam Bộ[archaic]

🇻🇳 Tên cây lịch sử được mô tả theo dáng và môi trường; chưa đồng nhất với một loài thực vật có danh pháp hiện đại.

🇬🇧 Historically in southern usage, a small straight tree of mangrove or tidal forest, including wood used for fencing.

Cụm từ thường gặp · bấm để tra:

cây róng cây đứng róng rào róng

Grammar Patterns:

cây + róngrào + róngđứng + róng

Ví dụ dùng từ:

Sách xưa ghi cây róng mọc ở rừng sác, nhỏ mà thân suôn.

An old dictionary records cây róng as a small, straight tree growing in tidal forest.

Source: VietLayers editorial example

Người biên tập giữ nguyên rào róng trong câu dẫn và chú rằng đó là hàng rào làm từ cây róng.

The editor retains rào róng in the quotation and notes that it is a fence made from róng trees.

Source: VietLayers editorial example

Tên róng trong tư liệu chưa đủ để xác định một danh pháp thực vật hiện đại.

The historical plant name róng is not enough to establish a modern botanical identification.

Source: VietLayers editorial example

2trong róng vát: lanh lẹ, hăng hái hoặc làm việc có sứcTừ vùng/cũ; thái độ làm việc[archaic]

🇻🇳 Thành tố trong tổ hợp Nam Bộ cũ tả vẻ nhanh nhẹn, hăng hái; không phải cách dùng độc lập phổ thông hiện nay.

🇬🇧 In the old southern expression róng vát, brisk, energetic, or eager in action.

Cụm từ thường gặp · bấm để tra:

róng vát

Grammar Patterns:

róng + vátlàm việc + róng vát

Ví dụ dùng từ:

Bản từ điển cũ dùng róng vát để tả người làm việc lanh lẹ và hăng hái.

The old dictionary uses róng vát for someone working briskly and energetically.

Source: VietLayers editorial example

Trong bản dịch hiện đại, róng vát cần lời chú chứ không nên để người học đoán từng tiếng.

In a modern translation, róng vát needs a note rather than making learners guess each element.

Source: VietLayers editorial example

3trong rít róng hoặc ở róng: hẹp hòi, mọn dạ theo lời chê cũTừ vùng/cũ; đánh giá hành vi[archaic]

🇻🇳 Thành tố trong lời đánh giá tiêu cực về cách cư xử; nên nêu hành vi bị chê và không gán thành bản chất cố định.

🇬🇧 In old expressions such as rít róng or ở róng, narrow-minded or petty in a criticized behavior.

Cụm từ thường gặp · bấm để tra:

rít róng ở róng

Grammar Patterns:

rít + róngở + róngbị chê là + róng

Ví dụ dùng từ:

Nguồn xưa giải rít róng là hẹp hòi, nhưng bản mới phải nói rõ hành vi nào đang bị chê.

The old source glosses rít róng as petty, but a modern account should state which behavior is being criticized.

Source: VietLayers editorial example

Câu ở róng mang giọng chê cũ; chữ róng không phải nhãn trung tính cho tính cách một người.

The expression ở róng is an old reproach; róng is not a neutral personality label.

Source: VietLayers editorial example

4trong cóng róng hoặc xóng róng: co rúm vì lạnh hoặc đứng lảng vảng chưa vào việcTừ vùng/cũ; cơ thể; dáng đứng[archaic]

🇻🇳 Hai tổ hợp cũ khác nghĩa: cóng róng tả cơ thể co lại, còn xóng róng tả dáng đứng lảng vảng; phải dịch nguyên cụm.

🇬🇧 A bound element in old cóng róng for huddling from cold and xóng róng for standing around without settling to a task.

Cụm từ thường gặp · bấm để tra:

cóng róng lạnh cóng róng xóng róng đứng xóng róng

Grammar Patterns:

lạnh + cóng róngđứng + xóng róng

Ví dụ dùng từ:

Câu lạnh cóng róng tả người co rúm vì lạnh, nhưng từ róng không thay cho đánh giá y khoa.

Lạnh cóng róng describes someone huddling from cold, but róng does not replace medical assessment.

Source: VietLayers editorial example

Ông trách mấy đứa đứng xóng róng ngoài cửa; thành tố róng chỉ hiểu được trong cả tổ hợp cũ.

He scolds the youngsters for standing around outside the door; róng is understood only within the old expression.

Source: VietLayers editorial example

Người học không nên đổi cóng róng thành gióng, vì nguồn lịch sử ghi rõ đầu mục róng bằng chữ 梇.

Learners should not change cóng róng to gióng, because the historical source clearly records róng with the character 梇.

Source: VietLayers editorial example