Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa đối chiếu nguồn
Nghĩa vắn tắt

Người đang bịnh, nhứt là người đang nằm nhà thương hay đang được thầy thuốc chữa trị.

Tiếng Anh: A person who is ill, especially one in hospital or under a doctor's care; a patient.

Cách đọc, giọng Sài Gòn
con bịnh(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại
Giảng đủ và ghi chú cách dùng

Người đang bịnh, nhứt là người đang nằm nhà thương hay đang được thầy thuốc chữa trị.

Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:

1 nét nghĩa
1người bịnh, bịnh nhânđời sống[tiếng địa phương]
B1

🇻🇳 Bịnh là cách người Nam nói và viết chữ bệnh, còn con ở đây là tiếng chỉ người, như con bạc, con nợ. Con bịnh là người bịnh nhìn từ phía nhà thương và thầy thuốc, cũng như bịnh nhân mà nghe bình dân hơn. Trong kho văn Nam Bộ, nhứt là văn Bình Nguyên Lộc, con bịnh đi với bác sĩ, săn sóc, chịu thầy chịu thuốc, lành bịnh, khỏi bịnh, và được chia ra con bịnh nhẹ, con bịnh nằm lâu ngày. Chữ nầy không có ý coi thường người bịnh.

🇬🇧 The second word is the Southern way of saying and spelling the word for illness, and the first is a word for a person, as in a gambler or a debtor. The phrase is a sick person seen from the side of the hospital and the doctor, like the formal word for patient but plainer. In the Southern corpus, especially in Binh Nguyen Loc, it keeps company with doctors, nursing care, treatment, getting well, and patients are sorted into light cases and long term ones. It carries no disrespect toward the sick.

Thí dụ:

Những con bịnh bị lao phổi hay cùi lại được đưa sang những trại đặc biệt nữa.

Patients with tuberculosis or leprosy were in turn taken over to special camps.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Mưa Thu Nhớ Tằm

Nàng cứ làm thế, mặc kệ đúng hay sai vì thấy con bịnh tí hon có đỡ phần nào.

She kept doing it, never mind whether it was right or wrong, because she saw that the tiny patient was somewhat better.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đừng Hỏi Tại Sao

Con bịnh là một người đàn ông trạc năm mươi, để búi tóc, có vẻ là nông dân.

The patient was a man of about fifty, with his hair in a bun, who looked like a farmer.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Cuống Rún Chưa Lìa

Nhưng mình chỉ là một con bịnh, nghĩa là có ngày khỏi và quả mình đã khỏi.

But one is only a patient, which means one day one gets well, and indeed one has got well.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nhện Chờ Mối Ai ? - Tập II

Một con bịnh thì hai người săn sóc là đủ lắm rồi, còn đòi hỏi gì thêm?

For one patient, two people to look after them is quite enough; what more could you ask?

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đò Dọc

Con bịnh ấy bỗng dưng khỏe trở lại rồi nhờ chịu thầy chịu thuốc, nó hồng hào lại gần như xưa.

That patient suddenly got well again thanks to the doctor and the medicine, and was nearly as rosy as before.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Quán Tai Heo

Đối với con bịnh khác tôi cũng tận tâm lo huống hồ gì là thím.

Even for other patients I do my utmost, let alone for you.

Nguồn: Lê Xuyên, Vợ Thầy Hương

Ông ta ỷ mình tuổi cao, xem con bịnh như con cháu, và thân mật la mắng chớ không vị nể như các ông còn trẻ.

Relying on his age, he treated patients like his own children and grandchildren, scolding them in a familiar way instead of deferring to them as the younger doctors did.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nhìn Xuân Người Khác

Con bịnh nầy không muốn lành bịnh chút nào.

This patient did not want to get well at all.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Trâm Nhớ Ngàn Thương

Con bịnh nào cũng năm sáu tuổi đổ lên, nên chi phòng khám bịnh tương-đối yên-tịnh được.

Every patient was five or six years old or more, so the consulting room was relatively quiet.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Gieo Gió Gặt Bão
Dẫn chứng văn học

Tiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm

“Những con bịnh bị lao phổi hay cùi lại được đưa sang những trại đặc biệt nữa.”
Bình Nguyên Lộc, Mưa Thu Nhớ Tằm, Xác không chôn
“Nàng cứ làm thế, mặc kệ đúng hay sai vì thấy con bịnh tí hon có đỡ phần nào.”
Bình Nguyên Lộc, Đừng Hỏi Tại Sao, Chương 5
“Con bịnh là một người đàn ông trạc năm mươi, để búi tóc, có vẻ là nông dân.”
Bình Nguyên Lộc, Cuống Rún Chưa Lìa, Chiếc Khăn Kỷ Niệm
“Nhưng mình chỉ là một con bịnh, nghĩa là có ngày khỏi và quả mình đã khỏi.”
Bình-Nguyên Lộc, Nhện Chờ Mối Ai ? - Tập II, Chương 3
“Một con bịnh thì hai người săn sóc là đủ lắm rồi, còn đòi hỏi gì thêm?”
Bình Nguyên Lộc, Đò Dọc, Chương 9
“Con bịnh ấy bỗng dưng khỏe trở lại rồi nhờ chịu thầy chịu thuốc, nó hồng hào lại gần như xưa.”
Bình Nguyên Lộc, Quán Tai Heo, Chương 7
“Đối với con bịnh khác tôi cũng tận tâm lo huống hồ gì là thím.”
Lê Xuyên, Vợ Thầy Hương, Phần Thứ VII
“Ông ta ỷ mình tuổi cao, xem con bịnh như con cháu, và thân mật la mắng chớ không vị nể như các ông còn trẻ.”
Bình Nguyên Lộc, Nhìn Xuân Người Khác, Chương 1