Trông nom, lo liệu mọi việc trong một nhà, thay cho chủ nhà hay giúp chủ nhà một tay.
Tiếng Anh: To oversee and manage the affairs of a household, on behalf of its head or as a helper.
Giảng đủ và ghi chú cách dùng
Trông nom, lo liệu mọi việc trong một nhà, thay cho chủ nhà hay giúp chủ nhà một tay.
Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:
1 nét nghĩa🇻🇳 Coi sóc là trông nom, chăm lo; việc nhà là mọi chuyện trong một gia đình. Coi sóc việc nhà là lo cho cái nhà chạy êm, phần việc người Nam xưa hay giao cho người vợ, cô con gái lớn hay một người tin cậy. Trong kho văn Nam Bộ, nhứt là văn Hồ Biểu Chánh, cụm nầy hay đi với lo, giúp, cần (cần phải có tôi trong nhà mà coi sóc việc nhà) và gắn với chuyện cưới gả: cưới vợ cho con đặng có người coi sóc việc nhà, hay cha không chịu gả con gái vì cần con ở nhà. Nó cũng dùng cho người được rước về giúp trong nhà mà không phải ở mướn.
🇬🇧 To look after and take care of the household, keeping the home running smoothly, a task the old South often gave to a wife, an elder daughter or a trusted person. In the Southern corpus, above all in Ho Bieu Chanh, the phrase goes with verbs of taking charge, helping and needing, and is tied to marriage: finding a wife for a son so there is someone to run the house, or a father refusing to marry off his daughter because he needs her at home. It is also said of someone brought in to help at home rather than as hired help.
Thí dụ:
Thôi nó về thì chị lo cưới vợ phứt cho nó đặng nó coi sóc việc nhà cho chị.
Well then, when he comes back you should get him married right away so that he can see to the household for you.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tại tôiHễ người ta cưới em, thì em phải lo coi sóc việc nhà cho người ta chớ.
If someone marries me, then of course I have to look after their household.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Con nhà nghèoKhiếu Nhàn thấy vậy không nói chuyện Bạch Tuyết nữa, lại xin cho đem ông già Sen về mà coi sóc việc nhà.
Seeing this, Khieu Nhan stopped talking about Bach Tuyet and instead asked to bring old Sen home to look after the household.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ai làm đượcCha tôi nhứt định không chịu gả, viện lẽ rằng cha tôi bận việc ở ngoài nên cần phải có tôi trong nhà mà coi sóc việc nhà.
My father flatly refused to marry me off, arguing that he was busy with affairs outside and needed me at home to run the household.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chị Đào, Chị LýTrong hai tháng đầu Tú Cẩm ăn ở mềm mỏng dễ thương lắm, cung kính bà Huyện, bợ đỡ Phi Phụng coi sóc việc nhà, tử tế với tôi tớ.
For the first two months Tu Cam behaved gently and very sweetly, respectful to Mrs. Huyen, backing up Phi Phung in running the household, and kind to the servants.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nhơn tình ấm lạnhĐã vậy mà dì của cháu bịnh hoạn, cần phải có con Thu Hà giúp coi sóc việc nhà, vậy dượng gả nó thì dượng bắt vợ chồng nó phải ở với dượng.
Besides, your aunt is sickly and needs Thu Ha to help look after the household, so if I marry her off, I will require the couple to live with me.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Khóc thầmHuống chi người ta là con cháu của một tá điền, có chức vị chút đỉnh trong làng, má cậy lên giúp mà coi sóc việc nhà chớ không phải ở mướn.
Besides, they come from a tenant farmer's family with a small position in the village, and Mother asked them up to help look after the household, not to work as hired help.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hạnh phúc lối nàoTiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Thôi nó về thì chị lo cưới vợ phứt cho nó đặng nó coi sóc việc nhà cho chị.”“Hễ người ta cưới em, thì em phải lo coi sóc việc nhà cho người ta chớ.”“Khiếu Nhàn thấy vậy không nói chuyện Bạch Tuyết nữa, lại xin cho đem ông già Sen về mà coi sóc việc nhà.”“Cha tôi nhứt định không chịu gả, viện lẽ rằng cha tôi bận việc ở ngoài nên cần phải có tôi trong nhà mà coi sóc việc nhà.”“Trong hai tháng đầu Tú Cẩm ăn ở mềm mỏng dễ thương lắm, cung kính bà Huyện, bợ đỡ Phi Phụng coi sóc việc nhà, tử tế với tôi tớ.”“Đã vậy mà dì của cháu bịnh hoạn, cần phải có con Thu Hà giúp coi sóc việc nhà, vậy dượng gả nó thì dượng bắt vợ chồng nó phải ở với dượng.”“Huống chi người ta là con cháu của một tá điền, có chức vị chút đỉnh trong làng, má cậy lên giúp mà coi sóc việc nhà chớ không phải ở mướn.”