Lối nói của người Nam, bằng chứ không: nối điều mình khẳng định với điều mình gạt đi ở vế sau.
Tiếng Anh: Southern form of chu khong, rather than, and not: it links what one affirms with what one rules out in the next clause.
Giảng đủ và ghi chú cách dùng
Lối nói của người Nam, bằng chứ không: nối điều mình khẳng định với điều mình gạt đi ở vế sau.
Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:
1 nét nghĩa🇻🇳 Chớ là cách người Nam nói chữ chứ, không là chữ phủ định. Đặt giữa hai vế, chớ không cho biết vế trước là điều đúng, vế sau là điều không phải vậy. Trong kho văn Nam Bộ, nhứt là truyện Hồ Biểu Chánh, cụm nầy gặp hoài. Sau nó có thể là một động từ (chớ không dám bước lại gần, chớ không sai ai hết), một tính từ (chớ không lâu đâu), hay chữ phải để gạt một điều người ta lầm (chớ không phải Kỉnh Chi). Nó hay đi với hết, đâu ở cuối câu để nói cho chắc. Muốn nói mạnh hơn nữa thì dùng chớ không phải là.
🇬🇧 The first word is the Southern way of saying chu, the second is the negative. Placed between two clauses, it says the first is true and the second is not so. In the Southern corpus, above all in Ho Bieu Chanh, it is everywhere. What follows can be a verb, did not dare come closer, sent no one else, an adjective, will not be long, or the word phai to set aside a mistaken idea, it was not Kinh Chi. It often closes with emphatic particles meaning at all. For a stronger contrast speakers use the longer form ending in phai la.
Thí dụ:
Từ bữa ông bà đi cho tới bữa nay cô ba cứ ở nhà hoài, chớ không có đi đâu hết.
From the day the master and mistress left until today, the third daughter has stayed home all along and not gone anywhere at all.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cư KỉnhDầu con giàu, con cũng phải giữ lễ nghĩa, chớ không nên ỷ giàu mà nghinh ngang.
Even if you are rich, you must keep to proper manners, and not lean on your wealth to swagger about.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Con nhà giàuChí Đại thấy vậy lấy làm buồn nên đứng sau xa mà ngó, chớ không dám bước lại gần.
Seeing this, Chi Dai felt sad, so he stood far back and watched rather than daring to step closer.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ai làm đượcNồi cơm nấu mới vừa chín, chắc là một lát về ăn cơm chớ không lâu đâu.
The rice has only just finished cooking, so they will surely be back to eat in a moment, it will not be long.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cay đắng mùi đờiViết thơ rồi Phúc bỏ vào túi áo, bổn thân đi lên chợ mà gởi, chớ không sai ai hết.
Having written the letter, Phuc put it in his shirt pocket and went up to the market to post it himself, sending no one else.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ái tình miếuMá xin con việc đó, nếu con rầy rà hoài thì xấu chồng con, chớ không ích gì.
I ask this one thing of you, child: if you keep on scolding, it only shames your husband, it does no good.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Con nhà nghèoThuở ấy ở xóm Bàn Cờ nhà cửa thưa thớt, chớ không phải đông đặc như bây giờ.
Back then the houses in the Ban Co quarter were few and far between, not crowded together as they are now.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chút phận linh đinhÔng già tôi mất để lại trong ngân hàng cho tôi đến bạc triệu chớ không phải ít.
When my father died he left me a fortune in the bank, millions, and that is no small sum.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chị Đào, Chị LýChúa tàu dòm qua bến đò thì thấy người chèo đò nào lạ, chớ không phải Kỉnh Chi.
The ship owner looked across to the ferry landing and saw some stranger rowing the ferry, not Kinh Chi.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chúa tàu Kim QuiÔng đi đâu vô miệt trong rồi về đó, chớ không phải ở Nam Việt mới ra bữa nay.
He went off somewhere down south and came back from there, he did not just come out of Nam Viet today.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Bức thơ hối hậnTiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Từ bữa ông bà đi cho tới bữa nay cô ba cứ ở nhà hoài, chớ không có đi đâu hết.”“Dầu con giàu, con cũng phải giữ lễ nghĩa, chớ không nên ỷ giàu mà nghinh ngang.”“Chí Đại thấy vậy lấy làm buồn nên đứng sau xa mà ngó, chớ không dám bước lại gần.”“Nồi cơm nấu mới vừa chín, chắc là một lát về ăn cơm chớ không lâu đâu.”“Viết thơ rồi Phúc bỏ vào túi áo, bổn thân đi lên chợ mà gởi, chớ không sai ai hết.”“Má xin con việc đó, nếu con rầy rà hoài thì xấu chồng con, chớ không ích gì.”“Thuở ấy ở xóm Bàn Cờ nhà cửa thưa thớt, chớ không phải đông đặc như bây giờ.”“Ông già tôi mất để lại trong ngân hàng cho tôi đến bạc triệu chớ không phải ít.”