Để mà, cốt để: nối việc người ta làm với cái đích người ta nhắm tới khi làm việc đó.
Tiếng Anh: So as to, in order to: links an action to the purpose it is meant to serve.
Giảng đủ và ghi chú cách dùng
Để mà, cốt để: nối việc người ta làm với cái đích người ta nhắm tới khi làm việc đó.
Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:
1 nét nghĩa🇻🇳 Đặng là tiếng Nam xưa dùng như để, chỉ mục đích; mà thêm vô cho câu nói xuôi và nhấn vô cái đích. Đặng mà đứng giữa hai vế: vế trước là việc làm, vế sau là điều muốn có (học rút đặng mà thi, làm lúa cho nhiều đặng mà lấy lợi, ưng đặng mà cứu má của con). Kho văn gặp cụm nầy gần hết trong truyện Hồ Biểu Chánh, trong lời nói lẫn lời kể. Đừng lộn với sao đặng mà, ở đó đặng là được, nghĩa khác hẳn.
🇬🇧 The first word is an old Southern word used like the ordinary word for so that, marking purpose; the second smooths the phrase and stresses the aim. It stands between two parts: the action first, then what one hopes to gain, as in cramming so as to sit the exam, growing plenty of rice so as to profit, or consenting so as to save one's mother. The corpus finds it almost entirely in Ho Bieu Chanh, in both dialogue and narration. It should not be confused with a pattern where the first word means can, which is quite different.
Thí dụ:
Năm tôi học rút đặng mà thi, thì tôi coi ý cha mẹ tôi không được vui như xưa.
The year I was cramming to sit the exam, I noticed my parents were not as happy as before.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tình mộngTôi muốn làm vui đặng mà sống lắm, ngặt vì vui không được biết làm sao bây giờ?
I would very much like to keep cheerful so as to go on living, but I cannot be cheerful, so what am I to do now?
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Vì nghĩa vì tìnhCha nghe nói như vậy cha động lòng, nên bất đắc dĩ cha phải ưng đặng mà cứu mẹ của con.
Hearing that, I was moved, so against my will I had to consent in order to save your mother.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ngọn cỏ gió đùaCô Hai Khỏe đứng dậy bỏ đi ra, cô và đi và nói rằng: “Thôi, ở đây đặng mà ăn cho nhiều”.
Hai Khoe stood up and walked out, saying as she went, "Well, stay here then, so you can eat plenty."
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Con nhà giàuMình ở nhằm chỗ đất điền phì nhiêu, tự nhiên mình phải làm có lúa cho nhiều đặng mà lấy lợi.
We happen to live on fertile farmland, so naturally we must grow plenty of rice in order to make a profit.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ý và tìnhBây giờ tính làm sao đặng mà rước cho được cháu nội của má về để sau nó tiếp má phụng tự ông bà.
Now we must work out how to bring your grandchild home, so that later the child can help you carry on the ancestral rites.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hạnh phúc lối nàoBà Hòa lãnh phần đi các vựa giảo giá đặng mà bán đường.
Mrs. Hoa took on the job of going round the wholesalers to settle a price so as to sell the sugar.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chị Đào, Chị LýCô cũng ngồi lại đặng mà gắp cá chan canh cho cha.
She too sat down so as to serve fish and ladle soup for her father.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hai vợBởi qua nghĩ như vậy nên qua còn ở đây, ở đặng mà vạch mắt ngoáy tai người đời, ở mà răn dạy trừng-trị thiên hạ.
Because I think that way I stay on here, stay so as to open people's eyes and ears, stay to admonish and correct the world.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nợ đờiCô Tân Phong ngó cô Thanh Lệ mà nói: “Chị đã tính hiệp với tôi đặng mà thờ chủ nghĩa độc thân, mà chị còn nói việc vợ chồng làm chi không biết!”
Tan Phong looked at Thanh Le and said, "You planned to join me so as to keep to the single life, so why on earth are you still talking about marriage!"
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tân Phong nữ sĩTiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Năm tôi học rút đặng mà thi, thì tôi coi ý cha mẹ tôi không được vui như xưa.”“Tôi muốn làm vui đặng mà sống lắm, ngặt vì vui không được biết làm sao bây giờ?”“Cha nghe nói như vậy cha động lòng, nên bất đắc dĩ cha phải ưng đặng mà cứu mẹ của con.”“Cô Hai Khỏe đứng dậy bỏ đi ra, cô và đi và nói rằng: “Thôi, ở đây đặng mà ăn cho nhiều”.”“Mình ở nhằm chỗ đất điền phì nhiêu, tự nhiên mình phải làm có lúa cho nhiều đặng mà lấy lợi.”“Bây giờ tính làm sao đặng mà rước cho được cháu nội của má về để sau nó tiếp má phụng tự ông bà.”“Bà Hòa lãnh phần đi các vựa giảo giá đặng mà bán đường.”“Cô cũng ngồi lại đặng mà gắp cá chan canh cho cha.”