The canistel or eggfruit tree, Pouteria campechiana, and its yellow fruit with soft, dense flesh often compared with cooked egg yolk. The name does not refer to a pear, and it should not be confused with lucuma or mamey sapote merely because some sources mix Pouteria species.
Giải nghĩa & ghi chú cách dùng
Danh từ chỉ cây lê-ki-ma, tức Pouteria campechiana thuộc họ Hồng xiêm, và trái chín màu vàng có thịt mềm, đặc, thường được liên tưởng tới lòng đỏ trứng gà: canistel, eggfruit. Trong lời Nam Bộ còn gọi trái trứng gà hoặc cây trứng gà. Lê trong tên không có nghĩa đây là một giống pear; tên loài phải được giữ riêng với lúcuma Pouteria lucuma và mamey sapote Pouteria sapota, vì tài liệu phổ thông đôi khi lẫn ba loài cùng chi. Hồ sơ không chép các lời quảng cáo chữa bệnh thành nghĩa từ. Từ nguyên tên lê-ki-ma chưa đủ chắc để khẳng định, và chưa có hồ sơ chữ Hán–Nôm đủ kiểm chứng.
Nét nghĩa được xếp theo độ thông dụng và ích lợi cho người học:
2 nét nghĩa🇻🇳 Cây nhiệt đới thuộc họ Hồng xiêm, trồng để lấy trái vàng; tên khoa học được hồ sơ chuẩn hóa là Pouteria campechiana.
🇬🇧 A tropical fruit tree in the sapodilla family, grown for its yellow fruit; the standard scientific name used here is Pouteria campechiana.
Ví dụ dùng từ:
Ngoại trồng một cây lê-ki-ma sát hàng rào, mùa nắng cây bắt đầu ra bông.
Grandma grows a canistel tree by the fence, and it begins flowering in the dry season.
Source: VietLayers editorial exampleCây lê-ki-ma trong vườn trường được gắn bảng Pouteria campechiana để học sinh tra đúng loài.
The canistel tree in the school garden is labelled Pouteria campechiana so students can identify the species correctly.
Source: VietLayers editorial exampleNhà vườn tỉa cành lê-ki-ma bị gãy sau mưa rồi theo dõi đợt trái kế tiếp.
The grower prunes a rain-damaged branch from the canistel tree and monitors the next fruiting cycle.
Source: VietLayers editorial exampleTên cây lê-ki-ma có chữ lê nhưng không có nghĩa nó thuộc chi lê Pyrus.
Although the name cây lê-ki-ma contains lê, the tree does not belong to the pear genus Pyrus.
Source: VietLayers editorial example🇻🇳 Quả của cây Pouteria campechiana, khi chín thường vàng và có phần thịt đặc, mềm; tên trái trứng gà gợi màu và chất thịt chớ không nói quả chứa trứng.
🇬🇧 The fruit of Pouteria campechiana, typically yellow with dense, soft flesh when ripe; the Vietnamese name trái trứng gà refers to its appearance and texture, not to egg content.
Ví dụ dùng từ:
Má lựa trái lê-ki-ma vừa chín vàng, để mềm tự nhiên rồi mới xẻ ra ăn.
Mom chooses a yellow, just-ripe canistel and lets it soften naturally before cutting it open.
Source: VietLayers editorial exampleThịt lê-ki-ma đặc và vàng nên người Nam Bộ còn gọi là trái trứng gà.
Canistel has dense yellow flesh, so Southern Vietnamese speakers also call it trái trứng gà, or eggfruit.
Source: VietLayers editorial exampleQuán làm món lê-ki-ma dầm nhưng ghi riêng sữa và các nguyên liệu thêm vào để khách biết thành phần.
The shop makes mashed canistel and lists the milk and other additions separately so customers know the ingredients.
Source: VietLayers editorial exampleBản dịch trái lê-ki-ma là canistel hoặc eggfruit, không phải pear.
Translate trái lê-ki-ma as ‘canistel’ or ‘eggfruit,’ not ‘pear.’
Source: VietLayers editorial exampleMột bài viết gọi lê-ki-ma là Pouteria lucuma, nhóm biên tập kiểm lại mẫu và nguồn thay vì nhập hai loài làm một.
When an article calls lê-ki-ma Pouteria lucuma, the editors check the specimen and source instead of merging two species.
Source: VietLayers editorial exampleTên trái trứng gà chỉ là cách gọi hình tượng của lê-ki-ma, không có nghĩa món này chứa trứng hay gây dị ứng trứng.
The name trái trứng gà is a figurative name for canistel; it does not mean the fruit contains egg or triggers an egg allergy.
Source: VietLayers editorial example