Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa đối chiếu nguồn
Nghĩa vắn tắt

Những ngày Tết Nguyên Đán đầu năm âm lịch, lúc cả nhà sum họp, cúng kiếng và vui chơi.

Tiếng Anh: The days of the Lunar New Year festival, when families gather, make offerings and celebrate.

Cách đọc, giọng Sài Gòn
ngày tết(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại
Giảng đủ và ghi chú cách dùng

Những ngày Tết Nguyên Đán đầu năm âm lịch, lúc cả nhà sum họp, cúng kiếng và vui chơi.

Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:

1 nét nghĩa
1những ngày Tết đầu nămđời sống[thường]
A2

🇻🇳 Tết ở đây là Tết Nguyên Đán, đầu năm âm lịch; ngày Tết là mấy ngày đó, thường tính ba ngày. Trong kho văn Nam Bộ, ngày Tết hay đứng cặp với ngày giỗ, vì đó là những dịp con cháu phải về quê cúng lạy. Nó đi với pháo, nhang đèn, mai vàng, quần áo mới, đi chơi, và với cái kiêng cữ: ngày Tết không ai muốn nhắc chuyện xui. Người ta cũng nói ba ngày Tết, mấy ngày Tết, trước ngày Tết, và so sánh vui như ngày Tết.

🇬🇧 The festival meant here is the Lunar New Year, and the phrase names its days, usually counted as three. In the Southern corpus it is often paired with death anniversaries, since both are times when children must go home to make offerings. It goes with firecrackers, incense and candles, yellow apricot blossom, new clothes, going out, and with taboos: no one wants to mention bad luck at New Year. People also say the three days of Tet, the few days of Tet, before Tet, and as happy as at New Year.

Thí dụ:

Tư Tiền sợ rầy rà trong mấy ngày tết nên móc túi quăng cho chồng một đồng bạc.

Tu Tien, afraid of trouble over the New Year days, dug into her pocket and tossed her husband a piastre.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Vì nghĩa vì tình

Mỗi năm đến ngày Tết, ngày giỗ, nó đều có mặt tại đường ở Hòn Chông để cúng lạy.

Every year at New Year and on death anniversaries, the child was there at the shrine at Hon Chong to make offerings.

Nguồn: Sơn Nam, Bà Chúa Hòn

Ngày tết, đêm giao thừa có nhang, đèn, pháo, (lửa, âm thanh và ánh sáng).

At New Year, on New Year's Eve, there are incense, lamps and firecrackers, that is, fire, sound and light.

Nguồn: Sơn Nam, Thuần Phong Mỹ Tục Việt Nam

Duy Linh thất trí nên nhứt định ba ngày Tết đóng cửa ở nhà, không viếng thăm ai hết.

Duy Linh was so downcast that he resolved to stay home with the door shut for the three days of Tet and visit no one.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nhơn tình ấm lạnh

Nhưng liên tiếp mấy năm sau họ bặt tin, ngày Tết ngày giỗ cũng chẳng về.

But for several years after that there was no word from them, and they did not come home even for New Year or death anniversaries.

Nguồn: Sơn Nam, Hương Rừng Cà Mau

Đặc biệt là trước ngày Tết, tá điền phải đến làm cỏ vườn, bửa củi, xay lúa, chèo ghe.

Especially before New Year, tenant farmers had to come and weed the garden, split firewood, mill rice and row the boats.

Nguồn: Sơn Nam, Lịch Sử Khẩn Hoang Miền Nam

Ngày tết nam thanh nữ tú dập dều, ai cũng mặc đồ tốt mà đi chơi.

At New Year handsome young men and pretty girls thronged about, everyone in their best clothes going out to enjoy themselves.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Kẻ làm người chịu

Ngày tết đã qua, một hôm, Lan và Hạnh ra vườn dạo chơi.

The New Year days had passed, and one day Lan and Hanh went out to stroll in the garden.

Nguồn: Thẩm Thệ Hà, Hoa Trinh Nữ

Tôi cười khúc khích, vui như ngày Tết đã đến rồi vậy.

I giggled, as happy as if New Year had already arrived.

Nguồn: Dung Sàigòn, Một Thủa Hẹn Hò

Ngày Tết chẳng ai muốn nhắc tới chuyện xui xẻo.

At New Year no one wants to talk about bad luck.

Nguồn: Sơn Nam, Người Bạn Triệu Phú
Dẫn chứng văn học

Tiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm

“Tư Tiền sợ rầy rà trong mấy ngày tết nên móc túi quăng cho chồng một đồng bạc.”
Hồ Biểu Chánh, Vì nghĩa vì tình, Chương 9
“Mỗi năm đến ngày Tết, ngày giỗ, nó đều có mặt tại đường ở Hòn Chông để cúng lạy.”
Sơn Nam, Bà Chúa Hòn, Chương 8
“Ngày tết, đêm giao thừa có nhang, đèn, pháo, (lửa, âm thanh và ánh sáng).”
Sơn Nam, Thuần Phong Mỹ Tục Việt Nam, Bàn Về Nguồn Gốc Của Tế Lễ Ở Đình Xưa
“Duy Linh thất trí nên nhứt định ba ngày Tết đóng cửa ở nhà, không viếng thăm ai hết.”
Hồ Biểu Chánh, Nhơn tình ấm lạnh, Chương 2
“Nhưng liên tiếp mấy năm sau họ bặt tin, ngày Tết ngày giỗ cũng chẳng về.”
Sơn Nam, Hương Rừng Cà Mau, Cô íšt Về Rừng
“Đặc biệt là trước ngày Tết, tá điền phải đến làm cỏ vườn, bửa củi, xay lúa, chèo ghe.”
Sơn Nam, Lịch Sử Khẩn Hoang Miền Nam, Làng xóm, điền đất và người dân thời đàng cựu
“Ngày tết nam thanh nữ tú dập dều, ai cũng mặc đồ tốt mà đi chơi.”
Hồ Biểu Chánh, Kẻ làm người chịu, Chương 4
“Ngày tết đã qua, một hôm, Lan và Hạnh ra vườn dạo chơi.”
Thẩm Thệ Hà, Hoa Trinh Nữ, Chương 13