Nói rằng việc lớn, việc khó còn được hay còn không được, thì việc nhỏ hơn đi sau càng khỏi phải bàn.
Tiếng Anh: Let alone, much less; used after a stronger case to say the lesser one that follows goes without saying.
Giảng đủ và ghi chú cách dùng
Nói rằng việc lớn, việc khó còn được hay còn không được, thì việc nhỏ hơn đi sau càng khỏi phải bàn.
Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:
1 nét nghĩa🇻🇳 Chớ là chữ Nam Bộ để nối vế sau, đừng nói là khỏi phải nói tới. Người ta nói trước một việc lớn: cả Hiếu cũng không nhận ra nàng, cái gì cũng bỏ được, mười đứa cũng dám nuôi; rồi thêm chớ đừng nói, chớ đừng nói chi, chớ đừng nói là, để chỉ cái nhỏ hơn mà ai cũng hiểu: người khác, bữa ăn, một đứa. Nó hay đứng cuối câu và có giọng nói chuyện. Kho văn cũng có chớ đừng nói theo nghĩa chữ, là dặn đừng nói ra, song đó là nét nghĩa khác.
🇬🇧 The first word is a Southern linking word for the clause that follows, and the rest means no need to mention. One states a strong case first, even Hieu could not recognize her, anything can be given up, one would dare raise ten children; then adds this phrase, sometimes with a filler word, to point to the lesser case everyone understands, anyone else, a meal, just one. It usually closes the sentence and has a conversational ring. The corpus also uses the words literally, telling someone not to say something, but that is a different sense.
Thí dụ:
Chính Hiếu cũng không nhận được nàng, chớ đừng nói chi người khác.
Even Hieu could not recognize her, let alone anyone else.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Hoa Hậu Bồ ĐàoNàng còn đáng được dỗ, cả những lúc Hòa ở nhà, chớ đừng nói chuyện khi chàng đi vắng.
She deserved to be coaxed even when Hoa was at home, let alone when he was away.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Ái Ân Thâu Ngắn Cho Dài Tiếc ThươngVà thử thời mười thằng bé Hai nữa anh cũng dám nuôi chớ đừng nói một.
Even ten more like little Hai he would dare to raise, let alone one.
Nguồn: Lê Xuyên, Chú Tư CầuNếu đáng đến thì gì tôi cũng bỏ được, chớ đừng nói đến bữa ăn.
If it is worth it I can give up anything, let alone a meal.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Uống Lộn Thuốc TiênTrước đây, chàng còn nuôi bịnh cho Hồng nữa, chớ đừng nói là hỏi thăm qua vài tiếng như vừa rồi.
Before this, he had even nursed Hong through illness, let alone asking after her in a few words as just now.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Món Nợ Thiêng LiêngTừ mấy năm nay, hắn đã đoạn tuyệt hẳn với thế giới văn minh, không hề thấy đờn bà con gái dễ coi chớ đừng nói đẹp.
For some years now he had cut himself off completely from the civilized world, never once seeing a woman who was even passable, let alone beautiful.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nửa Đêm Trãng SụpHọ thích vì cảnh thơ mộng nầy hùng biện hơn bất kỳ lời hoa gấm, lời thêu phụng vẽ rồng nào, chớ đừng nói là lời đùa cợt.
They liked it because this poetic scene was more eloquent than any flowery, embroidered words, let alone words spoken in jest.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Tỳ Vết Tâm LinhĐó là một nàng tiên mà khóe mắt, một nụ cười, có cái uy lực của một chiếc đũa phép, biến đổi được cả lòng người chớ đừng nói chỉ biến con mèo ra con chuột.
She was a fairy whose glance, whose one smile, had the power of a magic wand that could change even human hearts, let alone merely turn a cat into a mouse.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Một Nàng Hai ChàngTiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Chính Hiếu cũng không nhận được nàng, chớ đừng nói chi người khác.”“Nàng còn đáng được dỗ, cả những lúc Hòa ở nhà, chớ đừng nói chuyện khi chàng đi vắng.”“Và thử thời mười thằng bé Hai nữa anh cũng dám nuôi chớ đừng nói một.”“Nếu đáng đến thì gì tôi cũng bỏ được, chớ đừng nói đến bữa ăn.”“Trước đây, chàng còn nuôi bịnh cho Hồng nữa, chớ đừng nói là hỏi thăm qua vài tiếng như vừa rồi.”“Từ mấy năm nay, hắn đã đoạn tuyệt hẳn với thế giới văn minh, không hề thấy đờn bà con gái dễ coi chớ đừng nói đẹp.”“Họ thích vì cảnh thơ mộng nầy hùng biện hơn bất kỳ lời hoa gấm, lời thêu phụng vẽ rồng nào, chớ đừng nói là lời đùa cợt.”“Đó là một nàng tiên mà khóe mắt, một nụ cười, có cái uy lực của một chiếc đũa phép, biến đổi được cả lòng người chớ đừng nói chỉ biến con mèo ra con chuột.”