Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa đối chiếu nguồn
Nghĩa vắn tắt

Thời đã qua lâu rồi, hồi trước, đối với bây giờ; cũng là lời mở đầu chuyện cổ tích.

Tiếng Anh: Times long past, the old days, as against now; also the opening words of a folk tale.

Cách đọc, giọng Sài Gòn
ngày xưa(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại
Giảng đủ và ghi chú cách dùng

Thời đã qua lâu rồi, hồi trước, đối với bây giờ; cũng là lời mở đầu chuyện cổ tích.

Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:

1 nét nghĩa
1hồi trước, thời đã quađời sống[thường]
A2

🇻🇳 Xưa là cũ, đã qua lâu. Ngày xưa có thể đứng đầu câu để kể lại một thời đã qua, như ngày xưa, ở một nước xa xôi kia, lối mở đầu chuyện cổ tích. Nó cũng đứng sau một danh từ để nói người, vật, chỗ của hồi đó: ba em ngày xưa, bạn bè mình ngày xưa, Sài Gòn ngày xưa, công chúa ngày xưa. Kho văn hay đặt nó cạnh bây giờ, và hay đi với như ngày xưa để nói cái bây giờ không còn nữa.

🇬🇧 The second word means old, long gone. The phrase can open a sentence to tell of a time gone by, as in once upon a time in a far-off land, the way folk tales begin. It also follows a noun to mark the people, things and places of that time, my father back then, our old friends, the Saigon of old, princesses of long ago. The corpus often sets it beside now, and uses as in the old days for what is no longer so.

Thí dụ:

Ngày xưa, ở một nước xa xôi kia, có hai vợ chồng nhà nọ sanh được bảy đứa con.

Once upon a time, in a far-off land, there was a couple who had seven children.

Nguồn: Thẩm Thệ Hà, Con Chim Xanh

Cái cảnh lạ lùng quá, như công chúa ngày xưa đi tắm có tỳ nữ che rèm bốn bên.

It was such a strange sight, like a princess of old going to bathe with maids holding screens on all four sides.

Nguồn: Sơn Nam, Hương Rừng Cà Mau

Ba em ngày xưa cứ theo lời má em nói thì cũng không phải là ông phật lắm đâu.

My dad in the old days, going by what my mom says, was not exactly a saint either.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đừng Hỏi Tại Sao

Vườn Bà Lớn là nghĩa địa tư của họ Đỗ Hữu, một họ rân rát ở Sài Gòn ngày xưa.

Ba Lon garden was the private cemetery of the Do Huu family, a well-known family in the Saigon of old.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Hoa Hậu Bồ Đào

Hải không hay kéo Uyển đi lang thang thành phố không giờ giấc như ngày xưa nữa.

Hai no longer often dragged Uyen off to wander the city at all hours as in the old days.

Nguồn: Dung Sàigòn & Võ Hà Anh, Ngày Xưa Chân Sáo

Nàng muốn hát lên, những bài ca quen thuộc như ngày xưa, mỗi sáng đến học đường.

She wanted to sing out the familiar songs as she used to, every morning on the way to school.

Nguồn: Ngọc Linh, Trên Sông Hoàng Hôn

Ngày xưa Trường yêu đời vui vẻ bao nhiêu, bây giờ chàng trầm lặng bấy nhiêu.

As full of life and cheer as Truong used to be, he is just as quiet and withdrawn now.

Nguồn: Dung Sàigòn, Tóc Mơ Nghìn Sợi

Mấy chợ nhỏ ở mé sông Sài Gòn ngày xưa bị dẹp bỏ, dành cất phố xá và công sở.

The small markets along the Saigon River in the old days were cleared away to make room for streets and government offices.

Nguồn: Sơn Nam, Lịch Sử Khẩn Hoang Miền Nam

Ngày xưa Lương Thế Vinh lúc còn bé đã biết đổ nước xuống lỗ để đem trái bưởi lên.

In olden times Luong The Vinh, while still a small boy, knew to pour water into a hole to float the pomelo up.

Nguồn: Sơn Nam, Hình Bóng Cũ

Bạn bè mình ngày xưa bây giờ có chồng có con cả rồi, đâu có ai trẻ mãi bằng Vân.

Our friends from the old days all have husbands and children by now; nobody stays young as long as Van.

Nguồn: Dung Sàigòn & Võ Hà Anh, Dễ Ghét
Dẫn chứng văn học

Tiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm

“Ngày xưa, ở một nước xa xôi kia, có hai vợ chồng nhà nọ sanh được bảy đứa con.”
Thẩm Thệ Hà, Con Chim Xanh, Rừng Xanh Huyền Bí
“Cái cảnh lạ lùng quá, như công chúa ngày xưa đi tắm có tỳ nữ che rèm bốn bên.”
Sơn Nam, Hương Rừng Cà Mau, Ông Già Xay Lúa
“Ba em ngày xưa cứ theo lời má em nói thì cũng không phải là ông phật lắm đâu.”
Bình Nguyên Lộc, Đừng Hỏi Tại Sao, Chương 3
“Vườn Bà Lớn là nghĩa địa tư của họ Đỗ Hữu, một họ rân rát ở Sài Gòn ngày xưa.”
Bình-nguyên Lộc, Hoa Hậu Bồ Đào, Chương 1
“Hải không hay kéo Uyển đi lang thang thành phố không giờ giấc như ngày xưa nữa.”
Dung Sàigòn & Võ Hà Anh, Ngày Xưa Chân Sáo, Chương 5
“Nàng muốn hát lên, những bài ca quen thuộc như ngày xưa, mỗi sáng đến học đường.”
Ngọc Linh, Trên Sông Hoàng Hôn, Chương 4
“Ngày xưa Trường yêu đời vui vẻ bao nhiêu, bây giờ chàng trầm lặng bấy nhiêu.”
Dung Sàigòn, Tóc Mơ Nghìn Sợi, Chương 6
“Mấy chợ nhỏ ở mé sông Sài Gòn ngày xưa bị dẹp bỏ, dành cất phố xá và công sở.”
Sơn Nam, Lịch Sử Khẩn Hoang Miền Nam, Nghĩa quân thất trận và nông dân mất ruộng