Nghĩa của “ngoại” là gì?
Thuộc bên họ mẹ (bên ngoại, ông ngoại, bà ngoại, quê ngoại); tiếng Nam Bộ gọi tắt ông ngoại, bà ngoại là ngoại; chữ 外 còn là thuộc nước ngoài (ngoại quốc, ngoại giao) và ở ngoài, trừ ra (ngoại ô, ngoại trừ).
Tiếng Anh: On the mother's side of the family; in the South, a short form of address for a maternal grandparent; and, from Chinese, foreign or outside, as in ngoai quoc (foreign) and ngoai o (suburbs).
Nghĩa của các cụm từ thường gặp
Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “ngoại”:
4 nét nghĩa🇻🇳 Thuộc về bên họ của mẹ: bên ngoại, ông ngoại, bà ngoại, cháu ngoại, quê ngoại; đối với bên nội là họ của cha.
🇬🇧 Belonging to the mother's side of the family: ben ngoai, ong ngoai (maternal grandfather), ba ngoai (maternal grandmother), chau ngoai, que ngoai; the opposite of noi, the father's side.
Thí dụ:
Cha mẹ khuất sớm, mà ông nội bà nội, ông ngoại bà ngoại cũng không còn ai hết.
Both parents died early, and none of the grandparents on either side were left either.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Bức thơ hối hậnCon chạy về Giồng Ké thưa với ông ngoại hay một chút xíu rồi con trở lên liền.
I will run back to Giong Ke to tell Grandfather for a moment and then come straight back up.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cha con nghĩa nặngBà con ruột của em bây giờ kể hết bên nội bên ngoại còn có một mình dì em đây mà thôi.
Of all my blood relatives on both my father's and my mother's side, only my aunt here is left.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Kẻ làm người chịu🇻🇳 Tiếng Nam Bộ gọi tắt ông ngoại hay bà ngoại là ngoại, để cháu gọi, để nói về ông bà, hay để ông bà tự xưng với cháu: thưa ngoại, ngoại tôi.
🇬🇧 In the South, ngoai alone is a short, familiar form for a maternal grandparent, used by grandchildren to address or speak of them, or by the grandparent speaking to the grandchild: thua ngoai, ngoai toi.
Thí dụ:
Ngày mà ngoại mất, chị tính ra thì đúng vào ngày đó, nên chị để cho em trọn vui.
I worked out that Grandmother died on exactly that day, so I let you enjoy yourself to the full.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Hoa Hậu Bồ ĐàoNgoại tôi với tôi vì nuôi tâm chí cứu nhơn độ thế nên xuống đây cất am ở mà tu.
My grandmother and I, wishing to help and save others, came down here to build a hermitage and live as religious.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hạnh phúc lối nàoThưa ngoại, cháu biết hết rồi.
Grandfather, I know everything now.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ngọn cỏ gió đùa🇻🇳 Chữ ngoại nầy viết 外, nghĩa là ngoài; trong nhiều từ ghép chỉ cái thuộc nước ngoài: ngoại quốc, ngoại kiều, ngoại bang; ngoại giao là việc giao thiệp với nước ngoài.
🇬🇧 From the Sino-Vietnamese character for outside; in many compounds it means foreign: ngoai quoc (foreign country), ngoai kieu (foreign resident), ngoai bang (foreign power); ngoai giao is diplomacy.
Thí dụ:
Bà Trần thạo tiếng ngoại quốc, có đọc truyện cổ tích Tích Tân và Ỷ Sơ của Pháp.
Mrs Tran was fluent in foreign languages and had read the French fairy tales Tich Tan and Y So.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đèn Cần GiờHọ thực tế như các nhà ngoại giao, biết dẹp tình cảm riêng lại để nghĩ đến quyền lợi, và tới phút chót của cuộc đổ vỡ nào, họ cũng nỗ lực thử tìm giải pháp để cứu vãn tình thế.
They are practical like diplomats, able to set aside their feelings to think of their interests, and right up to the last moment of any breakdown they still try hard to find a way to save the situation.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Uống Lộn Thuốc Tiên🇻🇳 Cũng chữ 外: ở phía ngoài, ngoài phạm vi. Ngoại ô là vùng ở ven ngoài thành phố; ngoại trừ là trừ ra; ngoại lệ là trường hợp nằm ngoài lệ chung.
