Trở lại từ điển

nước mắt nước mũi

thành ngữbậc B1
Bản biên đang soạnChưa đối chiếu nguồn
Nghĩa vắn tắt

Nước mắt với nước mũi chảy ra cùng một lúc, nói người khóc nhiều, khóc tới ướt lem cả mặt.

Tiếng Anh: Tears and a runny nose at the same time, describing someone crying so hard that the whole face is wet and smeared.

Cách đọc, giọng Sài Gòn
nước mắt nước mũi(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại
Giảng đủ và ghi chú cách dùng

Nước mắt với nước mũi chảy ra cùng một lúc, nói người khóc nhiều, khóc tới ướt lem cả mặt.

Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:

1 nét nghĩa
1khóc tới ướt lem cả mặtđời sống[thân mật]
B1

🇻🇳 Khóc nhiều thì không chỉ nước mắt mà nước mũi cũng chảy, nên nói nước mắt nước mũi là vẽ ra cái mặt người khóc thiệt tình, không giữ gìn gì được. Trong kho văn Nam Bộ cụm nầy gần như luôn đi với chàm ngoàm, có khi viết choàm ngoàm, nghĩa là ướt lem đầy mặt; cũng có câu nói nước mắt nước mũi cứ tuôn xuống. Nó hay đứng sau khóc, vừa nói vừa khóc, hay tả một người vừa bước đi, vừa đứng dậy mà mặt còn ướt. Giọng nó bình dân, tả thiệt, có khi thương mà có khi hơi tức cười.

🇬🇧 When someone cries hard, not only tears but the nose runs too, so the phrase paints the face of a person weeping openly and unable to hold anything back. In the Southern corpus it nearly always goes with cham ngoam, sometimes spelled choam ngoam, meaning smeared all over the face; one sentence has them simply pouring down. It often follows crying or talking while crying, or describes someone who has just walked off or stood up with a face still wet. The tone is homely and vivid, sometimes tender and sometimes a little comic.

Thí dụ:

Thân phu nhơn chạy ra mừng chồng mừng con, mà nước mắt nước mũi chàm ngoàm.

Madame Than ran out to welcome her husband and son, her face streaming with tears and snot.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nặng gánh cang thường

Cô nói dứt lời liền bồng con đi vô buồng, nước mắt nước mũi chàm ngoàm.

As soon as she finished speaking she picked up the child and went into the bedroom, her face smeared with tears and snot.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Con nhà giàu

Chánh Hội thấy má với cô nó nước mắt nước mũi chàm ngoàm thì nó lấy làm lạ nên cứ ngó hoài.

When Chanh Hoi saw Mother and Aunt with tears and snot all over their faces, the child found it strange and kept staring.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Kẻ làm người chịu

Thể Phụng vừa nói vừa khóc, nước mắt nước mũi chàm ngoàm.

The Phung talked and wept at once, face smeared with tears and snot.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ngọn cỏ gió đùa

Nó khóc không nên tiếng, nước mắt nước mũi cứ tuôn xuống.

They were crying too hard to make a sound, tears and snot pouring down.

Nguồn: Sơn Nam, Hương Rừng Cà Mau

Xòn đột ngột cười khan, nước mắt nước mũi còn chàm ngoàm.

Xon suddenly gave a dry laugh, face still smeared with tears and snot.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đò Dọc

Họ dòm lại tôi, thấy tôi nước mắt nước mũi choàm ngoàm, họ phá lên cười muốn bể nhà, khiến tôi càng tức.

They looked back at me, saw my face smeared with tears and snot, and burst out laughing fit to bring the house down, which made me all the angrier.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nụ Cười, Nước Mắt Học Trò

Nghe tiếng người khách, Thúy hoàn hồn, ngước lên ngay và cười trong khi nước mắt nước mũi còn choàm ngoàm.

Hearing the visitor's voice, Thuy came round, looked up at once and smiled while tears and snot still smeared the face.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đừng Hỏi Tại Sao

Ông nói có mấy lời, rồi trong lòng cảm quá, nói nữa không được, ông ngồi khóc, nước mắt nước mũi chàm-ngoàm.

He said only a few words, then was so moved he could not go on, and sat weeping, tears and snot all over his face.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ông Cử

Nên giựt mình, lật đật đứng dậy, nước mắt nước mũi chàm-ngoàm, cúi mặt không ngó Thà, mà cũng không trả lời, song hai tay níu hai đứa nhỏ chặt cứng.

Nen gave a start and hurriedly stood up, face smeared with tears and snot, head bowed, not looking at Tha and not answering either, but holding on tight to the two children with both hands.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hai Thà cưới vợ
Dẫn chứng văn học

Tiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm

“Thân phu nhơn chạy ra mừng chồng mừng con, mà nước mắt nước mũi chàm ngoàm.”
Hồ Biểu Chánh, Nặng gánh cang thường, Chương 5
“Cô nói dứt lời liền bồng con đi vô buồng, nước mắt nước mũi chàm ngoàm.”
Hồ Biểu Chánh, Con nhà giàu, Chương
“Chánh Hội thấy má với cô nó nước mắt nước mũi chàm ngoàm thì nó lấy làm lạ nên cứ ngó hoài.”
Hồ Biểu Chánh, Kẻ làm người chịu, Chương 7
“Thể Phụng vừa nói vừa khóc, nước mắt nước mũi chàm ngoàm.”
Hồ Biểu Chánh, Ngọn cỏ gió đùa, Chương 18
“Nó khóc không nên tiếng, nước mắt nước mũi cứ tuôn xuống.”
Sơn Nam, Hương Rừng Cà Mau, Một Cuộc Biển Dâu
“Xòn đột ngột cười khan, nước mắt nước mũi còn chàm ngoàm.”
Bình Nguyên Lộc, Đò Dọc, Chương 4
“Họ dòm lại tôi, thấy tôi nước mắt nước mũi choàm ngoàm, họ phá lên cười muốn bể nhà, khiến tôi càng tức.”
Bình Nguyên Lộc, Nụ Cười, Nước Mắt Học Trò, Tình Thơ Dại
“Nghe tiếng người khách, Thúy hoàn hồn, ngước lên ngay và cười trong khi nước mắt nước mũi còn choàm ngoàm.”
Bình Nguyên Lộc, Đừng Hỏi Tại Sao, Chương 4