Người ngay thẳng, lương thiện, không làm điều gian dối, thường được đặt đối với kẻ gian.
Tiếng Anh: An upright, honest person who does nothing crooked, usually set against the dishonest.
Giảng đủ và ghi chú cách dùng
Người ngay thẳng, lương thiện, không làm điều gian dối, thường được đặt đối với kẻ gian.
Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:
1 nét nghĩa🇻🇳 Ngay là thẳng, không cong quẹo, nên người ngay là người sống thẳng thắn, không gian dối. Trong kho văn chữ nầy hay đứng trong lời răn và lời tin về lẽ công bằng: trời không phụ người ngay, người ngay mắc nạn, gạt người ngay, lời lẽ của người ngay. Nó thường đặt đối với kẻ gian, bọn tiểu nhơn, người quấy. Đừng lộn với người ngay thẳng, là chữ người đi với chữ ngay thẳng.
🇬🇧 Ngay means straight, not bent, so nguoi ngay is a person who lives straightforwardly and without deceit. In the corpus the word often appears in maxims and in faith that justice will win out: heaven does not abandon the honest, the honest fall into misfortune, tricking honest people, the words of an honest person. It is usually set against the crooked, petty schemers and wrongdoers. Do not confuse it with nguoi ngay thang, which is simply person plus the adjective ngay thang.
Thí dụ:
Tôi coi hát hễ tới mấy khúc người ngay mà bị hoạn nạn, thì tôi chảy nước mắt.
When I watch a play, whenever it comes to the parts where an honest person meets misfortune, I cry.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Kẻ làm người chịuVì nó mà người phải trở ra quấy, người nên trở ra hư, người ngay trở ra dại!
Because of it, the right-minded turn wrong, the decent turn bad, and the honest turn foolish!
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ngọn cỏ gió đùaHồi trước tôi là người ngay mà tôi lạy ông, tôi xin ông thương, lại kiếm chuyện hại tôi?
Back then I was an honest man, and I bowed to you and begged your pity, yet you went looking for ways to harm me?
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chúa tàu Kim QuiNgười ngay người phải, trời đất chẳng hề phụ bao giờ.
Heaven and earth never let down those who are honest and just.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cư KỉnhThật là ngộ nghĩnh, những kẻ gian trá thường nghĩ quấy, nhưng lời lẽ của họ vẫn là lời lẽ của người ngay.
It is amusing indeed: deceitful people usually think crooked thoughts, yet their words are still the words of honest people.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nhện Chờ Mối Ai ? - Tập ITình thế ấy dễ cho bọn tiểu nhơn vận-động, gieo chông gai đầu nầy, rót mật đắng đầu nọ để gạt người ngay sụp ngã cho chúng leo qua mình.
Such a situation made it easy for petty schemers to maneuver, sowing thorns at one end and pouring bitter honey at the other, to trip up honest people so they could climb over them.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Đỗ Nương Nương báo oánNgười ngay dầu bị tình nghi cũng chẳng hại gì, bởi vì sự ngay, sự thật, chẳng sớm thì muộn, bề nào rồi người ta cũng biết nó là sự ngay, sự thật.
An honest person comes to no harm even when suspected, because honesty and truth, sooner or later, will be recognized for what they are.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hai khối tìnhMà cả trong tuồng hát, bây giờ, các soạn giả người ta bắt người ngay mắc nạn, cho nó éo le tình thế ra.
And even in stage plays nowadays, the playwrights make the honest person fall into misfortune, to make the plot more twisted.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Khi Từ Thức Về TrầnNhưng may trời không phụ người ngay, nên chúng tôi khỏi chết, luật trời công bình.
But luckily heaven does not abandon honest people, so we escaped death; heaven's law is fair.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Đại nghĩa diệt thânTiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Tôi coi hát hễ tới mấy khúc người ngay mà bị hoạn nạn, thì tôi chảy nước mắt.”“Vì nó mà người phải trở ra quấy, người nên trở ra hư, người ngay trở ra dại!”“Hồi trước tôi là người ngay mà tôi lạy ông, tôi xin ông thương, lại kiếm chuyện hại tôi?”“Người ngay người phải, trời đất chẳng hề phụ bao giờ.”“Thật là ngộ nghĩnh, những kẻ gian trá thường nghĩ quấy, nhưng lời lẽ của họ vẫn là lời lẽ của người ngay.”“Tình thế ấy dễ cho bọn tiểu nhơn vận-động, gieo chông gai đầu nầy, rót mật đắng đầu nọ để gạt người ngay sụp ngã cho chúng leo qua mình.”“Người ngay dầu bị tình nghi cũng chẳng hại gì, bởi vì sự ngay, sự thật, chẳng sớm thì muộn, bề nào rồi người ta cũng biết nó là sự ngay, sự thật.”“Mà cả trong tuồng hát, bây giờ, các soạn giả người ta bắt người ngay mắc nạn, cho nó éo le tình thế ra.”