Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa đối chiếu nguồn
Nghĩa vắn tắt

Người mẹ đã sanh ra mình, để phân biệt với mẹ nuôi, mẹ vợ hay người khác mình kêu bằng mẹ.

Tiếng Anh: One's birth mother, as distinct from an adoptive mother, a mother-in-law or anyone else one calls mother.

Cách đọc, giọng Sài Gòn
mẹ ruột(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại
Giảng đủ và ghi chú cách dùng

Người mẹ đã sanh ra mình, để phân biệt với mẹ nuôi, mẹ vợ hay người khác mình kêu bằng mẹ.

Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:

1 nét nghĩa
1người mẹ sanh ra mìnhđời sống[thường]
A2

🇻🇳 Ruột ở đây là cùng máu mủ, sanh ra từ trong bụng, như trong con ruột, anh em ruột. Mẹ ruột là người mẹ đã sanh mình ra. Trong kho văn Nam Bộ chữ nầy hay hiện ra khi cần nói cho rõ ai là mẹ thiệt: đứa nhỏ đi lạc mong gặp lại cha mẹ ruột, người con gái về nhà chồng thương cha mẹ ruột, người con dâu kính má chồng như mẹ ruột. Nó thường đi thành cặp cha mẹ ruột, ba mẹ ruột, và hay đứng cạnh mẹ vợ, con ruột để so.

🇬🇧 Here the second word means of the same blood, born from one's own womb, as in a biological child or full siblings. The phrase names the mother who gave birth to you. In the Southern corpus it appears when someone needs to make clear who the real mother is: a lost child hoping to find its birth parents, a married daughter still caring for her own parents, a daughter-in-law who honors her husband's mother as her own. It often comes in the pair birth parents, and sits beside mother-in-law or one's own child for contrast.

Thí dụ:

Em Hồi, để qua nói cho em biết, qua chắc em gần gặp ba mẹ ruột của em rồi.

Hoi, let me tell you, I am sure you will soon meet your birth parents.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Vì nghĩa vì tình

Thật ra sức vóc vạm vỡ của nó là do nó giống vợ chồng anh Lửa, cha mẹ ruột của nó.

In truth the child's sturdy build came from taking after Lua and his wife, its birth parents.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nhìn Xuân Người Khác

Con biết rõ tánh nết chị Đào, kính má như mẹ ruột, mà má cũng yêu chị như con ruột.

I know Dao's nature well; she honors you like her own mother, and you love her like your own child.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chị Đào, Chị Lý

Tuy không là mẹ ruột nhưng ta xem nó như đứa con.

Though I am not its birth mother, I look on the child as my own.

Nguồn: Sơn Nam, Bà Chúa Hòn

Về phần cô gái sắp về nhà chồng, thường là tủi thân, chẳng còn dịp chăm sóc cha mẹ ruột của mình như trước.

As for the girl about to go to her husband's home, she often feels sorry for herself, no longer able to look after her own parents as before.

Nguồn: Sơn Nam, Thuần Phong Mỹ Tục Việt Nam

Cậu đi qua đi lại mà bộ cậu hầm hầm, cậu giận vợ, giận cha vợ, giận mẹ vợ, giận mẹ ruột, giận hết thảy.

He paced back and forth, fuming, angry at his wife, at her father, at her mother, at his own mother, angry at everyone.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Con nhà giàu

Bà lấy làm kỳ, bà hỏi muốn nói việc chi, thì cậu ba Giai to nhỏ thuật chuyện của cha vợ lại cho mẹ ruột nghe.

She found it odd and asked what he wanted to say, and Giai quietly told his own mother about his father-in-law.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cha con nghĩa nặng

Hay là đã xách gói trở về nhà cha mẹ ruột?

Or had she packed up and gone back to her own parents' home?

Nguồn: Sơn Nam, 26 Truyện Ngắn Sơn Nam

Vậy chớ cha mẹ ruột của chỉ là ai đâu?

Then who are her real parents?

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chút phận linh đinh

Con đừng có bỏ mất mấy món đồ này nghe con, bởi vì đồ đó là dấu tích của con nếu con bỏ mất thì sợ sau cha mẹ ruột con có nhìn không biết lấy gì mà làm tin.

Don't lose these things, child, because they are your tokens; if you lose them, then later when your birth parents want to recognize you, there will be nothing to prove it.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cay đắng mùi đời
Dẫn chứng văn học

Tiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm

“Em Hồi, để qua nói cho em biết, qua chắc em gần gặp ba mẹ ruột của em rồi.”
Hồ Biểu Chánh, Vì nghĩa vì tình, Chương 17
“Thật ra sức vóc vạm vỡ của nó là do nó giống vợ chồng anh Lửa, cha mẹ ruột của nó.”
Bình Nguyên Lộc, Nhìn Xuân Người Khác, Chương 3
“Con biết rõ tánh nết chị Đào, kính má như mẹ ruột, mà má cũng yêu chị như con ruột.”
Hồ Biểu Chánh, Chị Đào, Chị Lý, Chương 21
“Tuy không là mẹ ruột nhưng ta xem nó như đứa con.”
Sơn Nam, Bà Chúa Hòn, Chương 14
“Về phần cô gái sắp về nhà chồng, thường là tủi thân, chẳng còn dịp chăm sóc cha mẹ ruột của mình như trước.”
Sơn Nam, Thuần Phong Mỹ Tục Việt Nam, Lễ Thành Hôn
“Cậu đi qua đi lại mà bộ cậu hầm hầm, cậu giận vợ, giận cha vợ, giận mẹ vợ, giận mẹ ruột, giận hết thảy.”
Hồ Biểu Chánh, Con nhà giàu, Chương 05
“Bà lấy làm kỳ, bà hỏi muốn nói việc chi, thì cậu ba Giai to nhỏ thuật chuyện của cha vợ lại cho mẹ ruột nghe.”
Hồ Biểu Chánh, Cha con nghĩa nặng, Chương 10
“Hay là đã xách gói trở về nhà cha mẹ ruột?”
Sơn Nam, 26 Truyện Ngắn Sơn Nam, Bốn Cái Ngu