Làm ồn ào, gây chuyện om sòm, lôi thôi khiến người khác phiền hay mang tiếng; lối nói miền Nam.
Tiếng Anh: To make a noise or a scene, stirring up a fuss that bothers others or brings shame; a Southern expression.
Giảng đủ và ghi chú cách dùng
Làm ồn ào, gây chuyện om sòm, lôi thôi khiến người khác phiền hay mang tiếng; lối nói miền Nam.
Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:
1 nét nghĩa🇻🇳 Rầy ở đây là phiền, rối, ồn, như trong rầy rà, quấy rầy. Làm rầy là gây cái phiền đó cho người chung quanh. Trong kho văn Nam Bộ nghĩa chính là tới nhà người ta hay ngay trong nhà mà làm lớn chuyện, cự nự om sòm cho xóm giềng hay biết, nên nó hay đi với xấu hổ, mắc lý, không còn mặt mũi nào ngó chòm xóm. Nó cũng nói học trò nhỏ làm ồn trong lớp, hay ai đó tới quấy không cho người ta ngủ. Cũng nói làm rầy rà.
🇬🇧 The second word here means bother, disorder, noise, as in the Southern words for trouble and for pestering. The phrase means causing that bother for the people around. In the Southern corpus its main sense is going to someone's house, or staying at home, and blowing a matter up with a loud row the neighbours will hear of, so it keeps company with shame, being in the wrong, and having no face left before the neighbourhood. It also covers young pupils making noise in class, or someone pestering another so they cannot sleep. A longer form adds a rhyming syllable.
Thí dụ:
Cô muốn trở qua làm rầy, lại sợ nỗi cha mẹ binh con út mà ghét thêm con lớn nữa.
She wanted to go over and make a scene, but feared her parents would side with the youngest and dislike the eldest even more.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Con nhà giàuCô mà chống xuồng qua đây để làm rầy không cho tui ngủ, tui bơi xuồng đi chỗ khác đa!
If you pole your boat over here to make a racket and keep me from sleeping, I will just paddle off somewhere else!
Nguồn: Lê Xuyên, Rặng Trâm BầuNhư vậy chàng sẽ làm rầy, và Trâm sẽ không thèm biết tới chàng nữa.
That way he would make a scene, and Tram would never bother with him again.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Trâm Nhớ Ngàn ThươngTôi nghĩ tôi giận, nên tôi mới tính tôi làm rầy một lần, hoặc may chồng tôi nó có tởn chăng.
I thought it over and got angry, so I planned to make a scene just once, in the hope that my husband might learn his lesson.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Một chữ tìnhNếu cô hai không nghĩ, cô đến đây làm rầy thì vợ chồng tôi không còn mặt mũi nào ngó chòm xóm.
If you do not think better of it and come here to make a scene, my husband and I will have no face left before the neighbours.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Vợ già chồng trẻĐã vậy mà mình tới nhà người ta làm rầy, mình mắc lý nữa.
On top of that, if we go to their house and make a scene, we will be in the wrong as well.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Con nhà nghèoThà là ở nhà đây ảnh làm rầy nội nhà mình biết, chớ để ra cầu tàu thầy Trọng Quí ngăn cản ảnh làm rầy rà thiên hạ biết hết.
Better he make a scene here at home where only our family knows, than let him go down to the dock where Mr Trong Qui stops him and he stirs up a fuss for everyone to hear of.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Kẻ làm người chịuGiờ tới phiên anh làm rầy đây.
Now it is my turn to make a fuss.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đừng Hỏi Tại SaoTrời chưa sập, sao em vội làm rầy.
The sky has not fallen yet, so why are you already making a fuss.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Tỳ Vết Tâm LinhTrên ván có gối dựa, có gối đầu, có quạt lông, lại có một ngọn roi mây để khi nào học trò nhỏ làm rầy lúc thầy giảng sách, thì thầy nhịp trên ván mà biểu im lặng.
On the plank bed there were a back cushion, a pillow, a feather fan and a rattan switch, so that whenever the young pupils made a noise while the teacher was explaining the lesson, he could tap it on the bed and tell them to be quiet.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tơ hồng vương vấnTiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Cô muốn trở qua làm rầy, lại sợ nỗi cha mẹ binh con út mà ghét thêm con lớn nữa.”“Cô mà chống xuồng qua đây để làm rầy không cho tui ngủ, tui bơi xuồng đi chỗ khác đa!”“Như vậy chàng sẽ làm rầy, và Trâm sẽ không thèm biết tới chàng nữa.”“Tôi nghĩ tôi giận, nên tôi mới tính tôi làm rầy một lần, hoặc may chồng tôi nó có tởn chăng.”“Nếu cô hai không nghĩ, cô đến đây làm rầy thì vợ chồng tôi không còn mặt mũi nào ngó chòm xóm.”“Đã vậy mà mình tới nhà người ta làm rầy, mình mắc lý nữa.”“Thà là ở nhà đây ảnh làm rầy nội nhà mình biết, chớ để ra cầu tàu thầy Trọng Quí ngăn cản ảnh làm rầy rà thiên hạ biết hết.”“Giờ tới phiên anh làm rầy đây.”