Lỡ chợ lỡ quê is a Southern Vietnamese expression for a place, lifestyle, or person that sits between market-town or urban life and the countryside—neither wholly one nor the other. Hồ Biểu Chánh's edition glosses it directly as nửa chợ, nửa quê. Depending on context, the phrase can be affectionate, neutral, humorous, or critical; it does not automatically mean backward, poor, failed, displaced, or culturally inferior.
Giải nghĩa & ghi chú cách dùng
Lỡ chợ lỡ quê là lối nói cân xứng của Nam Bộ, nghĩa gốc được chú là nửa chợ, nửa quê: một nơi có sinh hoạt, dáng vẻ hoặc tiện nghi của chợ/thị tứ nhưng vẫn giữ nhiều cảnh và nếp quê, chưa thuần hẳn bên nào. Từ đó, cụm cũng có thể tả người hay lối sống pha hai phía theo văn cảnh. Hồ Biểu Chánh gọi cái thú lỡ chợ lỡ quê của Bến Súc bằng giọng mến, còn báo chí có lúc dùng vui hoặc chê một nơi, một cách bày biện chưa ra chất mong muốn. Vì vậy, riêng cụm không tự mang nghĩa nghèo, lạc hậu, dở dang, thất bại, mất gốc hay thấp kém; sắc thái phải theo lời xung quanh. Không tách hai tiếng lỡ để suy thành bỏ lỡ phiên chợ hoặc quên quê theo nghĩa đen. Ghi chú cách dùng (không dùng làm bí danh): Đối chiếu, không nhập — lời giải trực tiếp: nửa chợ, nửa quê. Lời chú của ấn bản, dùng để giải nghĩa; không lập chỉ mục như một biến thể cố định. Cụm chú giải này không làm bí danh tìm kiếm.
Nét nghĩa được xếp theo độ thông dụng và ích lợi cho người học:
1 nét nghĩa🇻🇳 Tả nơi chốn, lối sống hoặc con người mang xen đặc điểm của thị tứ và thôn quê, không hoàn toàn thuộc một phía.
🇬🇧 Half market-town and half countryside; combining urban or town features with rural surroundings or habits.
Ví dụ dùng từ:
Xóm này lỡ chợ lỡ quê, bước ra trước nhà gặp tiệm tạp hóa mà sau hè vẫn là ruộng lúa.
This neighbourhood is half town and half country: shops face the street while rice fields stretch behind the houses.
Source: VietLayers editorial exampleHồ Biểu Chánh nói cái thú lỡ chợ lỡ quê bằng giọng mến, chớ không chê nơi ấy lạc hậu.
Hồ Biểu Chánh speaks fondly of the half-town, half-country charm rather than condemning it as backward.
Source: VietLayers editorial exampleNhà má ở chỗ lỡ chợ lỡ quê nên đi mua thuốc tiện mà sáng ra vẫn nghe gà gáy sau vườn.
Má's house stands in a semi-urban, semi-rural place where medicine is nearby and roosters still crow behind the garden.
Source: VietLayers editorial exampleCảnh lỡ chợ lỡ quê có thể là điều người này thích mà người khác thấy chưa đủ tiện nghi.
A half-town, half-country setting may charm one person and feel insufficiently convenient to another.
Source: VietLayers editorial exampleNói lỡ chợ lỡ quê trong câu này chỉ sự pha hai nếp sống, không tự nói gia đình ấy nghèo.
Here lỡ chợ lỡ quê describes a blend of two ways of life and says nothing by itself about poverty.
Source: VietLayers editorial exampleCô lớn lên lỡ chợ lỡ quê, quen cả tiếng xe ngoài lộ lẫn mùa nước lên ngoài đồng.
She grows up between town and country, familiar with road traffic and the seasonal floods in the fields.
Source: VietLayers editorial exampleQuán dựng kiểu lỡ chợ lỡ quê: phía trước có bảng đèn, phía sau khách ngồi dưới giàn bầu.
The café mixes town and country: a lit sign in front and seating beneath a gourd trellis in back.
Source: VietLayers editorial exampleĐừng hiểu lỡ chợ lỡ quê là lỡ một phiên chợ rồi quên mất quê nhà, vì đây là nghĩa của toàn cụm.
Do not parse lỡ chợ lỡ quê as missing a market and forgetting one's homeland; the phrase has a holistic meaning.
Source: VietLayers editorial exampleBản quy hoạch giữ cái duyên lỡ chợ lỡ quê của thị tứ nhỏ mà vẫn bổ sung nước sạch và đường đi.
The plan preserves the small town's rural-urban charm while improving clean water and roads.
Source: VietLayers editorial exampleTùy giọng nói, lỡ chợ lỡ quê có thể là lời thương, lời đùa hoặc lời chê chưa ra chợ mà cũng chẳng thuần quê.
Depending on tone, lỡ chợ lỡ quê may be affectionate, humorous, or critical of something that is neither fully town nor country.
Source: VietLayers editorial exampleCách dùng đã được đối chiếu trong tác phẩm
“Nhờ địa thế như vậy, nên Bến Súc là một làng nhỏ nhỏ mà có cái thú lỡ chợ lỡ quê, và người sanh trưởng tại đó có cái thái độ nửa xưa nửa nay, về hình thức thì cư xử theo mới cũng như người chỗ khác, mà về tâm hồn thì chất phác theo cũ, không giống người chỗ khác.”