Sanh chuyện is the older and Southern form of sinh chuyện. It can mean to start or make trouble, or for trouble or a complication to arise; the subject and surrounding words distinguish the readings.
Giải nghĩa & ghi chú cách dùng
`Sanh chuyện` là dạng cũ và Nam Bộ của `sinh chuyện`, có hai cách đọc gần nhau nhưng cần tách theo câu. Khi chủ thể là người và có khung `sanh chuyện với ai`, `hay sanh chuyện`, từ thường chỉ gây chuyện, gây sự hoặc làm nảy ra rắc rối. Khi đi với `sợ`, `khỏi`, `để lâu`, `rồi`, `dễ`, `sanh chuyện lôi thôi/rắc rối`, cụm thường nói một biến cố hay điều phiền phức phát ra, không nhất thiết do ai cố ý. `Sanh` ở đây là dạng vùng/cũ của `sinh` gắn với `生`; toàn cụm là kết hợp tiếng Việt, không nên trình bày như một khoản vay Hán văn nguyên khối. Không lấy riêng cụm này để kết luận người nào có ý gây hấn, có lỗi, phạm pháp, đã đánh nhau, hoặc hậu quả chắc chắn nghiêm trọng. Phải phân biệt `sinh chuyện` với `phát sinh chuyện`: trong `phát sinh chuyện mới`, đơn vị động từ có thể là `phát sinh`, còn `chuyện` là danh từ theo sau.
Nét nghĩa được xếp theo độ thông dụng và ích lợi cho người học:
2 nét nghĩa🇻🇳 Nói một người hay nhóm khởi đầu, khơi lên hoặc làm cho có một vụ gây gổ, tranh chấp hay điều phiền phức; mức chủ ý và lỗi phải đọc từ cảnh.
🇬🇧 To start, stir up, or make trouble, especially in a dispute or troublesome interaction; intent and blame depend on context.
Các cách nói cùng nghĩa ở nét này; độ tự nhiên có thể thay đổi theo vùng và người nói.
Ví dụ dùng từ:
Đừng nóng nảy rồi sanh chuyện với bà con trong xóm.
Do not lose your temper and start trouble with the neighbours.
Source: VietLayers editorial exampleNó hay sanh chuyện bằng mấy lời chọc ghẹo, nhưng mỗi lần vẫn phải coi ai nói gì trước.
It often stirs up trouble with taunts, though each incident still has to be assessed from what everyone actually said.
Source: VietLayers editorial exampleÔng chủ quán mời hai bên ngồi riêng để khỏi sanh chuyện đánh nhau.
The shopkeeper seats the two sides separately to prevent a fight from breaking out.
Source: VietLayers editorial exampleCâu ‘ảnh sanh chuyện với người ta’ nói ảnh khởi đầu rắc rối, chớ chưa tự chứng minh ảnh phạm luật.
Ảnh sanh chuyện với người ta says that he started the trouble; it does not by itself prove that he broke the law.
Source: VietLayers editorial exampleCô chỉ hỏi lại cho rõ, không phải kiếm cớ sanh chuyện.
She is only asking for clarification, not looking for an excuse to make trouble.
Source: VietLayers editorial example🇻🇳 Nói một tình thế chuyển thành có chuyện, có rắc rối hay hệ quả không mong muốn; không nhất thiết có người cố ý gây ra.
🇬🇧 For trouble, a complication, or an unwanted incident to arise, without necessarily implying deliberate action.
Các cách nói cùng nghĩa ở nét này; độ tự nhiên có thể thay đổi theo vùng và người nói.
Ví dụ dùng từ:
Hai bên ghi rõ số tiền ngay từ đầu để về sau khỏi sanh chuyện.
The two sides record the amount clearly from the outset to prevent trouble later.
Source: VietLayers editorial exampleĐể lời đồn lan lâu dễ sanh chuyện lôi thôi, nên tổ trưởng giải thích ngay phần đã kiểm chứng.
Letting the rumour spread could cause complications, so the group leader promptly explains what has been verified.
Source: VietLayers editorial exampleMá sợ tụi nhỏ chạy sát mé sông rồi sanh chuyện, nên dặn chúng chơi trong sân.
Mom worries that something may happen if the children run near the riverbank, so she tells them to play in the yard.
Source: VietLayers editorial exampleRồi sanh chuyện chỉ báo có rắc rối xảy ra; câu phải nói thêm mới biết nguyên nhân và mức thiệt hại.
Rồi sanh chuyện merely signals that trouble arose; more context is needed to know the cause and extent of any harm.
Source: VietLayers editorial exampleTrong `phát sanh chuyện mới`, phải xét xem động từ là `phát sanh`; không được đếm máy móc mọi chuỗi `sanh chuyện` vào đầu mục này.
In phát sanh chuyện mới, the verb may be phát sanh; not every character string sanh chuyện should be counted mechanically under this entry.
Source: VietLayers editorial exampleCách dùng đã được đối chiếu trong tác phẩm
“Bởi bà lo lắng, không biết liệu thế nào cho kế thành mà khỏi sanh chuyện, nên ông Sen qua bà quạu quọ không cho vô thăm Bạch Tuyết.”
“- Cám ơn chị Hai. Tôi có ham gây gổ với ai đâu. Tại hôm đó giống gì ám cho tôi, nên tôi dằn không được, mới sanh chuyện đó chớ.”
“Rồi như sợ sanh chuyện lôi thôi nữa, Tư Cầu quay qua hối Phấn:”
“Em sợ anh lên đụng đầu ba má rồi sinh chuyện lôi thôi cho chúng mình nữa.”