Ngày thứ nhứt của một tháng, nhứt là tháng âm lịch; mùng một Tết là ngày đầu năm.
Tiếng Anh: The first day of a month, especially a lunar month; mung mot Tet is the first day of the New Year.
Giảng đủ và ghi chú cách dùng
Ngày thứ nhứt của một tháng, nhứt là tháng âm lịch; mùng một Tết là ngày đầu năm.
Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:
1 nét nghĩa🇻🇳 Mùng đứng trước số đếm từ một tới mười để gọi mười ngày đầu tháng, nên mùng một là ngày đầu tháng. Trong kho văn nó hay đi cặp với ngày rằm, vì người ta ăn chay, cúng kiến hai ngày đó. Nó cũng đứng trước tên tháng để nói ngày cho rõ, như mùng một tháng hai, mùng một tháng sáu. Mùng một Tết là ngày đầu năm, ngày đi mừng tuổi, và câu cho thấy Tết có khi chỉ nghỉ mùng một. Có câu nói cả ngày mùng một dương lịch.
🇬🇧 Mung stands before the numbers one to ten to name the first ten days of a month, so mung mot is the first day. In the corpus it is often paired with the fifteenth, since people fast and make offerings on those two days. It also comes before the name of a month to give a precise date, the first of the second month, the first of the sixth month. Mung mot Tet is New Year's Day, the day for New Year visits, and one sentence shows people resting only on that one day. One sentence even uses it for the first of a solar month.
Thí dụ:
Con vái nếu thi đậu thì con ăn chay một năm, ăn ngày mùng một với ngày rằm.
I vowed that if I passed the exam I would keep a meatless fast for a year, on the first and the fifteenth of each month.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Bỏ vợBởi vậy Tết họ nghỉ có mùng một, qua mùng hai đã thấy ở chợ có người lăng xăng buôn bán, ở đồng có người rải rác gặt hái.
So at Tet they rested only on the first day; by the second, people were already bustling about trading at the market and scattered over the fields harvesting.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chị Đào, Chị LýNgày mùng một tháng hai nó dắt trâu của Trần-Lão lên mé rừng cho ăn.
On the first day of the second month the child led Old Tran's buffalo up to the edge of the forest to graze.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nam cực tinh huyNăm đó ngày mùng một tháng sáu, ông ra vàm rạch bỗng gặp một khúc cây to lớn tấp lên bãi.
That year, on the first day of the sixth month, he went out to the mouth of the creek and came upon a huge log washed up on the bank.
Nguồn: Sơn Nam và Tô Nguyệt Đình, Chuyện Xưa Tích CủThiệt quả sớm mới mùng một Tết có cô Ba Trần Thị Nga với chồng là Hương chủ Hà Trung Hậu ở dưới Chợ Gạo lên mừng tuổi.
Sure enough, early on the first morning of Tet, Tran Thi Nga came up from Cho Gao with her husband, village notable Ha Trung Hau, to pay a New Year visit.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Con nhà giàuThường thì mỗi tháng chàng đi thợ cạo hai kỳ, ngày mùng một và ngày mười lăm dương lịch, mà hôm nay thì mới có mùng mười.
He usually went to the barber twice a month, on the first and the fifteenth of the solar calendar, yet today was only the tenth.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Tỳ Vết Tâm LinhTiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Con vái nếu thi đậu thì con ăn chay một năm, ăn ngày mùng một với ngày rằm.”“Bởi vậy Tết họ nghỉ có mùng một, qua mùng hai đã thấy ở chợ có người lăng xăng buôn bán, ở đồng có người rải rác gặt hái.”“Ngày mùng một tháng hai nó dắt trâu của Trần-Lão lên mé rừng cho ăn.”“Năm đó ngày mùng một tháng sáu, ông ra vàm rạch bỗng gặp một khúc cây to lớn tấp lên bãi.”“Thiệt quả sớm mới mùng một Tết có cô Ba Trần Thị Nga với chồng là Hương chủ Hà Trung Hậu ở dưới Chợ Gạo lên mừng tuổi.”“Thường thì mỗi tháng chàng đi thợ cạo hai kỳ, ngày mùng một và ngày mười lăm dương lịch, mà hôm nay thì mới có mùng mười.”