Thâu về phần lúa, phần tiền mà ruộng đất làm ra hay cho mướn ra mỗi năm; lối nói của nhà có ruộng ở Nam Bộ xưa.
Tiếng Anh: To collect the yearly yield of paddy or rent that one's land brings in; an expression of the old Southern landowning class.
Giảng đủ và ghi chú cách dùng
Thâu về phần lúa, phần tiền mà ruộng đất làm ra hay cho mướn ra mỗi năm; lối nói của nhà có ruộng ở Nam Bộ xưa.
Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:
1 nét nghĩa🇻🇳 Góp là gom về một chỗ, huê lợi là cách người Nam đọc chữ hoa lợi, tức cái lợi ruộng đất sanh ra, lúa ruộng hay tiền cho mướn ruộng. Trong truyện Hồ Biểu Chánh, góp huê lợi là việc của điền chủ, của nhà có ruộng hương hỏa: mỗi năm góp huê lợi mấy chục ngàn giạ lúa là cái thước đo giàu nghèo. Cụm nầy hay đi với mỗi năm, với số giạ lúa, và cũng hay đứng sau thâu thành thâu góp huê lợi. Nghe xưa và đậm giọng Nam.
🇬🇧 The first word means to gather in, and the rest is the Southern reading of hoa loi, the profit land yields, whether paddy or rent from tenants. In the novels of Ho Bieu Chanh this is the business of landowners and of families holding ancestral fields: collecting tens of thousands of gia of paddy a year is the measure of a household's wealth. The phrase often goes with each year and a quantity of paddy, and often follows the verb thau, giving thau gop hue loi. It sounds old-fashioned and distinctly Southern.
Thí dụ:
Má tôi đây là một bà điền chủ lớn, mỗi năm góp huê lợi đến ba chục ngàn giạ lúa.
My mother here is a big landowner who collects as much as thirty thousand gia of paddy from her land every year.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tại tôiChừng nào má chết rồi, ai muốn làm sao thì làm, chớ má còn sống thì má góp huê lợi, má không cho ai hết.
Once I am gone, anyone may do as they please, but as long as I am alive I collect the yield myself and give it to no one.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Con nhà giàuÔng thân của cháu hồi trước làm Cai Tổng có ruộng đất nhiều mỗi năm góp huê lợi tới ba bốn chục ngàn giạ lúa.
My father used to be a canton chief with a great deal of land, collecting thirty or forty thousand gia of paddy every year.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Thiệt giả, giả thiệtCách 10 năm nay nhờ trời ngó lại, ruộng tôi trúng mùa luôn luôn nên tôi thôi làm việc ở nhà lo thâu góp huê lợi.
For the last ten years, thanks to heaven's favour, my fields have had good harvests every season, so I gave up my job and stayed home to see to collecting the yield.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hai khối tìnhÔng Bồi mất, chớ chi bà có hôn thú thì bà là kế mẫu của các dòng con, bà được ở nhà thờ, được góp huê lợi hương hỏa mà cúng ông bà.
Mr. Boi has died; had she been lawfully married, she would be stepmother to all his children, entitled to live in the ancestral house and to collect the yield of the ancestral fields to pay for the family offerings.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Mẹ ghẻ con ghẻTôi mới năn nỉ xin anh tôi rộng lòng cho bớt một cái nhà với năm mươi mẫu ruộng ở Tiểu Cần đặng hai ông bà ở và góp huê lợi lại ruộng ấy mà dưỡng già.
So I begged my brother to be generous and spare one house and fifty mau of rice land in Tieu Can, so the old couple could live there and collect the yield of that land to support themselves in old age.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ở theo thờiVả vợ chồng không có con mà mỗi năm góp huê lợi ruộng gần bốn mươi lăm ngàn giạ lúa, nên ăn xài theo thú phong lưu, mà xài cũng không hết một góc tư số huê lợi.
Besides, the couple had no children and collected nearly forty-five thousand gia of paddy from their fields each year, so they lived in comfort and style, and even so could not spend a quarter of that income.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cười gượngGia tài của chú Tổng lớn quá, mỗi năm thâu góp huê lợi tới bốn năm chục ngàn giạ lúa.
Uncle Tong's estate was enormous, bringing in forty or fifty thousand gia of paddy every year.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nợ đờiTiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Má tôi đây là một bà điền chủ lớn, mỗi năm góp huê lợi đến ba chục ngàn giạ lúa.”“Chừng nào má chết rồi, ai muốn làm sao thì làm, chớ má còn sống thì má góp huê lợi, má không cho ai hết.”“Ông thân của cháu hồi trước làm Cai Tổng có ruộng đất nhiều mỗi năm góp huê lợi tới ba bốn chục ngàn giạ lúa.”“Cách 10 năm nay nhờ trời ngó lại, ruộng tôi trúng mùa luôn luôn nên tôi thôi làm việc ở nhà lo thâu góp huê lợi.”“Ông Bồi mất, chớ chi bà có hôn thú thì bà là kế mẫu của các dòng con, bà được ở nhà thờ, được góp huê lợi hương hỏa mà cúng ông bà.”“Tôi mới năn nỉ xin anh tôi rộng lòng cho bớt một cái nhà với năm mươi mẫu ruộng ở Tiểu Cần đặng hai ông bà ở và góp huê lợi lại ruộng ấy mà dưỡng già.”“Vả vợ chồng không có con mà mỗi năm góp huê lợi ruộng gần bốn mươi lăm ngàn giạ lúa, nên ăn xài theo thú phong lưu, mà xài cũng không hết một góc tư số huê lợi.”“Gia tài của chú Tổng lớn quá, mỗi năm thâu góp huê lợi tới bốn năm chục ngàn giạ lúa.”