Trở lại từ điển

dọn dẹp nhà cửa

động từbậc B1
Bản biên đang soạnChưa đối chiếu nguồn
Nghĩa vắn tắt

Quét dọn, lau chùi và sắp xếp lại đồ đạc trong nhà cho gọn gàng, sạch sẽ.

Tiếng Anh: To sweep, wipe down and put everything in the house back in order so the home is clean and tidy.

Cách đọc, giọng Sài Gòn
dọn dẹp nhà cửa(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại
Giảng đủ và ghi chú cách dùng

Quét dọn, lau chùi và sắp xếp lại đồ đạc trong nhà cho gọn gàng, sạch sẽ.

Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:

1 nét nghĩa
1quét dọn, sắp xếp trong nhàđời sống[thường]
B1

🇻🇳 Dọn dẹp là dọn cho gọn, nhà cửa là cái nhà với mọi thứ trong đó. Ghép lại, cụm nầy nói trọn việc làm cho căn nhà sạch sẽ, ngăn nắp. Trong kho văn Nam Bộ người ta dọn dẹp nhà cửa nhứt là trước một việc lớn: đám cưới, ngày Tết, khách sang sắp tới ăn cơm, và cũng có khi sau khi khách đi rồi. Cụm nầy hay đi với lo, phụ, thay phiên nhau, có khi đi chung với lau chùi bàn thờ, hay giao cho thợ, cho người ở làm. Còn không lo dọn dẹp nhà cửa là dấu người trong nhà đang buồn bã, bỏ bê.

🇬🇧 The first part means to clear and tidy, the second is the house with everything in it. Together the phrase covers the whole job of making a home clean and orderly. In the Southern corpus people do it above all before an occasion, a wedding, the New Year, an important guest coming to dine, and sometimes after guests have gone. It goes with verbs of seeing to it, helping, taking turns, sometimes alongside polishing the ancestral altar, or it is left to hired workmen or a servant. Not bothering to tidy the house is a sign that someone in it is grieving and has let things go.

Thí dụ:

Ông bà Nam Thành, sau khi Bằng đi rồi, lo dọn dẹp nhà cửa ngay nội ngày hôm đó.

After Bang had left, Mr. and Mrs. Nam Thanh set about tidying up the house that very same day.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đò Dọc

Dưới nhà chỉ còn lại ba mẹ con Triều, ba người thay phiên nhau để dọn dẹp nhà cửa.

Only the mother and her two children, Trieu among them, were left downstairs, and the three took turns cleaning up the house.

Nguồn: Từ Kế Tường, Cánh Hồng Gai

Chí Đại với Trường Khanh muốn làm cho rỡ ràng nên dọn dẹp nhà cửa rực rỡ.

Chi Dai and Truong Khanh wanted everything to look splendid, so they had the house tidied and decked out brilliantly.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ai làm được

Còn bên ông Hội đồng Nghiệp, gần đến đám cưới, ông cũng lo dọn dẹp nhà cửa, mời thân tộc xa gần.

Over at Councillor Nghiep's, as the wedding drew near, he too saw to putting the house in order and invited relatives from near and far.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Một đời tài sắc

Cách ít ngày cô lại thấy cha mẹ dọn dẹp nhà cửa, cô lại nghe cha mẹ nói quan Kinh lý Hai sẽ ra ăn cơm chơi.

A few days later she again saw her parents tidying up the house, and heard them say that Inspector Hai would come out to share a meal with them.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Con nhà nghèo

Quí từ chị mà đi, dọc đường còn căn dặn Sen ở nhà cứ dọn dẹp nhà cửa, từ trước sân ra sau vườn, đâu đó đều phải giữ cho sạch sẽ, đừng đi chơi bời chi hết.

Qui took leave of her sister, and along the way she told Sen to stay home and keep the house tidy, from the front yard to the back garden, everything kept clean, and not to go wandering off anywhere.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Mẹ ghẻ con ghẻ

Từ ngày quan Phủ qua đời, thì bà Phủ vào ra quạnh-quẽ, buồn lòng xót dạ nên không lo dọn dẹp nhà cửa cho lắm.

Since the prefect passed away, his widow came and went in a lonely house, sad and aching at heart, and so she did not bother much with keeping the house in order.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tình mộng

Ở nhà ba coi chừng thợ dọn dẹp nhà cửa cho.

Dad will stay home and keep an eye on the workmen tidying up the house for you.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Bức thơ hối hận

Rồi phụ với chị mà dọn dẹp nhà cửa lại.

Then pitch in with the elder sister to put the house back in order.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Vợ già chồng trẻ

Ngày Nguyên đán đã đến gần Duy Linh dạy thằng Cử dọn dẹp nhà cửa lau chùi bàn thờ, rồi mấy đêm sau anh ta mới đi mua sắm lễ đặng cúng cha mẹ ông bà trong lúc xuân nhựt.

As New Year's Day drew near, Duy Linh had the boy Cu tidy the house and polish the altar, and a few nights later went out to buy offerings to honor parents and ancestors for the spring festival.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nhơn tình ấm lạnh
Dẫn chứng văn học

Tiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm

“Ông bà Nam Thành, sau khi Bằng đi rồi, lo dọn dẹp nhà cửa ngay nội ngày hôm đó.”
Bình Nguyên Lộc, Đò Dọc, Chương 11
“Dưới nhà chỉ còn lại ba mẹ con Triều, ba người thay phiên nhau để dọn dẹp nhà cửa.”
Từ Kế Tường, Cánh Hồng Gai, Chương 13
“Chí Đại với Trường Khanh muốn làm cho rỡ ràng nên dọn dẹp nhà cửa rực rỡ.”
Hồ Biểu Chánh, Ai làm được, Chương sáu
“Còn bên ông Hội đồng Nghiệp, gần đến đám cưới, ông cũng lo dọn dẹp nhà cửa, mời thân tộc xa gần.”
Hồ Biểu Chánh, Một đời tài sắc, Chương
“Cách ít ngày cô lại thấy cha mẹ dọn dẹp nhà cửa, cô lại nghe cha mẹ nói quan Kinh lý Hai sẽ ra ăn cơm chơi.”
Hồ Biểu Chánh, Con nhà nghèo, Chương 7
“Quí từ chị mà đi, dọc đường còn căn dặn Sen ở nhà cứ dọn dẹp nhà cửa, từ trước sân ra sau vườn, đâu đó đều phải giữ cho sạch sẽ, đừng đi chơi bời chi hết.”
Hồ Biểu Chánh, Mẹ ghẻ con ghẻ, Chương 19-ĐÁP CỰU NGHĨA
“Từ ngày quan Phủ qua đời, thì bà Phủ vào ra quạnh-quẽ, buồn lòng xót dạ nên không lo dọn dẹp nhà cửa cho lắm.”
Hồ Biểu Chánh, Tình mộng, Chương 1
“Ở nhà ba coi chừng thợ dọn dẹp nhà cửa cho.”
Hồ Biểu Chánh, Bức thơ hối hận, Chương 1