Ngoài lộ is a common Southern Vietnamese locative expression meaning on, at, or by the road outside a house, yard, alley, or settlement; context determines whether the person or thing is on the roadway, shoulder, or roadside.
Giải nghĩa & ghi chú cách dùng
`Ngoài lộ` là cụm vị trí rất quen trong lời Nam Bộ, chỉ ở trên đường, sát đường hoặc về phía con đường nằm ngoài nhà, sân, cửa ngõ, con hẻm hay xóm: `đứng ngoài lộ`, `xe đậu ngoài lộ`, `nghe tiếng ngoài lộ`, `từ ngoài lộ đi vô`. Dạng trung tính toàn quốc thường là `ngoài đường`, nhưng không phải lúc nào cũng thay máy móc: `ngoài lộ cái` nhấn con đường chính đối với đường nhỏ hoặc lối trong xóm. Cụm không tự cho biết người hay xe đang giữa làn chạy, trên lề hay bên vệ; cũng không chứng minh nơi ấy thuộc đất công, an toàn, hợp pháp, cách bao xa hoặc chỉ đơn giản là ở ngoài trời. Thành tố `lộ` là lộ 路 nghĩa đường; toàn cụm là cấu tạo tiếng Việt, không phải khoản vay Hán văn nguyên khối.
Nét nghĩa được xếp theo độ thông dụng và ích lợi cho người học:
1 nét nghĩa🇻🇳 Nêu vị trí hoặc hướng ở con đường phía ngoài một không gian đang làm mốc, thường là nhà, sân, cửa ngõ, hẻm hoặc khu dân cư.
🇬🇧 On, at, by, or toward the road outside a house, yard, entrance, alley, or settlement.
Các cách nói cùng nghĩa ở nét này; độ tự nhiên có thể thay đổi theo vùng và người nói.
Ví dụ dùng từ:
Bà đứng trong cửa dòm ra ngoài lộ, thấy chiếc xe vừa quẹo tới.
She stands in the doorway looking out at the road and sees the car turning in.
Source: VietLayers editorial exampleChú để xe ngoài lộ rồi đi bộ theo con hẻm vô nhà ngoại.
He leaves the motorbike by the road and walks through the alley to Grandma's house.
Source: VietLayers editorial exampleNgoài lộ có tiếng rao bánh mì, con bé nghe vậy mới chạy ra cửa.
A bread vendor can be heard out on the road, so the girl runs to the door.
Source: VietLayers editorial exampleTừ ngoài lộ đi vô tới vườn còn một quãng đường đất chừng hai trăm mét.
From the road, a dirt path of about two hundred metres still leads to the garden.
Source: VietLayers editorial exampleBà con ngồi ngoài lộ chờ xe, nhưng câu này chưa cho biết họ ngồi trên lề hay bên vệ.
The residents wait by the road, but the sentence does not say whether they are on the shoulder or verge.
Source: VietLayers editorial exampleChiếc ghe chở hàng cập bến trong xóm, còn xe tải chờ ngoài lộ cái.
The cargo boat docks inside the settlement while the truck waits on the main road.
Source: VietLayers editorial exampleAnh nghe tiếng thắng xe ngoài lộ rồi bước ra coi có chuyện gì.
He hears brakes on the road and steps out to see what happened.
Source: VietLayers editorial exampleCụm ‘đậu ngoài lộ’ không tự chứng minh chiếc xe đậu đúng luật hoặc gây cản trở giao thông.
Đậu ngoài lộ does not by itself establish that the vehicle is legally parked or obstructing traffic.
Source: VietLayers editorial exampleTrong lời Nam Bộ, ‘ngoài lộ’ thường tương ứng ‘ngoài đường’, nhưng lộ cái có thể chỉ riêng đường chính.
In Southern speech, ngoài lộ often corresponds to ngoài đường, while lộ cái can specifically mean the main road.
Source: VietLayers editorial exampleNói căn nhà ở ngoài lộ chỉ nêu tương quan với con đường; muốn biết địa chỉ và khoảng cách phải có thêm thông tin.
Saying that a house is by the road only locates it relative to the road; its address and distance require more information.
Source: VietLayers editorial exampleCách dùng đã được đối chiếu trong tác phẩm
“Bà giáo dòm ra ngoài lộ rồi nói: ”Nó về tới kia””
“Bình đứng ngoài lộ rình xem thấy mặt cha vợ với vợ con ngày trước, thì đau đớn như kim châm trong ruột mà còn thấy rõ nàng dâu chẳng phải ai xa lạ, ấy là con ghẻ của mình ở Cần Thơ, con gái của cô hai Hương.”
“Trong khi đó, con đường từ thềm đìa ra ngoài lộ cái trở nên mòn lẵn vì dấu chân của bọn đao phủ Tây tà và của những nghĩa quân, lương dân vô tội từ nơi xa lạ dẫn tới.”
“Đây là lần đầu tiên Công cho xe vào ngõ, những chuyến thăm viếng trước, chàng để xe ngoài lộ và đi bộ vào đây.”