Lời nói điều mà theo lẽ phải xảy ra hay phải làm, trong khi chuyện thật lại không được như vậy.
Tiếng Anh: By rights; used for what ought to happen or ought to have been done, when in fact things went otherwise.
Giảng đủ và ghi chú cách dùng
Lời nói điều mà theo lẽ phải xảy ra hay phải làm, trong khi chuyện thật lại không được như vậy.
Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:
1 nét nghĩa🇻🇳 Đáng lý là theo lẽ thì đáng, chữ ra ở cuối nghe tự nhiên theo giọng người Nam; cả cụm giống như lẽ ra. Trong kho văn nó thường đứng đầu câu hay đầu một vế, hay đi với phải (đáng lý ra chàng phải ngồi phía trước), rồi câu sau quay lại bằng nhưng, mà, để cho thấy chuyện thật đã khác. Cụm nầy gặp cả trong lời thoại lẫn lời kể.
🇬🇧 The first two words mean by reason it is proper; the last one is a natural Southern tag. The phrase works like by rights or should have. In the corpus it usually opens a sentence or a clause, often with the word for must, and the next part turns back with but to show that things went differently. It appears both in dialogue and in narration.
Thí dụ:
Đáng lý ra, cậu Cẩu phải mừng rỡ khi thấy kẻ ăn người ở được khá giả hơn trước.
By rights, Cau should have been glad to see his servants better off than before.
Nguồn: Sơn Nam, Bà Chúa HònĐáng lý ra chàng phải ngồi phía trước với tài xế, trong một trường hợp như vậy.
By rights he should have sat up front with the driver, in a situation like that.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Diễm PhượngĐáng lý ra, chàng rể phải "làm lễ", chờ được phân công làm vài công việc lặt vặt.
By rights, the groom has to perform the rite and wait to be given a few odd jobs.
Nguồn: Sơn Nam, Thuần Phong Mỹ Tục Việt NamNước chảy xuôi, đáng lý ra chàng xuôi chèo cho xuồng trôi theo dòng nước.
The water was flowing downstream, so by rights he should have rowed with the current and let the canoe drift along.
Nguồn: Sơn Nam, Vạch Một Chân TrờiNgày Hà Anh tặng cho anh con bướm vàng vật lưu niệm của mẹ, đáng lý ra anh phải hiểu lòng nàng.
The day Ha Anh gave you the yellow butterfly, her mother's keepsake, you should have understood her heart.
Nguồn: Ngọc Linh, Trên Sông Hoàng HônĐáng lý ra, với chút ít chữ nghĩa, tôi đã rời xóm làng, ra chợ Rạch Giá tìm sở làm cho ra vẻ thầy thông thầy ký.
By rights, with the little learning I had, I would have left the village and gone to the Rach Gia market to look for an office job, to look the part of a clerk.
Nguồn: Sơn Nam, Biển Cỏ Miền TâyNàng không nỡ sống sót lại từ giây phút chợt nhận ra kẻ mà nàng lừa gạt chính là người mà đáng lý ra nàng phải trả ơn.
She could not bear to go on living from the moment she realized that the man she had deceived was the very one she ought to have repaid.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nửa Đêm Trãng SụpĐáng lý ra ông ấy phải xin phép má!
By rights he should have asked mother's permission!
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nhìn Xuân Người KhácĐáng lý ra tao với thằng Sáu âm thầm giải quyết vấn đề này nhưng tao nghĩ tình anh em lâu ngày nên mới kêu mầy ra đây để bàn tính đó!
By rights Sau and I should have settled this quietly, but I thought of our long friendship, so I called you out here to talk it over!
Nguồn: Lê Xuyên, Rặng Trâm BầuMặc dầu đáng lý ra thì chàng phải cần ông tỷ phú nầy, nhưng hôm nay Toàn lại toa toa, mỏa mỏa với ông ta, vì thật ra, chàng không cần cóc gì nữa, kể cả kế mưu sinh.
Though by rights he ought to need this billionaire, today Toan was brusque and offhand with him, because in truth he no longer needed anything at all, not even a way to earn a living.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đừng Hỏi Tại SaoTiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Đáng lý ra, cậu Cẩu phải mừng rỡ khi thấy kẻ ăn người ở được khá giả hơn trước.”“Đáng lý ra chàng phải ngồi phía trước với tài xế, trong một trường hợp như vậy.”“Đáng lý ra, chàng rể phải "làm lễ", chờ được phân công làm vài công việc lặt vặt.”“Nước chảy xuôi, đáng lý ra chàng xuôi chèo cho xuồng trôi theo dòng nước.”“Ngày Hà Anh tặng cho anh con bướm vàng vật lưu niệm của mẹ, đáng lý ra anh phải hiểu lòng nàng.”“Đáng lý ra, với chút ít chữ nghĩa, tôi đã rời xóm làng, ra chợ Rạch Giá tìm sở làm cho ra vẻ thầy thông thầy ký.”“Nàng không nỡ sống sót lại từ giây phút chợt nhận ra kẻ mà nàng lừa gạt chính là người mà đáng lý ra nàng phải trả ơn.”“Đáng lý ra ông ấy phải xin phép má!”