🇬🇧 From the same character: on the outside, beyond a boundary. Ngoai o are the outskirts of a city; ngoai tru means except; ngoai le is an exception.
Thí dụ:
Nhan chưa hề thấy lần nào trong thành phố nầy hay ở các ngoại ô thành phố.
Nhan had never once seen it in this city or in its outskirts.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nửa Đêm Trãng SụpKhông ai biết nguyên do của sở thích ấy cả, ngoại trừ người bà con của chàng.
Nobody knew the reason for that fondness, except his relative.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nhện Chờ Mối Ai ? - Tập ITừ này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Có nhà viên ngoại họ Vương, Gia tư nghĩ cũng thường thường bực trung.”Rằng năm Gia Tĩnh triều Minh, Bốn phương phẳng lặng, hai kinh vững vàng. Có nhà viên ngoại họ Vương, Gia tư nghĩ cũng thường thường bực trung. Một trai con thứ rốt lòng, Vương Quan là chữ, nối dòng nho gia.
“Sách chi cũng đủ trong nhà, Nội kinh đã sẵn ngoại khoa thêm mầu.”Ngang rằng: "Ta ở chốn nầy, Ba đời nối nghiệp làm thầy vừa ba. Sách chi cũng đủ trong nhà, Nội kinh đã sẵn ngoại khoa thêm mầu. Trước xem Y học làm đầu, Sau coi Thọ thế thứ cầu Đông y
“Ngày vừa sinh nhật ngoại gia, Trên hai đường, dưới nữa là hai em,”Lần lần ngày gió đêm trăng Thưa hồng rậm lục đã chừng xuân qua. Ngày vừa sinh nhật ngoại gia, Trên hai đường, dưới nữa là hai em, Tưng bừng sắm sửa áo xiêm, Biện dâng một lễ, xa đem tấc thành.
“Lại thông Bát trận tân phương Lâm nhằm ngoại cảm đầu thang Ngũ sài”Lục quân Tứ vật thang danh Lại thông Bát trận tân phương Lâm nhằm ngoại cảm đầu thang Ngũ sài Đồng rằng: "Thầy thiệt có tài, Xin vào coi mạch luận bài thuốc chi".
“Tần ngần dạo gót lầu trang, Một đoàn mừng thọ ngoại hương mới về,”Trông chừng khói ngất song thưa, Hoa trôi trác thắm, liễu xơ xác vàng. Tần ngần dạo gót lầu trang, Một đoàn mừng thọ ngoại hương mới về, Hàn huyên chưa kịp giãi dề, Sai nha bỗng thấy bốn bề xôn xao.
“Vào rừng kiếm thuốc ngoại khoa, Phòng khi sông biển phong ba bất kì".”Hâm rằng: "Anh tạm ngồi đây, Tiểu đồng người tới trước này cùng ta. Vào rừng kiếm thuốc ngoại khoa, Phòng khi sông biển phong ba bất kì". Tiểu đồng vội vã ra đi, Muốn cho đặng việc quản gì lao đao.
“Cha mẹ khuất sớm, mà ông nội bà nội, ông ngoại bà ngoại cũng không còn ai hết.”“Con chạy về Giồng Ké thưa với ông ngoại hay một chút xíu rồi con trở lên liền.”Câu hỏi thường gặp về “ngoại”
“ngoại” là gì?
Thuộc bên họ mẹ (bên ngoại, ông ngoại, bà ngoại, quê ngoại); tiếng Nam Bộ gọi tắt ông ngoại, bà ngoại là ngoại; chữ 外 còn là thuộc nước ngoài (ngoại quốc, ngoại giao) và ở ngoài, trừ ra (ngoại ô, ngoại trừ).
Cụm từ “ông ngoại” nghĩa là gì?
Cha của má mình, ông bên ngoại; cũng dùng để gọi ông khi nói chuyện với ổng.
Cụm từ “bà ngoại” nghĩa là gì?
Là mẹ của má mình, gọi là ngoại vì bên má là bên ngoài, khác với bên nội là bên cha.
“ngoại” được dùng trong câu như thế nào?
Một câu trong Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh) của Nguyễn Du: “Có nhà viên ngoại họ Vương, Gia tư nghĩ cũng thường thường bực trung.”
Mục từ “ngoại” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?
Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 外 (ngoại).
“ngoại” có biến thể vùng miền nào?
“ngoại” có các dạng biến thể ghi nhận theo phương ngữ: ngoại (Southern Vietnam).
Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers
Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.