Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa đối chiếu nguồn
Nghĩa vắn tắt

Bắt đầu sanh lòng nghi, vì thấy có điều gì khác lạ nên ngờ rằng có chuyện không đúng như mình tưởng.

Tiếng Anh: To begin to suspect, to have a doubt spring up on noticing something odd.

Cách đọc, giọng Sài Gòn
phát nghi(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại
Giảng đủ và ghi chú cách dùng

Bắt đầu sanh lòng nghi, vì thấy có điều gì khác lạ nên ngờ rằng có chuyện không đúng như mình tưởng.

Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:

1 nét nghĩa
1bắt đầu sanh nghiđời sống[tiếng địa phương]
B2

🇻🇳 Phát là nổi lên, bắt đầu có; nghi là ngờ vực. Phát nghi nói cái lúc lòng nghi mới dấy lên, thường vì thấy một điều gì lạ: người kia biến sắc, tái mặt, cặp mắt ướt rượt. Đây là lối nói xưa của văn Nam Bộ, gặp nhiều nhứt trong truyện Hồ Biểu Chánh. Nó hay đi với trong lòng (trong lòng phát nghi, phát nghi trong lòng) và thường kéo theo một việc làm liền sau đó: cạy khóa, cố ý dòm chừng, hay làm bộ như thường mà không hỏi han chi hết. Cũng có khi người ta sợ người khác phát nghi nên phải gượng gạo che giấu.

🇬🇧 The first element means to arise, to break out; the second means to doubt. The phrase names the moment suspicion first stirs, usually on seeing something odd: someone changing color, going pale, eyes wet with tears. It is an older Southern turn of phrase, most frequent in Ho Bieu Chanh. It often goes with in one's heart and usually leads straight into an action: prying a lock, deliberately keeping watch, or carrying on as usual without asking anything. Sometimes a character fears that another will grow suspicious and forces themselves to hide their feelings.

Thí dụ:

Cẩm Vân biến sắc, trong lòng phát nghi, bèn hối thằng Điệu lấy dao cạy khoá cửa.

Cam Van changed color, suspicion rose inside, and Cam Van hurried Dieu to pry the door lock open with a knife.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Kẻ làm người chịu

Hai người đều phát nghi nên châu mày buồn-bực, thúc hai gia-đinh bơi riết.

Both of them grew suspicious, knitted their brows in vexation, and urged the two servants to row hard.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Đỗ Nương Nương báo oán

Anh phát nghi nên gần tới khúc quanh anh cố ý dòm hai bên lề.

He grew suspicious, so as he neared the bend he made a point of looking along both sides of the road.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chị Đào, Chị Lý

Cô Oanh phát nghi, cô biết cô giáo Đào, và mấy năm gặp nhau thường nên cô biết chỗ cô Đào ở.

Miss Oanh grew suspicious; she knew the teacher Dao, and having met her often over the years she knew where Dao lived.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hạnh phúc lối nào

Nó nghe dặn như vậy thì nó tái mặt, làm cho con phát nghi đã đụng chạm đến chỗ bí mật của nó rồi.

On hearing that instruction they went pale, which made me suspect I had touched on their secret.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tơ hồng vương vấn

Cô nọ phát nghi, song nếu không đi theo Bạch Tuyết thì biết đi đâu, nên cực chẳng đã phải đánh liều.

The young woman grew suspicious, but if she did not follow Bach Tuyet, where else could she go, so she had no choice but to take the risk.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ai làm được

Lần lần mỏa suy nghĩ lại rồi mỏa mới phát nghi.

Little by little I thought it over again, and only then did I grow suspicious.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ái tình miếu

Thím dòm thấy cô Hảo đứng uống nước, mà lại cặp mắt ướt rượt thì thím phát nghi, song thím cứ ngồi ăn cơm với hai đứa con nhỏ, không hỏi han chi hết.

She saw Miss Hao standing there drinking water with eyes all wet, and she grew suspicious, but she kept sitting and eating with her two small children and asked nothing at all.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cười gượng

Thu Cúc đọc thơ thảm thiết của mẹ nó thì nó cảm động nên nghẹn cổ, ứa nước mắt, nhưng vì sợ ông Hội đồng phát nghi, nên đọc ngập ngừng ngập ngữ mà phải gượng gạo đọc.

Reading the mother's heartbreaking letter, Thu Cuc was moved, throat tight and eyes brimming, but for fear the councillor would grow suspicious, Thu Cuc kept reading, faltering and forcing the words out.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chút phận linh đinh

Có lẽ bà thấy bộ tịch của ông khác hơn xưa, bà phát nghi trong lòng, nên bà vừa ngồi thì bà cười mà hỏi rằng: “Ông mời tôi vô đặng nói chuyện riêng là chuyện gì vậy?”

Perhaps she saw that his manner was different from before and grew suspicious, for as soon as she sat down she smiled and asked, "You invited me in to talk privately, so what is it about?"

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Thiệt giả, giả thiệt
Dẫn chứng văn học

Tiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm

“Cẩm Vân biến sắc, trong lòng phát nghi, bèn hối thằng Điệu lấy dao cạy khoá cửa.”
Hồ Biểu Chánh, Kẻ làm người chịu, Chương 7
“Hai người đều phát nghi nên châu mày buồn-bực, thúc hai gia-đinh bơi riết.”
Hồ Biểu Chánh, Đỗ Nương Nương báo oán, Chương 13
“Anh phát nghi nên gần tới khúc quanh anh cố ý dòm hai bên lề.”
Hồ Biểu Chánh, Chị Đào, Chị Lý, Chương 2
“Cô Oanh phát nghi, cô biết cô giáo Đào, và mấy năm gặp nhau thường nên cô biết chỗ cô Đào ở.”
Hồ Biểu Chánh, Hạnh phúc lối nào, Chương 8
“Nó nghe dặn như vậy thì nó tái mặt, làm cho con phát nghi đã đụng chạm đến chỗ bí mật của nó rồi.”
Hồ Biểu Chánh, Tơ hồng vương vấn, Chương 20
“Cô nọ phát nghi, song nếu không đi theo Bạch Tuyết thì biết đi đâu, nên cực chẳng đã phải đánh liều.”
Hồ Biểu Chánh, Ai làm được, Chương năm
“Lần lần mỏa suy nghĩ lại rồi mỏa mới phát nghi.”
Hồ Biểu Chánh, Ái tình miếu, Chương 11
“Thím dòm thấy cô Hảo đứng uống nước, mà lại cặp mắt ướt rượt thì thím phát nghi, song thím cứ ngồi ăn cơm với hai đứa con nhỏ, không hỏi han chi hết.”
Hồ Biểu Chánh, Cười gượng, Chương 1 - Tham phú phụ bần