Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa đối chiếu nguồn
Nghĩa vắn tắt

Cách người Nam kêu ông chánh sở cảnh sát, người đứng đầu một bót cảnh sát, nhứt là hồi thời Pháp.

Tiếng Anh: The Southern way of referring to the police commissioner, the head of a police station, especially in the French colonial era.

Cách đọc, giọng Sài Gòn
ông cò(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại
Giảng đủ và ghi chú cách dùng

Cách người Nam kêu ông chánh sở cảnh sát, người đứng đầu một bót cảnh sát, nhứt là hồi thời Pháp.

Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:

1 nét nghĩa
1ông chánh sở cảnh sátđời sống[tiếng địa phương]
B2

🇻🇳 Cò là tiếng Nam Bộ rút gọn từ chữ Tây commissaire, người chỉ huy một sở cảnh sát. Ông cò là cách kêu người đó cho có lễ, và trong văn thường viết hoa: ông Cò. Trong kho văn Nam Bộ ông cò ngồi ở bót, có lính dưới tay, lấy khai, lập vi bằng, lục soát nhà, và dân có chuyện gì thì chạy xuống bót khai với ông cò. Người ta cũng nói ông cò Tây khi người đó là người Pháp. Chữ nầy nghe ra cái oai và cái sợ của người dân trước nhà chức trách.

🇬🇧 The second word is Southern shorthand from the French commissaire, the officer in charge of a police station. Adding the respectful word for mister makes the polite way to name him, and writers often capitalize it. In the Southern corpus he sits at the police post with constables under him, takes statements, draws up reports and searches houses, and ordinary people with trouble run down to the station to report to him. People also say the French commissioner when the man is French. The phrase carries the authority of officialdom and the unease ordinary people felt before it.

Thí dụ:

Tui có là hương quản, là ông cò, là quan tòa đâu mà phải làm cái công việc đó!

Am I some village constable, some police commissioner, some judge, that I should have to do that job?

Nguồn: Lê Xuyên, Kinh Cầu Muống - Quyển Nhì

Còn ông Cò, một người Biện, và hai thầy Đội khác nữa thì lục soát cùng trong nhà.

Meanwhile the commissioner, a clerk and two other sergeants searched the whole house.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Lạc đường

Qua ngày thứ hai, lối 10 giờ, có một tên lính đến nhà nói rằng ông Cò đòi.

The next day, around ten o'clock, a constable came to the house to say that the commissioner was summoning them.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Một chữ tình

Còn em thì anh cứu em ra khỏi chốn nầy, sợ gì, anh bồ với ông cò mà.

As for me, you get me out of this place, nothing to fear, you are pals with the commissioner after all.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nửa Đêm Trãng Sụp

Hết sợ ông cò Tây, lão sợ ông Henri Nhan rồi giờ đây lão sợ đến tôi.

Once he stopped fearing the French commissioner, the old man feared Henri Nhan, and now he has come to fear me.

Nguồn: Sơn Nam, Hình Bóng Cũ

Thầy Đàng gật đầu rồi đi theo ông Cò vào phòng quan Biện lý.

Dang nodded and followed the commissioner into the public prosecutor's office.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cay đắng mùi đời

Ông cò hay trước rồi, hễ mình xuống thì ổng biết liền.

The commissioner already knows; the moment we go down there he will know at once.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nhơn tình ấm lạnh

Phụng nói với chủ xe: “Bây giờ phải đi xuống bót đặng khai với ông Cò cho ông lập vi-bằng rồi mới đi được”.

Phung told the car owner: "Now we have to go down to the police post to make a statement to the commissioner so he can draw up a report, and only then can we go."

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Người thất chí

Chớ có hỏi lôi thôi, nghiêm khắc hơn là ông Cò.

No asking around in circles, stricter than the commissioner himself.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Sau Đêm Bố Ráp

Nếu con nhỏ này hổng muốn trở vô trường thì tao đem giao nó cho ông cò dưới bót chớ tao hổng dám chứa chấp nó đâu!

If this girl does not want to go back to school, I will hand her over to the commissioner down at the station, because I do not dare keep her here!

Nguồn: Lê Xuyên, Vợ Thầy Hương
Dẫn chứng văn học

Tiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm

“Tui có là hương quản, là ông cò, là quan tòa đâu mà phải làm cái công việc đó!”
Lê Xuyên, Kinh Cầu Muống - Quyển Nhì, Phần 3.1
“Còn ông Cò, một người Biện, và hai thầy Đội khác nữa thì lục soát cùng trong nhà.”
Hồ Biểu Chánh, Lạc đường, Chương 3
“Qua ngày thứ hai, lối 10 giờ, có một tên lính đến nhà nói rằng ông Cò đòi.”
Hồ Biểu Chánh, Một chữ tình, Chương
“Còn em thì anh cứu em ra khỏi chốn nầy, sợ gì, anh bồ với ông cò mà.”
Bình Nguyên Lộc, Nửa Đêm Trãng Sụp, Chương 9
“Hết sợ ông cò Tây, lão sợ ông Henri Nhan rồi giờ đây lão sợ đến tôi.”
Sơn Nam, Hình Bóng Cũ, Phần 3
“Thầy Đàng gật đầu rồi đi theo ông Cò vào phòng quan Biện lý.”
Hồ Biểu Chánh, Cay đắng mùi đời, Chương 4
“Ông cò hay trước rồi, hễ mình xuống thì ổng biết liền.”
Hồ Biểu Chánh, Nhơn tình ấm lạnh, Chương 14
“Phụng nói với chủ xe: “Bây giờ phải đi xuống bót đặng khai với ông Cò cho ông lập vi-bằng rồi mới đi được”.”
Hồ Biểu Chánh, Người thất chí, Chương 3