Người giữ chức lớn nhứt trong hàng hương chức của một làng Nam Bộ thời trước, có quyền và có vai vế ở đình làng.
Tiếng Anh: The holder of the highest rank among the notables of an old Southern village, a man of authority and standing at the communal house.
Giảng đủ và ghi chú cách dùng
Người giữ chức lớn nhứt trong hàng hương chức của một làng Nam Bộ thời trước, có quyền và có vai vế ở đình làng.
Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:
1 nét nghĩa🇻🇳 Hương chỉ hàng hương chức, những người lo việc làng; cả là lớn, đứng đầu. Ông hương cả là người có chức lớn nhứt trong đám đó, nên nói trên dưới trong làng thì kể từ ông hương cả xuống tới dân bạch đinh. Trong kho văn Nam Bộ, nhứt là sách Sơn Nam, ông hương cả giữ sắc thần của đình, đứng ra thay mặt hương chức mà đi hầu, nhà có bộ ván gõ giữa nhà, thợ rừng tới nhà ông lãnh tiền công. Người ta rót rượu dâng, lạy tạ ông, và kiêng gọi con đầu là thằng cả trước mặt ông cho khỏi mích lòng. Có sách viết hoa: ông Hương cả.
🇬🇧 The first part refers to the body of village notables who ran village affairs, the second means great or first. The chief notable held the highest rank among them, so the village ran from him at the top down to the plain commoner. In the Southern corpus, above all in Son Nam, he keeps the royal charter of the communal house, goes to answer summons on behalf of the notables, has a hardwood platform in the middle of his house, and pays woodcutters their wages. People pour wine for him and bow in thanks, and avoid calling their eldest son by the word for first in front of him, so as not to offend. Some books capitalize the title.
Thí dụ:
Hai vợ chồng nọ được mời lên ăn cơm với thịt gà tại bộ ván gõ giữa nhà ông Hương cả.
The couple were invited up to eat rice and chicken on the hardwood platform in the middle of the chief notable's house.
Nguồn: Sơn Nam, Hương Rừng Cà MauÔng hương cả vừa hỏi ông Từ, vừa liếc lên trang thờ, nơi ông đã cất giữ cái sắc thần.
The chief notable questioned the temple keeper while glancing up at the altar shelf where he had put away the royal charter of the village spirit.
Nguồn: Sơn Nam, Biển Cỏ Miền TâyBây giờ có ông Hương cả tên là Mỹ đứng ra lãnh trách nhiệm thay mặt hương chức mà đi hầu.
Then a chief notable named My stepped forward to take responsibility and go answer the summons on behalf of the village notables.
Nguồn: Sơn Nam và Tô Nguyệt Đình, Chuyện Xưa Tích CủTrong một phút xúc động, cậu Hai ngỏ ý rót rượu dâng cho ông hương cả và lạy tạ, cám ơn ông trước khi ông ban ơn.
In a moment of emotion, Cau Hai offered to pour wine for the chief notable and bow in thanks, thanking him before he granted the favor.
Nguồn: Sơn Nam, 26 Truyện Ngắn Sơn NamĐêm nay, anh thợ rừng Tư Tuôi đi lãnh tiền công ở nhà ông hương cả trên xóm Trường, về xóm Vàm là xóm đông hai mươi nóc gia ấy, trễ quá, nên anh ta đi như chạy.
Tonight the woodcutter Tu Tuoi had gone to collect his wages at the chief notable's house up in Xom Truong, and coming back to Xom Vam, that hamlet of twenty households, he was so late that he walked almost at a run.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Mưa Thu Nhớ TằmThử tưởng tượng một nông dân gọi con đầu của y trước mặt vị hương cả rằng: " Thằng cả ơi, mầy đi ví gà coi" thì có phải là mích lòng ông hương cả không?
Imagine a farmer calling his eldest son in front of the chief notable, "Hey, eldest, go chase the chickens," would that not offend the chief notable?
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đò DọcTiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Hai vợ chồng nọ được mời lên ăn cơm với thịt gà tại bộ ván gõ giữa nhà ông Hương cả.”“Ông hương cả vừa hỏi ông Từ, vừa liếc lên trang thờ, nơi ông đã cất giữ cái sắc thần.”“Bây giờ có ông Hương cả tên là Mỹ đứng ra lãnh trách nhiệm thay mặt hương chức mà đi hầu.”“Trong một phút xúc động, cậu Hai ngỏ ý rót rượu dâng cho ông hương cả và lạy tạ, cám ơn ông trước khi ông ban ơn.”“Đêm nay, anh thợ rừng Tư Tuôi đi lãnh tiền công ở nhà ông hương cả trên xóm Trường, về xóm Vàm là xóm đông hai mươi nóc gia ấy, trễ quá, nên anh ta đi như chạy.”“Thử tưởng tượng một nông dân gọi con đầu của y trước mặt vị hương cả rằng: " Thằng cả ơi, mầy đi ví gà coi" thì có phải là mích lòng ông hương cả không?”