Ngày mười lăm tháng giêng âm lịch, đêm trăng tròn đầu tiên trong năm, có lễ cúng lớn và người ta đi chùa.
Tiếng Anh: The fifteenth day of the first lunar month, the first full moon of the year, marked by major offerings and visits to the pagoda.
Giảng đủ và ghi chú cách dùng
Ngày mười lăm tháng giêng âm lịch, đêm trăng tròn đầu tiên trong năm, có lễ cúng lớn và người ta đi chùa.
Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:
1 nét nghĩa🇻🇳 Rằm là ngày mười lăm âm lịch, lúc trăng tròn; tháng giêng là tháng đầu năm âm lịch. Rằm tháng giêng còn kêu là Thượng Nguyên, hay thượng ngươn, là rằm đầu năm, cúng lớn, các chùa mở cửa cho người ta tới lễ bái. Trong kho văn Nam Bộ cụm nầy hay làm mốc thời gian: ăn rằm tháng giêng xong, qua rằm tháng giêng thì người ta mới lên đường, mới lo công việc. Nó cũng hay đi với cảnh trăng tỏ rạng trên sông, trên dãy phố, trên sân đạp lúa.
🇬🇧 The first word is the fifteenth day of a lunar month, when the moon is full; the rest names the first month of the lunar year. The day is also called Thuong Nguyen, the first full moon of the year, a day of great offerings when pagodas open their doors to worshippers. In the Southern corpus it often serves as a marker of time: once the first full moon has been celebrated, people set off on journeys or get back to work. It also comes with scenes of bright moonlight over a river, a row of shophouses, or a yard where rice is threshed.
Thí dụ:
Ngày ấy nhằm ngày rằm tháng giêng, ông Thiên-Hộ mắc đi lên chùa Phật mà niệm hương.
That day fell on the fifteenth of the first lunar month, and Thien Ho was busy going up to the Buddhist pagoda to offer incense.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ngọn cỏ gió đùaĂn rằm tháng giêng xong, ông Cả ra đi với vài tên người nhà thân tín.
Once the first full moon of the new year had been celebrated, Ca set off with a few trusted men of the household.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đèn Cần GiờTrăng rằm tháng giêng đã lố dạng trên dãy phố ở tỉnh lỵ Thủ Dầu Một.
The full moon of the first lunar month had risen into view above the row of shophouses in the provincial town of Thu Dau Mot.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Ký ThácĐêm rằm tháng giêng, bóng trăng tỏ chói trời Nam vằng vặc, dòng nước xanh tràn sông Trước minh mông.
On the night of the first full moon of the year, moonlight shone brilliantly over the southern sky, and blue water filled the vast Truoc River.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cay đắng mùi đờiRằm tháng Giêng là rằm đầu năm, Thượng Nguyên, cúng lớn.
The fifteenth of the first lunar month is the first full moon of the year, Thuong Nguyen, a day of major offerings.
Nguồn: Sơn Nam, Thuần Phong Mỹ Tục Việt NamMột lần nọ, người trong xóm, nhơn trăng rằm tháng giêng tỏ rạng, tựu lại sân ông câu Hữu coi đạp lúa.
Once, taking advantage of the bright full moon of the first lunar month, people from the hamlet gathered in Cau Huu's yard to watch the rice being threshed underfoot.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Con nhà nghèoMới ăn rằm tháng giêng là Sàigòn đã gần thành lò lửa.
Barely past the first full moon of the new year, Saigon had almost turned into a furnace.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Gieo Gió Gặt BãoBữa rằm tháng giêng, lối tám giờ tối, mặt trăng lên cao tỏ rạng, chói ngọn cây sáng hoắc, chói bồn bông long lanh.
On the fifteenth of the first lunar month, around eight in the evening, the moon rose high and bright, lighting up the treetops and making the flower beds glitter.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tại tôiRằm tháng giêng có lễ thượng ngươn, các chùa đều mở cửa cho thiện nam, tín nữ đến lễ bái thánh thần, Trời Phật, tưng bừng.
The fifteenth of the first lunar month brings the Thuong Nguon festival, and every pagoda opens its doors to the faithful, men and women, who come in festive crowds to worship the gods, Heaven and the Buddha.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tơ hồng vương vấnRằm tháng giêng năm sau, Từ Đức Ngôn trở thành kẻ sĩ bần hàn, chàng vẫn đến Trường An, dạo tới dạo lui để mong gặp người vợ hiền.
On the fifteenth of the first month the following year, Tu Duc Ngon, now a destitute scholar, still went to Truong An, wandering back and forth in the hope of meeting his good wife.
Nguồn: Sơn Nam và Tô Nguyệt Đình, Chuyện Xưa Tích CủTiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Ngày ấy nhằm ngày rằm tháng giêng, ông Thiên-Hộ mắc đi lên chùa Phật mà niệm hương.”“Ăn rằm tháng giêng xong, ông Cả ra đi với vài tên người nhà thân tín.”“Trăng rằm tháng giêng đã lố dạng trên dãy phố ở tỉnh lỵ Thủ Dầu Một.”“Đêm rằm tháng giêng, bóng trăng tỏ chói trời Nam vằng vặc, dòng nước xanh tràn sông Trước minh mông.”“Rằm tháng Giêng là rằm đầu năm, Thượng Nguyên, cúng lớn.”“Một lần nọ, người trong xóm, nhơn trăng rằm tháng giêng tỏ rạng, tựu lại sân ông câu Hữu coi đạp lúa.”“Mới ăn rằm tháng giêng là Sàigòn đã gần thành lò lửa.”“Bữa rằm tháng giêng, lối tám giờ tối, mặt trăng lên cao tỏ rạng, chói ngọn cây sáng hoắc, chói bồn bông long lanh.”