Thi đậu kỳ thi tú tài, tấm bằng cuối bậc trung học ngày trước, mở đường cho người ta học lên cao hơn.
Tiếng Anh: To pass the baccalaureate, the examination and diploma at the end of secondary school in the old system, which opened the way to higher study.
Giảng đủ và ghi chú cách dùng
Thi đậu kỳ thi tú tài, tấm bằng cuối bậc trung học ngày trước, mở đường cho người ta học lên cao hơn.
Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:
1 nét nghĩa🇻🇳 Đậu là thi đạt, người Nam nói đậu; tú tài là bằng cuối bậc trung học ngày trước, chia làm hai kỳ. Kho văn Nam Bộ hay ghi rõ đậu kỳ nào: đậu Tú tài kỳ nhứt, phần thứ nhứt, tú tài I, rồi đậu kỳ nhì hay tú tài toàn phần. Cụm nầy hay đi với thi: thi đậu tú tài. Trong truyện Hồ Biểu Chánh, đậu tú tài là chuyện cả nhà mừng, cả làng khen; có người đi Tây học mà đậu, đậu rồi tính học luật. Sách in chữ tú tài khi viết hoa, khi viết thường.
🇬🇧 The first word is the Southern verb for passing an exam, and the rest names the old diploma at the end of secondary school, taken in two parts. The Southern corpus often says which part was passed: the first part, the first baccalaureate, then the second part or the full baccalaureate. It often follows a word meaning to sit an exam. In Ho Bieu Chanh, passing it brings joy to the whole family and praise from the village; some pass it after studying in France and then plan to study law. Printed books capitalize the diploma's name in some places and not in others.
Thí dụ:
Chàng không chịu về, rán ở mà học thêm một năm nữa, thi đậu Tú tài lần nhì.
He would not come home, but stayed on to study one more year and passed the second round of the baccalaureate.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Kẻ làm người chịuThằng Ý đậu Tú Tài rồi nó tính học luật.
Y has passed the baccalaureate, and now he plans to study law.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Một đời tài sắcÔng nói nó đi Tây học mấy năm nay đã đậu Tú Tài, không biết có thiệt như vậy không?
You say the young one has been studying in France these past years and has passed the baccalaureate; I wonder whether it is really true.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nhơn tình ấm lạnhHễ bền chí tự nhiên thành công, bởi vậy cuối năm bốn trẻ đều đậu Tú tài phần thứ nhứt.
Persistence brings success of itself, and so at the end of the year all four young people passed the first part of the baccalaureate.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chị Đào, Chị LýCon chú thi đậu tú tài kỳ nhì, chú mừng quá, nên lên Vĩnh Long đón rước, không đợi nó về.
My child passed the second part of the baccalaureate, and I was so happy that I went up to Vinh Long to meet my child rather than wait at home.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Đoá hoa tànCuối niên học, cả hai đều đậu tú tài I, rồi vì gia đình suy sụp, Toàn phải bỏ học để đi làm.
At the end of the school year both passed the first baccalaureate, then the family fell on hard times and Toan had to leave school to go to work.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Diễm PhượngPhán Đậu có phước quá, trai đầu lòng đậu tú tài toàn phần, con gái thứ đậu trung học đệ nhứt cấp Pháp.
Clerk Dau was truly blessed: the eldest son passed the full baccalaureate, and the daughter after him passed the French lower secondary examination.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Tâm Trạng HồngTôi cũng thi đậu Tú tài toàn phần về môn toán nữa.
I also passed the full baccalaureate, in mathematics besides.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nợ tìnhNhờ đến trường cô học siêng năng, ở nhà lại có cha dạy thêm, nên năm trước cô thi đậu Tú tài kỳ nhứt, hiện bây giờ cô học triết lý đặng ít tháng nữa thi kỳ nhì.
Because she studied hard at school and her father taught her more at home, she passed the first part of the baccalaureate last year, and now she is studying philosophy to sit the second part in a few months.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tại tôiNhưng mà ông có một người con trai tên là Toàn, học giỏi, mới 20 tuổi đã thi đậu tú tài, trong làng ai cũng khen giỏi.
But he had a son named Toan who was a fine student, passed the baccalaureate at only twenty, and was praised by everyone in the village.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Đoạn tìnhTiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Chàng không chịu về, rán ở mà học thêm một năm nữa, thi đậu Tú tài lần nhì.”“Thằng Ý đậu Tú Tài rồi nó tính học luật.”“Ông nói nó đi Tây học mấy năm nay đã đậu Tú Tài, không biết có thiệt như vậy không?”“Hễ bền chí tự nhiên thành công, bởi vậy cuối năm bốn trẻ đều đậu Tú tài phần thứ nhứt.”“Con chú thi đậu tú tài kỳ nhì, chú mừng quá, nên lên Vĩnh Long đón rước, không đợi nó về.”“Cuối niên học, cả hai đều đậu tú tài I, rồi vì gia đình suy sụp, Toàn phải bỏ học để đi làm.”“Phán Đậu có phước quá, trai đầu lòng đậu tú tài toàn phần, con gái thứ đậu trung học đệ nhứt cấp Pháp.”“Tôi cũng thi đậu Tú tài toàn phần về môn toán nữa.”