Làm điều sai trái, điều không phải với người khác hay với lẽ phải.
Tiếng Anh: To do wrong, to act against what is right or against other people.
Giảng đủ và ghi chú cách dùng
Làm điều sai trái, điều không phải với người khác hay với lẽ phải.
Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:
1 nét nghĩa🇻🇳 Quấy là trái, là không phải, ngược với phải. Làm quấy là làm cái điều trái đó, và người Nam hay đặt nó đối với làm phải: làm phải, làm quấy gì cũng một mình mình biết. Trong kho văn Nam Bộ, nhứt là truyện Hồ Biểu Chánh, cụm nầy đi với chuyện tội và chuyện chịu: làm quấy thì phải chịu, làm quấy thì có tội, xin dung thứ cho người làm quấy. Nó nói cái sai về đạo lý nhiều hơn cái sai vì vụng về.
🇬🇧 The second word means wrong, the opposite of right, and the phrase means doing that wrong. Southern speakers often set it against doing right, as in whatever one does, right or wrong, only oneself knows it. In the Southern corpus, above all in Ho Bieu Chanh, it keeps company with guilt and with bearing the consequences: whoever does wrong must answer for it, is guilty, asks to be forgiven. It names a moral wrong more than a clumsy mistake.
Thí dụ:
Con lỡ làm quấy đi kiện dì bây giờ con ăn năn quá, vậy xin dì thứ lỗi cho con.
I wrongly went and sued you, auntie, and now I regret it so much, so please forgive me.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nhơn tình ấm lạnhNó làm quấy thì có trời đất hại nó, mình thù oán thì mang tội thêm có ích gì.
If he does wrong, heaven and earth will punish him; holding a grudge only adds to our own sins, so what good would it do.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Con nhà nghèoVợ con ổng hiền lành, không chịu làm quấy như ổng, thì có tội gì đâu mà trời phạt.
His wife and children are gentle and would not do wrong as he does, so what sin have they committed for heaven to punish them.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chị Đào, Chị LýCon làm quấy thì con phải chịu, xin má đừng có lo lắng cho con làm gì mà nhọc lòng.
I did wrong, so I must bear it; please, mother, do not trouble your heart worrying about me.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tình mộngNhưng ta xét mi tuy phận đàn bà mà biết lẽ chánh tà, không chịu theo chồng làm quấy.
But I see that although you are a woman, you know right from wrong and would not follow your husband in doing wrong.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nam cực tinh huyLàm phải, làm quấy gì cũng một mình mình biết, một mình mình hay.
Whether one does right or wrong, only oneself knows it, only oneself is aware of it.
Nguồn: Ngọc Linh, Trên Sông Hoàng HônTa không nỡ đuổi nó, mà nếu nó làm quấy thì ta phải làm hại nó.
I cannot bring myself to send him away, but if he does wrong I will have to deal harshly with him.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ngọn cỏ gió đùaViệc đã lỡ rồi, xin bạn nghĩ tình mà dung thứ cho người làm quấy mà đã biết tôi nên lo chuộc tội.
What is done is done; please, my friend, for old times' sake forgive the one who did wrong and now knows to make amends.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Người thất chíMình ở phải, ai có làm quấy thì trời phật biết cho họ.
As long as we live rightly, if anyone does wrong, heaven and the Buddha will see to them.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cười gượngCó gì đâu mà phải lo, không làm quấy thì khỏi sợ.
There is nothing to worry about; if you do no wrong, you have nothing to fear.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hạnh phúc lối nàoTiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Con lỡ làm quấy đi kiện dì bây giờ con ăn năn quá, vậy xin dì thứ lỗi cho con.”“Nó làm quấy thì có trời đất hại nó, mình thù oán thì mang tội thêm có ích gì.”“Vợ con ổng hiền lành, không chịu làm quấy như ổng, thì có tội gì đâu mà trời phạt.”“Con làm quấy thì con phải chịu, xin má đừng có lo lắng cho con làm gì mà nhọc lòng.”“Nhưng ta xét mi tuy phận đàn bà mà biết lẽ chánh tà, không chịu theo chồng làm quấy.”“Làm phải, làm quấy gì cũng một mình mình biết, một mình mình hay.”“Ta không nỡ đuổi nó, mà nếu nó làm quấy thì ta phải làm hại nó.”“Việc đã lỡ rồi, xin bạn nghĩ tình mà dung thứ cho người làm quấy mà đã biết tôi nên lo chuộc tội.”