Lặng lẽ thăm dò coi người khác nghĩ gì, tính gì, có thật lòng hay không, trước khi mình nói hay làm.
Tiếng Anh: To quietly sound someone out to learn what they think or intend, or whether they are sincere, before speaking or acting.
Giảng đủ và ghi chú cách dùng
Lặng lẽ thăm dò coi người khác nghĩ gì, tính gì, có thật lòng hay không, trước khi mình nói hay làm.
Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:
1 nét nghĩa🇻🇳 Dọ là tiếng Nam Bộ, nghĩa là thăm dò, dò xét; tình ý là lòng dạ, ý tứ của một người. Dọ tình ý là lặng lẽ coi người ta nghĩ sao, thương thiệt hay không, nói thiệt hay dối. Trong truyện Hồ Biểu Chánh, người ta dọ tình ý rồi mới nói, mới làm: mình giấu hoài để dọ tình ý rồi sẽ nói, lặng thinh để người kia khởi đầu mà dọ tình ý họ. Cụm nầy hay đi với đặng, để chỉ mục đích, và có người được dọ đi liền sau, như dọ tình ý ông.
🇬🇧 The first word is Southern for probing or sounding out; the other two mean a person's feelings and intentions. So the phrase means quietly finding out what someone thinks, whether their affection is real, whether they speak the truth. In Ho Bieu Chanh's novels people sound others out before they speak or act: keeping a secret in order to test someone first, or staying silent so the other speaks first and reveals themselves. The phrase often follows a word meaning in order to, and the person being sounded out comes right after it.
Thí dụ:
Mình giấu hoài, để dọ tình ý coi như ông nội thương thiệt, rồi sẽ nói.
We will keep it hidden and sound out whether Grandfather's love is real, and only then tell.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chút phận linh đinhTôi muốn đem mẹ con con nhỏ về ở với tôi ít ngày đặng tôi dọ tình ý cho chắc rồi sẽ hay.
I want to bring the girl and her mother to stay with me for a few days so I can sound them out for certain, and then we will see.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hạnh phúc lối nàoỔng tỏ ý cũng muốn đi thăm bà với em đặng dọ tình ý mà nói chuyện với cậu Tất Đắc cho dễ.
He also said he wanted to visit Madam and you, to sound you out so it would be easier to talk with young Tat Dac.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nợ tìnhNghiệp muốn để cho ông khởi đầu mà nói chuyện đặng dọ tình ý ông, nên cứ lặng thinh không nói chi hết.
Nghiep wanted the old man to start the conversation so he could sound him out, so he kept silent and said nothing at all.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Bức thơ hối hậnTôi thấy vậy tôi đem về nuôi làm con hai năm nay, tôi dọ tình ý thì tôi nghi lời nói với tôi đó là nói dối chớ không phải nói thiệt.
Seeing that, I took her in and raised her as my own these two years; sounding her out, I suspect what she told me was a lie and not the truth.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nặng gánh cang thườngTiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Mình giấu hoài, để dọ tình ý coi như ông nội thương thiệt, rồi sẽ nói.”“Tôi muốn đem mẹ con con nhỏ về ở với tôi ít ngày đặng tôi dọ tình ý cho chắc rồi sẽ hay.”“Ổng tỏ ý cũng muốn đi thăm bà với em đặng dọ tình ý mà nói chuyện với cậu Tất Đắc cho dễ.”“Nghiệp muốn để cho ông khởi đầu mà nói chuyện đặng dọ tình ý ông, nên cứ lặng thinh không nói chi hết.”“Tôi thấy vậy tôi đem về nuôi làm con hai năm nay, tôi dọ tình ý thì tôi nghi lời nói với tôi đó là nói dối chớ không phải nói thiệt.”