Ở dưới cõi âm, chỗ người chết về; lời trang trọng nói người thân đã khuất như còn biết, còn vui buồn theo người sống.
Tiếng Anh: Down in the netherworld where the dead go; a solemn way of speaking of a departed relative as if they still see and feel what the living do.
Giảng đủ và ghi chú cách dùng
Ở dưới cõi âm, chỗ người chết về; lời trang trọng nói người thân đã khuất như còn biết, còn vui buồn theo người sống.
Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:
1 nét nghĩa🇻🇳 Cửu tuyền là chín suối, tiếng Hán Việt chỉ cõi âm, nên dưới cửu tuyền là ở dưới đó, chỗ người đã khuất. Trong truyện Hồ Biểu Chánh, cụm nầy gần như luôn đi với một người thân đã mất, cha, má, chồng, và với lời đoán lòng họ: chắc vui lòng lắm, rất vui, tủi bụng, hay chịu sao được. Người ta nói tới người dưới cửu tuyền để khuyên người sống làm điều phải. Sắc thái trang trọng, văn chương.
🇬🇧 The key word is a Sino-Vietnamese term, the nine springs, for the world of the dead, so the phrase means down there, where the departed are. In the novels of Ho Bieu Chanh it almost always goes with a dead relative, a father, mother or husband, and with a guess at their feelings: surely pleased, very glad, grieved, or unable to bear it. People invoke the one in the netherworld to urge the living to do what is right. The tone is solemn and literary.
Thí dụ:
Mẹ ở dưới cửu tuyền xin mẹ chứng giùm con, kẻo tội nghiệp thân con lắm mẹ ôi!
Mother, down in the world below, please bear witness for me, or I shall be so pitiable, oh Mother!
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ai làm đượcChị làm như vậy cậu Đường ở dưới cửu tuyền chắc cậu vui lòng lắm, mà danh giá của chị càng lớn thêm.
If you do that, Duong down in the netherworld will surely be very pleased, and your good name will grow all the greater.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hạnh phúc lối nàoTôi chắc chồng của cô dưới cửu tuyền, nếu thiệt có lòng thương con, thì phải công nhận lời tôi khuyên cô đó là phải.
I am sure your husband in the netherworld, if he truly loved his child, would have to agree that the advice I gave you is right.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Bỏ vợXin bà xét lại, bà có một mình cậu là con trai, nếu bà bỏ biệt cậu thì cũng tủi bụng cho ông dưới cửu tuyền lắm chớ.
Please think again, madam: he is your only son, and if you cast him off for good, your late husband in the netherworld would be deeply grieved.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cha con nghĩa nặngTôi chắc vong linh của cha tôi dưới cửu tuyền rất vui mà thấy tôi kế nghiệp cho cha chớ không phải đứa con bất hiếu.
I am sure my father's spirit in the netherworld is very glad to see me carry on his work, and not be an undutiful child.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chị Đào, Chị LýNếu tôi cưới vợ khác rồi sanh con, chừng tôi nhắm mắt, tôi bỏ lại vợ góa con thơ, bơ vơ chiu chít, ở dưới cửu tuyền tôi chịu sao được.
If I married another wife and had children, then when I closed my eyes I would leave behind a widow and small children, helpless and forlorn, and how could I bear that in the netherworld?
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Thiệt giả, giả thiệtTiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Mẹ ở dưới cửu tuyền xin mẹ chứng giùm con, kẻo tội nghiệp thân con lắm mẹ ôi!”“Chị làm như vậy cậu Đường ở dưới cửu tuyền chắc cậu vui lòng lắm, mà danh giá của chị càng lớn thêm.”“Tôi chắc chồng của cô dưới cửu tuyền, nếu thiệt có lòng thương con, thì phải công nhận lời tôi khuyên cô đó là phải.”“Xin bà xét lại, bà có một mình cậu là con trai, nếu bà bỏ biệt cậu thì cũng tủi bụng cho ông dưới cửu tuyền lắm chớ.”“Tôi chắc vong linh của cha tôi dưới cửu tuyền rất vui mà thấy tôi kế nghiệp cho cha chớ không phải đứa con bất hiếu.”“Nếu tôi cưới vợ khác rồi sanh con, chừng tôi nhắm mắt, tôi bỏ lại vợ góa con thơ, bơ vơ chiu chít, ở dưới cửu tuyền tôi chịu sao được.”