Trở lại từ điển

lồm cồm ngồi dậy

động từbậc B2
Bản biên đang soạnChưa đối chiếu nguồn
Nghĩa vắn tắt

Chống tay chống chơn mà gượng ngồi lên từ chỗ đang nằm, động tác lóng ngóng, vội vàng, không gọn.

Tiếng Anh: To push oneself up with hands and legs from lying to sitting, in a clumsy, scrambling way.

Cách đọc, giọng Sài Gòn
lồm cồm ngồi dậy(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại
Giảng đủ và ghi chú cách dùng

Chống tay chống chơn mà gượng ngồi lên từ chỗ đang nằm, động tác lóng ngóng, vội vàng, không gọn.

Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:

1 nét nghĩa
1chống tay gượng ngồi lênđời sống[thường]
B2

🇻🇳 Lồm cồm tả cái dáng chống tay chống chơn một cách lóng ngóng như đang bò; ngồi dậy là từ nằm mà lên ngồi. Ghép lại là cảnh một người đang nằm vội vàng hay khó nhọc chồm lên ngồi. Trong kho văn Nam Bộ cụm nầy hay theo sau một chuyện làm người đang nằm phải lên ngồi: nghe tiếng giày, thấy khách tới, thấy người ta đưa thơ, hay một ý nghĩ làm nằm không yên. Sau nó thường là việc kế liền: vặn đèn lên, rót rượu, vấn thuốc, bước xuống giường.

🇬🇧 The first part pictures propping oneself on hands and legs in a fumbling way, as if crawling, the second is rising from lying to sitting. Together they show someone who is lying down scrambling, hurried or laboured, up into a sitting position. In the Southern corpus it usually follows whatever makes the person sit up: footsteps on the stairs, a visitor arriving, a letter being brought, a thought that will not let them lie still. What comes next is usually the very next act: turning up the lamp, pouring wine, rolling a cigarette, getting down from the bed.

Thí dụ:

Thím nghe có tiếng giày lên thang, thím tưởng có khách, nên lồm cồm ngồi dậy.

Hearing shoes on the stairs and thinking a visitor had come, she scrambled up to sit.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Lạc đường

Cúc lồm cồm ngồi dậy, nghe ngóng và biết chắc Hưng đã ngủ say, nàng đi ra ngoài.

Cuc scrambled up to sit, listened, and once sure that Hung was sound asleep, she went outside.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Một Nàng Hai Chàng

Đỗ Thị lồm cồm ngồi dậy vặn đèn lên, lật đật chào hỏi rồi mời chị sui ngồi.

Do Thi scrambled up, turned up the lamp, hurriedly exchanged greetings and invited the in-law to sit.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tiền bạc, bạc tiền

Thu Vân lồm cồm ngồi dậy đưa tay ra, có ý biểu con trao thơ cho mình coi.

Thu Van struggled up to sit and held out a hand, meaning for the child to pass over the letter.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chút phận linh đinh

Duy Linh nghĩ tới đó tức giận nằm không được, nên lồm cồm ngồi dậy vấn thuốc đốt hút.

Thinking of that, Duy Linh was too angry to stay lying down, so scrambled up, rolled a cigarette and lit it.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nhơn tình ấm lạnh

Bé Thủy rất ngoan, lồm cồm ngồi dậy, nhìn hai người lớn mà ngạc nhiên.

Little Thuy, very good, scrambled up and looked at the two grown-ups in surprise.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đừng Hỏi Tại Sao

Chàng giựt mình, biến sắc, lồm cồm ngồi dậy, mắt ngó cái cửa, song không dám đi lại mở.

He started, went pale and scrambled up to sit, eyes on the door, but did not dare go over and open it.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Người thất chí

Khi thấy Tư Thính đến, ông đạo lồm cồm ngồi dậy rót thêm rượu nữa.

When he saw Tu Thinh arrive, the holy man scrambled up and poured more wine.

Nguồn: Sơn Nam, Bà Chúa Hòn

Sinh mừng rỡ lồm cồm ngồi dậy, bước đến và quỳ lạy trước mặt cụ.

Overjoyed, Sinh scrambled up, stepped forward and knelt to bow before the old man.

Nguồn: Thẩm Thệ Hà, Tàn Giấc Mơ Tiên

Khó chịu quá, Liên lồm cồm ngồi dậy, bước xuống giường rồi đi ra sau, vừa đi vừa ngoảnh lại.

Feeling too uncomfortable, Lien scrambled up, got down from the bed and went to the back, glancing round while walking.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nhện Chờ Mối Ai ? - Tập II
Dẫn chứng văn học

Tiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm

“Thím nghe có tiếng giày lên thang, thím tưởng có khách, nên lồm cồm ngồi dậy.”
Hồ Biểu Chánh, Lạc đường, Chương 7
“Cúc lồm cồm ngồi dậy, nghe ngóng và biết chắc Hưng đã ngủ say, nàng đi ra ngoài.”
Bình Nguyên Lộc, Một Nàng Hai Chàng, Chương 5
“Đỗ Thị lồm cồm ngồi dậy vặn đèn lên, lật đật chào hỏi rồi mời chị sui ngồi.”
Hồ Biểu Chánh, Tiền bạc, bạc tiền, Chương 4
“Thu Vân lồm cồm ngồi dậy đưa tay ra, có ý biểu con trao thơ cho mình coi.”
Hồ Biểu Chánh, Chút phận linh đinh, Chương 3
“Duy Linh nghĩ tới đó tức giận nằm không được, nên lồm cồm ngồi dậy vấn thuốc đốt hút.”
Hồ Biểu Chánh, Nhơn tình ấm lạnh, Chương 2
“Bé Thủy rất ngoan, lồm cồm ngồi dậy, nhìn hai người lớn mà ngạc nhiên.”
Bình Nguyên Lộc, Đừng Hỏi Tại Sao, Chương 5
“Chàng giựt mình, biến sắc, lồm cồm ngồi dậy, mắt ngó cái cửa, song không dám đi lại mở.”
Hồ Biểu Chánh, Người thất chí, Chương 6
“Khi thấy Tư Thính đến, ông đạo lồm cồm ngồi dậy rót thêm rượu nữa.”
Sơn Nam, Bà Chúa Hòn, Chương 3